CEO Zoom: Nếu AI làm được nhiều việc hơn, tại sao con người vẫn phải làm 5 ngày mỗi tuần?

AI đang thay đổi cách con người làm việc với tốc độ chưa từng có. Khi máy móc có thể đảm nhiệm từ viết email, phân tích dữ liệu đến lập trình, một câu hỏi ngày càng được đặt ra: nếu năng suất tăng mạnh nhờ AI, tại sao người lao động vẫn phải duy trì tuần làm việc 5 ngày?

Eric Yuan, CEO Zoom, cho rằng đây có thể là một trong những câu hỏi lớn nhất của thị trường lao động trong kỷ nguyên AI.

Khi AI giúp con người làm nhiều hơn trong thời gian ngắn hơn

Trong một cuộc phỏng vấn với The New York Times năm 2025, Eric Yuan đặt vấn đề rằng nếu AI  thực sự giúp cuộc sống con người tốt hơn và hoàn thành nhiều nhiệm vụ hơn, doanh nghiệp có nhất thiết phải duy trì mô hình làm việc 5 ngày mỗi tuần hay không.

Theo ông, về lâu dài, một số doanh nghiệp có thể chuyển sang tuần làm việc 3 hoặc 4 ngày. Khi công nghệ đảm nhiệm một phần khối lượng công việc, thời gian được giải phóng có thể được chuyển thành thời gian nghỉ ngơi, chăm sóc gia đình hoặc theo đuổi những hoạt động khác.

Đây không hoàn toàn là một ý tưởng mới. Một số doanh nghiệp tại châu Âu và Mỹ đã thử nghiệm mô hình tuần làm việc ngắn hơn với mục tiêu kiểm chứng liệu năng suất có nhất thiết giảm khi thời gian làm việc giảm hay không.

Chẳng hạn, công ty huấn luyện hiệu suất Exos tại Mỹ từng thử nghiệm rút ngắn tuần làm việc. Theo số liệu được công bố trong bài viết, tỷ lệ kiệt sức của nhân viên giảm một nửa trong khi năng suất tăng 24%.

Những kết quả như vậy đang tạo thêm cơ sở cho cuộc tranh luận về việc liệu công nghệ có thể giúp doanh nghiệp duy trì sản lượng mà không cần duy trì cùng số giờ làm việc hay không.

Bill Gates, Jensen Huang và Jamie Dimon cũng từng đưa ra dự báo tương tự

Eric Yuan không phải lãnh đạo công nghệ duy nhất hình dung về một tuần làm việc ngắn hơn trong tương lai.

Bill Gates từng dự đoán AI có thể đảm nhiệm phần lớn các nhiệm vụ hiện nay của con người trong khoảng một thập kỷ tới. Từ đó, ông đặt ra khả năng con người chỉ cần làm việc khoảng 2 hoặc 3 ngày mỗi tuần nếu máy móc có thể đảm nhiệm phần lớn công việc.

Jensen Huang, CEO Nvidia, cũng từng đề cập khả năng tuần làm việc 4 ngày trở nên phổ biến khi AI được ứng dụng rộng rãi hơn.

Tuy nhiên, cách nhìn của Huang có một điểm đáng chú ý: giảm số ngày làm việc không nhất thiết đồng nghĩa với việc con người sẽ ít việc hơn.

Nếu AI làm tăng năng suất, doanh nghiệp có thể tạo ra nhiều sản phẩm và dịch vụ hơn trong cùng một khoảng thời gian. Người lao động vì thế có thể dành ít ngày hơn cho công việc nhưng khối lượng giá trị được tạo ra trong mỗi ngày lại cao hơn.

Trong lĩnh vực tài chính, Jamie Dimon, CEO JPMorgan Chase, cũng từng dự đoán công nghệ có thể giúp thế hệ lao động tương lai cân bằng tốt hơn giữa công việc và cuộc sống. Ông từng đưa ra khả năng người lao động có thể chỉ làm việc khoảng 3,5 ngày mỗi tuần nhờ sự hỗ trợ của công nghệ.

Điểm chung trong những dự báo này là AI không chỉ được nhìn nhận như một công cụ thay thế con người, mà còn như một công cụ có thể thay đổi cách xã hội phân bổ thời gian lao động.

Nhưng AI cũng có thể khiến một số công việc biến mất

Viễn cảnh tuần làm việc ngắn hơn không đồng nghĩa quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế AI sẽ không tạo ra những tác động tiêu cực đối với người lao động.

Ngay cả những người ủng hộ việc ứng dụng AI cũng thừa nhận một số công việc có thể bị tự động hóa.

Eric Yuan cho rằng mỗi làn sóng công nghệ lớn đều có khả năng khiến một số vị trí biến mất, đồng thời tạo ra những công việc mới. Lĩnh vực lập trình là một ví dụ rõ ràng.

AI có thể ngày càng đảm nhiệm nhiều phần việc viết mã, đặc biệt đối với những nhiệm vụ có tính lặp lại. Nhưng điều đó không có nghĩa vai trò của con người biến mất hoàn toàn. Các kỹ sư vẫn cần kiểm tra, điều chỉnh và chịu trách nhiệm đối với sản phẩm do AI tạo ra.

Sự phát triển của các tác nhân AI cũng có thể tạo ra những nhu cầu lao động mới, từ thiết kế hệ thống, giám sát, kiểm thử đến quản lý cách các tác nhân này thực hiện nhiệm vụ.

Vấn đề vì thế không chỉ là “AI lấy đi bao nhiêu việc làm”, mà còn là những công việc nào sẽ thay đổi và kỹ năng nào trở nên quan trọng hơn.

Người biết sử dụng AI có thể có lợi thế lớn hơn

Jensen Huang đưa ra một cách nhìn khác về tác động của AI đối với việc làm: công nghệ có thể không nhất thiết làm tổng số việc làm giảm, nhưng có thể thay đổi vị thế giữa những người thích ứng nhanh và những người chậm thay đổi.

Lịch sử công nghệ cho thấy mỗi cuộc cách mạng năng suất đều làm biến đổi cơ cấu lao động. Máy móc thay thế một số nhiệm vụ thủ công, máy tính thay đổi công việc văn phòng và Internet tạo ra hàng loạt ngành nghề mới.

AI có thể tạo ra một chu kỳ tương tự, nhưng với tốc độ nhanh hơn.

Một nhân viên biết sử dụng AI để tự động hóa các nhiệm vụ lặp lại có thể hoàn thành nhiều việc hơn trong cùng một ngày. Khi đó, lợi thế không nhất thiết thuộc về người làm việc nhiều giờ nhất, mà có thể thuộc về người biết kết hợp năng lực của mình với công cụ công nghệ hiệu quả hơn.

Điều này cũng đặt ra yêu cầu mới đối với doanh nghiệp và người lao động. Khi một phần kỹ năng cũ được tự động hóa, giá trị của những năng lực như tư duy phản biện, khả năng ra quyết định, giao tiếp, sáng tạo và quản lý hệ thống có thể trở nên quan trọng hơn.

AI có thực sự mang lại tuần làm việc 3-4 ngày?

Đây vẫn là một kịch bản tương lai chứ chưa phải xu hướng đã được xác lập trên toàn thị trường lao động.

Để AI thực sự giúp rút ngắn tuần làm việc, năng suất tạo ra từ công nghệ cần đủ lớn để bù đắp phần thời gian lao động bị cắt giảm. Đồng thời, doanh nghiệp cũng phải lựa chọn phân phối lợi ích từ năng suất cao hơn như thế nào: tăng lợi nhuận, tăng lương, giảm giá thành hay chuyển thành thời gian nghỉ ngơi cho người lao động.

Đây là điểm khiến tác động của AI không chỉ là câu chuyện công nghệ.

Nếu AI giúp một nhân viên hoàn thành công việc trong 3 ngày thay vì 5 ngày, doanh nghiệp có thể lựa chọn sử dụng 2 ngày còn lại để tạo thêm sản lượng. Nhưng cũng có thể lựa chọn giảm thời gian làm việc và giữ nguyên mục tiêu đầu ra.

Nói cách khác, AI có thể tạo ra khả năng làm việc ít hơn, nhưng công nghệ không tự quyết định xã hội sẽ sử dụng khả năng đó như thế nào.

Trong tương lai, câu hỏi quan trọng có thể không còn là con người có thể làm việc bao nhiêu giờ, mà là năng suất do AI tạo ra sẽ được phân bổ ra sao giữa doanh nghiệp, người lao động và thời gian dành cho cuộc sống bên ngoài công việc.