4.620 người mất việc trong 3 tháng: Nghịch lý đang xảy ra trên thị trường lao động Singapore

Singapore ghi nhận 4.620 người bị cắt giảm việc làm trong quý II/2026, mức cao nhất theo quý kể từ cuối năm 2020.

Sa thải tăng mạnh, thị trường lao động vẫn tương đối ổn định

Báo cáo thị trường lao động quý II/2026 cho thấy Singapore  có 4.620 người bị cắt giảm việc làm, mức cao nhất kể từ quý IV/2020. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào số lao động mất việc, bức tranh thị trường lao động của quốc đảo này vẫn chưa được phản ánh đầy đủ.

Tổng số việc làm tại Singapore tiếp tục tăng thêm 11.400 trong quý II. Tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức thấp, trong khi cứ mỗi người thất nghiệp vẫn có khoảng 1,48 vị trí tuyển dụng đang chờ được lấp đầy.

Dù vậy, số liệu tổng thể tích cực không đồng nghĩa mọi nhóm lao động đều có cơ hội tìm việc như nhau. Vấn đề đáng chú ý nằm ở khả năng quay trở lại thị trường lao động sau khi bị sa thải, cũng như chất lượng công việc mà người lao động tìm được.

Trong quý II, 54,9% cư dân Singapore bị cắt giảm việc làm đã tìm được việc mới trong vòng 6 tháng, giảm so với tỷ lệ 60,7% của quý trước. Tuy nhiên, hai con số này phản ánh những nhóm lao động mất việc ở các thời điểm khác nhau, nên không thể xem đây là sự thay đổi trực tiếp của cùng một nhóm người.

Dữ liệu theo dõi nhóm lao động bị cắt giảm trong quý II/2025 cho thấy 57,4% tìm được việc trong vòng 6 tháng. Sau một năm, tỷ lệ này tăng lên 69,8%.

Điều đó cho thấy thời gian tìm việc đóng vai trò quan trọng. Một bộ phận người lao động có thể cần nhiều tháng để tìm được vị trí mới, ngay cả khi thị trường vẫn có nhu cầu tuyển dụng.

Việc làm tăng nhưng cơ hội không phân bổ đồng đều

Một nguyên nhân khiến người thất nghiệp gặp khó khăn là sự khác biệt giữa các ngành đang tuyển dụng và những lĩnh vực đang cắt giảm nhân sự.

Trong tổng số 11.400 việc làm tăng thêm trong quý II/2026, phần lớn đến từ lao động không cư trú, chủ yếu là người có Work Permit làm việc trong ngành xây dựng và sản xuất. Trong khi đó, số việc làm dành cho cư dân Singapore chỉ tăng khoảng 2.200 vị trí, tập trung chủ yếu ở các ngành phục vụ thị trường trong nước.

Một số lĩnh vực như thông tin, truyền thông và dịch vụ tài chính vẫn tuyển thêm lao động cư trú. Tuy nhiên, đây cũng là những ngành ghi nhận hoạt động cắt giảm nhân sự.

Điều này cho thấy tuyển dụng và sa thải có thể diễn ra đồng thời trong cùng một ngành. Doanh nghiệp có thể cần nhân sự cho những vị trí mới nhưng lại thu hẹp các bộ phận khác, hoặc tìm kiếm kỹ năng khác với những gì người lao động vừa mất việc đang sở hữu.

Số vị trí tuyển dụng tại Singapore cũng giảm từ 73.300 vào tháng 3 xuống còn 68.600 vào tháng 6. Mức giảm chủ yếu đến từ các vị trí dành cho nhóm PMET, bao gồm chuyên gia, quản lý, giám đốc điều hành và kỹ thuật viên, trong lĩnh vực thông tin, truyền thông và dịch vụ tài chính.

Vì vậy, tình trạng có nhiều vị trí tuyển dụng nhưng người thất nghiệp vẫn khó tìm việc không hẳn là nghịch lý. Số lượng việc làm sẵn có không đồng nghĩa với việc người lao động có thể đáp ứng yêu cầu chuyên môn, cấp bậc, kinh nghiệm và mức lương của những vị trí đó.

Tìm được việc mới chưa chắc khôi phục được thu nhập

Khả năng tái việc làm thường được sử dụng để đánh giá sức khỏe thị trường lao động. Tuy nhiên, chỉ số này chưa phản ánh đầy đủ thiệt hại kinh tế mà người lao động phải gánh chịu sau khi mất việc.

Với những người có nhiều năm kinh nghiệm, việc chuyển sang một doanh nghiệp hoặc ngành nghề mới có thể khiến một phần kỹ năng và kiến thức tích lũy trước đó không còn được trả công tương xứng.

Chẳng hạn, một chuyên gia có mức lương 8.400 SGD/tháng, tương đương mức trung vị năm 2025 của nhóm PME là cư dân làm việc toàn thời gian, chưa tính phần đóng góp CPF của người sử dụng lao động. Sau khi bị sa thải, người này mất 6 tháng tìm việc rồi nhận công việc mới với mức lương 6.000 SGD/tháng.

Mức thu nhập mới gần với nhóm 25% PME có thu nhập thấp hơn trong phân phối thu nhập được đề cập. Dù đã quay trở lại làm việc, người lao động vẫn phải đối mặt với hai tổn thất: 6 tháng không có lương và mức thu nhập hàng tháng giảm đáng kể sau khi tìm được việc mới.

Khoản trợ cấp thôi việc hoặc các hình thức hỗ trợ tài chính khác có thể giúp bù đắp một phần thiệt hại trong giai đoạn thất nghiệp. Tuy nhiên, chúng không nhất thiết bù được toàn bộ thu nhập bị mất hoặc khoảng cách lương kéo dài sau khi người lao động chuyển việc.

Do đó, tỷ lệ tái việc làm cao chưa chắc đồng nghĩa với việc người lao động đã phục hồi hoàn toàn về kinh tế. Chất lượng công việc mới, mức lương và khả năng sử dụng kinh nghiệm cũ cũng là những yếu tố cần được xem xét.

Singapore đẩy mạnh hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp

Để giúp người lao động thích nghi với sự thay đổi của thị trường, Singapore triển khai nhiều hình thức hỗ trợ như tư vấn nghề nghiệp, kết nối việc làm, đào tạo lại kỹ năng và các Chương trình Chuyển đổi Nghề nghiệp (Career Conversion Programmes).

Trong đó, các chương trình chuyển đổi nghề nghiệp hướng đến việc đào tạo người lao động cho những vị trí cụ thể mà doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng. Cách tiếp cận này giúp rút ngắn khoảng cách giữa quá trình học kỹ năng mới và khả năng tìm được việc làm thực tế.

Quyền Bộ trưởng Nhân lực Singapore Jasmin Lau nhấn mạnh định hướng đào tạo cho một công việc cụ thể, thay vì học một kỹ năng mới rồi mới hy vọng tìm được công việc phù hợp.

Bên cạnh chính sách hỗ trợ, doanh nghiệp cũng có vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi. Việc đánh giá kỹ năng theo hướng linh hoạt hơn có thể giúp người lao động tận dụng kinh nghiệm từ lĩnh vực cũ để đảm nhận những vị trí mới.

Số liệu quý II/2026 cho thấy thị trường lao động Singapore chưa rơi vào tình trạng suy yếu trên diện rộng. Tuy nhiên, thách thức ngày càng rõ nằm ở sự phù hợp giữa kỹ năng của người tìm việc và nhu cầu tuyển dụng thực tế.

Với người lao động, mục tiêu không chỉ là nhanh chóng có việc trở lại mà còn là tìm được công việc có thể duy trì thu nhập và phát huy kinh nghiệm. Với doanh nghiệp và cơ quan quản lý, bài toán đặt ra là làm thế nào để biến số lượng vị trí tuyển dụng thành cơ hội thực sự cho những người vừa mất việc.