Bao giờ hết cảnh “tiền đã trao, nhà mất hút”?

Hàng nghìn người có thể bỏ tiền mua nhà khi dự án chưa thành hình, thậm chí mới chỉ là bãi đất trống. Tại phiên thảo luận về sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản ngày 22/8, các đại biểu Quốc hội đề xuất siết quản lý tiền đặt cọc, kiểm soát dòng tiền và bổ sung quy định ngăn hành vi giao dịch ảo, thổi giá bất động sản.

1.000 người có thể tạo ra 1.000 tỷ đồng cho dự án

Đại biểu Phạm Trọng Nhân (đoàn TPHCM) cho rằng cần nhìn sâu hơn vào dòng vốn từ người mua nhà hình thành trong tương lai.

Theo ông, nếu doanh nghiệp vay 1.000 tỷ đồng, ngân hàng sẽ thẩm định dự án, năng lực chủ đầu tư, phương án sử dụng vốn và kiểm soát việc giải ngân. Trong khi đó, 1.000 người dân, mỗi người nộp 1 tỷ đồng để mua nhà, cũng có thể tạo ra 1.000 tỷ đồng cho dự án nhưng gần như không có công cụ kiểm soát tương tự.

Vì vậy, đại biểu đề nghị tăng khả năng nhận diện, đối soát và kiểm soát việc sử dụng tiền khách hàng theo đúng tiến độ của dự án. Đây không phải là phong tỏa dòng tiền của doanh nghiệp mà nhằm bảo đảm nguồn vốn huy động được sử dụng đúng mục đích.

Đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (đoàn Vĩnh Long) cũng đánh giá việc quy định trần tiền đặt cọc 5% giá bán, cho thuê mua nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai là cần thiết.

Theo bà, trên thực tế từng xuất hiện tình trạng chủ đầu tư sử dụng các hình thức như thỏa thuận đặt cọc, hợp đồng góp vốn, đăng ký giữ chỗ để thu từ người dân 30-80% giá trị căn hộ khi dự án chưa đủ điều kiện.

Nữ đại biểu đề xuất khoản tiền đặt cọc 5% được chuyển vào tài khoản phong tỏa tại ngân hàng thương mại và chỉ được sử dụng cho mục đích chuẩn bị đầu tư, xây dựng dự án.

Ngăn giao dịch ảo, thổi giá bất động sản

Đại biểu Nguyễn Khánh Vũ (đoàn Quảng Trị) cho rằng dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản cần bổ sung các quy định cụ thể để ngăn chặn hành vi thao túng, thổi giá.

Ông đề nghị đưa vào nhóm hành vi bị nghiêm cấm các hành vi như cung cấp thông tin sai lệch về dự án, quy hoạch và giá cả; dàn xếp hoặc tạo dựng giao dịch không có thật nhằm đẩy giá bất động sản hoặc tạo ra tình trạng khan hiếm giả tạo trên thị trường.

Đại biểu cũng kiến nghị khôi phục hai nhóm hành vi bị bỏ khỏi dự thảo gồm cấp, sử dụng chứng chỉ hành nghề môi giới không đúng quy định và thu, quản lý, sử dụng phí, lệ phí trái quy định.

Bên cạnh đó, bà Nguyễn Thị Yến Nhi cho rằng việc xây dựng mã định danh sẽ giúp quản lý bất động sản xuyên suốt từ khi hình thành dự án, mở bán, chuyển nhượng cho đến khi được cấp giấy chứng nhận.

Theo đề xuất, chậm nhất đến 31/12/2028, 100% dự án bất động sản mở bán mới trên toàn quốc phải có mã định danh điện tử.

Những đề xuất này hướng tới việc hạn chế tình trạng người dân phải bỏ ra khoản tiền rất lớn cho một dự án nhưng không thể biết dòng tiền của mình đang được sử dụng ra sao, đồng thời tăng khả năng kiểm soát các giao dịch tạo giá ảo trên thị trường.