Elon Musk: 'Công ty của tôi sẽ có giá trị gấp 100 lần nền kinh tế toàn cầu'

Elon Musk cho rằng SpaceX có thể đạt mức định giá vượt xa quy mô nền kinh tế thế giới hiện nay. Tuy nhiên, để hiện thực hóa viễn cảnh này, công ty hàng không vũ trụ phải đạt giá trị hàng triệu tỷ USD, vượt xa mọi quy mô kinh doanh hiện tại.

Elon Musk đặt mục tiêu định giá chưa từng có

Ngày 8/10, Elon Musk, CEO Tesla và SpaceX, đăng tải trên mạng xã hội X rằng ông nhìn thấy con đường để SpaceX đạt giá trị lớn hơn nhiều bậc so với toàn bộ nền kinh tế Trái Đất hiện nay.

Sau đó, Musk làm rõ rằng việc nhìn thấy khả năng này không đồng nghĩa với việc ông tin chắc công ty sẽ đạt được mục tiêu. Theo tỷ phú Mỹ, điều đó chỉ có nghĩa là ông tin con đường ấy tồn tại và xác suất thành công không bằng 0.

Dù vậy, phát biểu vẫn gây chú ý bởi khoảng cách khổng lồ giữa viễn cảnh Musk đưa ra và quy mô kinh tế hiện tại.

Theo dự báo tháng 4 của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), tổng sản lượng kinh tế toàn cầu tính theo tỷ giá thị trường có thể đạt khoảng 126.000 tỷ USD trong năm nay. Trong khi đó, SpaceX được định giá khoảng 2.200 tỷ USD vào cuối phiên giao dịch ngày 8/10.

Như vậy, quy mô kinh tế toàn cầu hiện lớn gấp khoảng 57 lần giá trị của SpaceX. Nếu hiểu mục tiêu Musk đề cập là mức định giá gấp 100 lần nền kinh tế thế giới hiện nay, công ty sẽ cần đạt giá trị hơn 12 triệu tỷ USD.

Theo phép tính lý thuyết, mức định giá này tương đương khoảng 5.500 lần giá trị hiện tại của SpaceX. Nếu các yếu tố khác không đổi, khoản đầu tư 1.000 USD có thể tăng lên khoảng 5,5 triệu USD. Tuy nhiên, đây chỉ là phép tính giả định, không phải dự báo lợi nhuận hay cơ sở bảo đảm cho nhà đầu tư.

Doanh thu tăng mạnh nhưng SpaceX vẫn ghi nhận thua lỗ

Các kết quả kinh doanh hiện tại cho thấy SpaceX vẫn còn cách rất xa quy mô mà Musk hình dung.

Trong quý II, công ty ghi nhận doanh thu 7,8 tỷ USD, tăng 92% so với cùng kỳ năm trước. Khoản lỗ ròng giảm còn 541 triệu USD, so với mức lỗ 1 tỷ USD cùng kỳ.

SpaceX hoạt động trong nhiều lĩnh vực hàng không vũ trụ, từ chế tạo tên lửa, tàu vũ trụ đến phát triển hệ thống vệ tinh. Công ty cũng đặt mục tiêu mở rộng hoạt động trong những năm tới.

Trong cuộc trao đổi với giới phân tích Phố Wall hồi tháng 8, Musk cho biết SpaceX đặt mục tiêu nội bộ đạt doanh thu 1.000 tỷ USD vào năm 2030. Ông thậm chí nhận định công ty có xác suất khác 0 để chạm mốc này ngay từ năm 2029.

Tuy nhiên, ngay cả khi đạt doanh thu 1.000 tỷ USD mỗi năm, SpaceX vẫn cần một bước nhảy vọt chưa từng có để tiến gần mức định giá hàng triệu tỷ USD. Để hình dung khoảng cách, doanh thu giả định 100.000 tỷ USD mỗi năm, tương đương gấp 100 lần mục tiêu doanh thu nói trên, vẫn chưa bằng 1% mức định giá hơn 12 triệu tỷ USD.

Điều này cho thấy viễn cảnh của Musk không chỉ đòi hỏi SpaceX tăng trưởng mạnh trong lĩnh vực tên lửa và vệ tinh, mà còn phụ thuộc vào khả năng phát triển những thị trường kinh tế hoàn toàn mới.

Kinh tế ngoài Trái Đất là chìa khóa cho tham vọng?

Russ Mould, giám đốc đầu tư tại AJ Bell, cho rằng để hình dung quy mô giá trị mà Musk đề cập, cần tính đến khả năng SpaceX mở rộng hoạt động ra ngoài Trái Đất, xây dựng các khu định cư hoặc nền văn minh ngoài hành tinh, đồng thời khai thác khoáng sản, năng lượng và những nguồn lực mới.

Tuy nhiên, đây là viễn cảnh đi kèm hàng loạt rào cản về công nghệ, vận hành và tài chính. Việc đưa con người, thiết bị đến các hành tinh khác, xây dựng cơ sở hạ tầng và khai thác tài nguyên ngoài không gian đều đòi hỏi nguồn vốn khổng lồ, trong khi hiệu quả kinh tế vẫn chưa được chứng minh trên quy mô thương mại.

Mould cho rằng các nhà đầu tư muốn định giá SpaceX bằng phương pháp dòng tiền chiết khấu sẽ phải tính đến mức độ bất định rất lớn của những dòng tiền tiềm năng trong tương lai.

Ipek Ozkardeskaya, chuyên gia phân tích cấp cao tại Swissquote Bank, cũng lưu ý chi phí để tiếp cận các hành tinh khác và khai thác tài nguyên tại đó có thể rất lớn. Khoảng cách giữa một ý tưởng có tiềm năng và một mô hình kinh doanh sinh lời vì vậy vẫn còn đáng kể.

Neil Wilson, chiến lược gia đầu tư tại Saxo UK, nhận định Musk là người luôn hướng tầm nhìn ra ngoài Trái Đất. Theo ông, cổ phiếu SpaceX có thể được xem như một khoản đặt cược vào tương lai của nhân loại.

Wilson cho rằng dù Musk có thể đã phóng đại đáng kể triển vọng của công ty, chỉ cần SpaceX hiện thực hóa một phần nhỏ tham vọng, doanh nghiệp vẫn có khả năng trở nên rất có giá trị. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo công ty đối mặt với rủi ro liên quan đến bong bóng AI và sự phụ thuộc vào khả năng tiếp cận nguồn vốn vay dồi dào.

Viễn cảnh SpaceX có giá trị gấp 100 lần nền kinh tế toàn cầu vì thế vẫn là một tuyên bố mang tính giả định, phụ thuộc vào những bước tiến công nghệ và mô hình kinh doanh chưa được kiểm chứng. Với nhà đầu tư, khoảng cách giữa tham vọng dài hạn và giá trị có thể chứng minh bằng kết quả tài chính vẫn là yếu tố cần cân nhắc.