Trung Quốc áp thuế tới 99,2% với hóa chất Nhật Bản, nhắm vào mắt xích quan trọng của ngành chip

Trung Quốc chuẩn bị áp thuế chống bán phá giá tạm thời lên tới 99,2% đối với dichlorosilane nhập khẩu từ Nhật Bản, nhằm vào một loại hóa chất quan trọng trong quá trình sản xuất chất bán dẫn.

Trung Quốc áp thuế gần 100% với dichlorosilane Nhật Bản

Ngày 7/9, Bộ Thương mại Trung Quốc công bố kết luận sơ bộ sau cuộc điều tra chống bán phá giá kéo dài 8 tháng đối với dichlorosilane có xuất xứ từ Nhật Bản.

Theo đó, các nhà nhập khẩu sản phẩm này sẽ phải nộp trước một khoản tiền tương ứng với mức thuế chống bán phá giá kể từ ngày 8/9.

Mức thuế cao nhất lên tới 99,2%, áp dụng đối với nhiều doanh nghiệp Nhật Bản, trong đó có Shin-Etsu Chemical – một trong những nhà cung cấp silicon wafer và hóa chất điện tử lớn trên thế giới.

Riêng Denal Silane, doanh nghiệp sản xuất khí chuyên dụng cho ngành bán dẫn, chịu mức nộp trước thấp hơn, ở mức 80,8%.

Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết kết quả điều tra sơ bộ cho thấy hàng nhập khẩu từ Nhật Bản bị bán phá giá đã gây thiệt hại cho các nhà sản xuất dichlorosilane trong nước.

Cơ quan này đồng thời khẳng định Bắc Kinh áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại một cách thận trọng và sẽ tiếp tục điều tra trước khi đưa ra kết luận cuối cùng.

Hóa chất nhỏ nhưng giữ vai trò quan trọng trong sản xuất chip

Dichlorosilane là một loại hóa chất được sử dụng chủ yếu trong các quy trình lắng đọng màng mỏng khi sản xuất chất bán dẫn.

Dù không phải là sản phẩm cuối cùng trong chuỗi giá trị chip, đây lại là vật liệu đầu vào quan trọng để chế tạo nhiều loại chất bán dẫn. Vì vậy, việc áp thuế rất cao đối với nguồn cung từ Nhật Bản có thể tác động trực tiếp đến chi phí của các doanh nghiệp Trung Quốc sử dụng loại hóa chất này.

Đáng chú ý, Nhật Bản hiện có vị thế đặc biệt mạnh trong lĩnh vực dichlorosilane. Ba nhà sản xuất lớn nhất thế giới gồm Shin-Etsu, Nippon Sanso và Sumitomo Seika đều đến từ Nhật Bản.

Trong khi đó, Tangshan Sunfar Silicon – nhà sản xuất lớn nhất của Trung Quốc – chỉ đứng thứ tư về thị phần vào năm 2023, theo báo cáo ngành của QYResearch.

Điều này khiến Trung Quốc vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung từ nước ngoài, ngay cả khi nước này đang đẩy mạnh xây dựng năng lực sản xuất bán dẫn nội địa.

Nhật Bản đang nắm lợi thế lớn trong thị trường Trung Quốc

Mức độ phụ thuộc thể hiện khá rõ qua cơ cấu thị trường nội địa Trung Quốc.

Theo Tangshan Sunfar Silicon, sau khi doanh nghiệp này đề nghị tiến hành điều tra chống bán phá giá, các sản phẩm dichlorosilane từ Nhật Bản được cho là chiếm khoảng 72% thị trường Trung Quốc trong giai đoạn 2022-2024.

Điều đó đồng nghĩa các nhà sản xuất chip Trung Quốc có thể phải đối mặt với một bài toán chi phí đáng kể nếu nguồn cung Nhật Bản bị đánh thuế cao.

Về phía Bắc Kinh, đây cũng là động thái nhằm tạo thêm không gian cho các nhà sản xuất hóa chất bán dẫn trong nước phát triển. Nếu hàng nhập khẩu Nhật Bản trở nên đắt đỏ hơn, doanh nghiệp Trung Quốc sẽ có thêm động lực mở rộng công suất và thay thế nguồn cung nước ngoài.

Bắc Kinh đang nhắm vào một mắt xích chiến lược

Động thái với dichlorosilane diễn ra trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ giữa Trung Quốc và các nền kinh tế phát triển ngày càng tập trung vào chuỗi cung ứng bán dẫn.

Trong ngành chip, việc kiểm soát các công đoạn quan trọng không chỉ nằm ở thiết kế chip hay sản xuất wafer mà còn bao gồm hàng loạt vật liệu và hóa chất chuyên dụng.

Nhật Bản đang giữ vị trí quan trọng ở nhiều mắt xích trong chuỗi này. Vì vậy, việc Trung Quốc áp mức thuế gần 100% với dichlorosilane Nhật Bản có thể được nhìn nhận không chỉ dưới góc độ một vụ điều tra chống bán phá giá, mà còn cho thấy tầm quan trọng ngày càng lớn của khả năng tự chủ nguyên vật liệu trong ngành bán dẫn.

Tuy nhiên, chính Trung Quốc cũng phải cân nhắc tác động ngược. Nếu nguồn cung nội địa chưa đủ khả năng thay thế hàng Nhật Bản, mức thuế cao có thể khiến chi phí đầu vào của các doanh nghiệp sản xuất chip trong nước tăng lên.

Cuộc điều tra vẫn chưa có kết luận cuối cùng

Bộ Thương mại Trung Quốc nhấn mạnh đây mới là kết luận sơ bộ. Cuộc điều tra sẽ tiếp tục được tiến hành và mức thuế cuối cùng có thể được điều chỉnh tùy thuộc vào kết quả.

Dù vậy, với mức thuế tạm thời lên tới 99,2%, tác động lên thương mại dichlorosilane giữa hai nước có thể xuất hiện ngay từ thời điểm biện pháp bắt đầu được áp dụng.

Đối với Nhật Bản, rủi ro nằm ở việc mất lợi thế tại một trong những thị trường tiêu thụ lớn. Với Trung Quốc, bài toán lại là làm thế nào nhanh chóng phát triển nguồn cung nội địa để giảm phụ thuộc mà không khiến chi phí sản xuất chip tăng mạnh.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu đang được tái cấu trúc, những hóa chất tưởng như chỉ là nguyên liệu phụ trợ đang ngày càng trở thành công cụ chiến lược trong cạnh tranh công nghiệp giữa các nền kinh tế lớn.