Hơn 6 triệu Bitcoin đối mặt nguy cơ bảo mật khi AI và máy tính lượng tử phát triển

Theo dữ liệu từ Glassnode, hơn 6 triệu Bitcoin, tương đương 31,2% nguồn cung đang lưu hành, thuộc nhóm ví có khóa công khai hiển thị trên blockchain. Dù chưa thể bị đánh cắp chỉ vì thông tin này bị lộ, số tài sản trên có thể đối mặt rủi ro nếu công nghệ tương lai phá vỡ cơ chế mật mã bảo vệ Bitcoin.

Hơn 6 triệu Bitcoin nằm trong nhóm có khóa công khai hiển thị

Theo Glassnode, công ty chuyên phân tích dữ liệu blockchain và thị trường tiền số, lượng Bitcoin thuộc nhóm ví có khóa công khai (public key) hiển thị trên blockchain đã vượt 6 triệu BTC, chiếm khoảng 31,2% tổng nguồn cung đang lưu hành. Tỷ lệ này tăng khoảng 5-6 điểm phần trăm so với năm 2023.

Rafael Schultze-Kraft, đồng sáng lập Glassnode, cho biết lượng Bitcoin trong nhóm này tăng thêm 222.000 BTC, tương đương 18,2 tỷ USD, kể từ báo cáo hồi tháng 5. Trong cùng thời gian, tổng nguồn cung Bitcoin chỉ tăng thêm 64.000 BTC.

Các sàn giao dịch tiền số đóng góp 123.000 BTC vào mức tăng trên, nâng lượng Bitcoin nắm giữ trong những ví có khóa công khai hiển thị của nhóm này lên 1,79 triệu BTC.

Về cơ chế bảo mật, mỗi ví Bitcoin sử dụng khóa công khai và khóa riêng tư. Khóa công khai là thông tin mật mã có thể được chia sẻ để nhận tài sản, trong khi khóa riêng tư được sử dụng để chứng minh quyền kiểm soát và ký xác nhận giao dịch.

Có thể hình dung khóa công khai tương tự số tài khoản ngân hàng, còn khóa riêng tư giống thông tin xác thực quyền sử dụng tài khoản. Việc biết khóa công khai không đồng nghĩa với khả năng rút Bitcoin khỏi ví. Tuy nhiên, nếu một bên có thể suy ra khóa riêng tư từ khóa công khai, họ có thể tạo giao dịch chuyển tài sản mà không cần sự đồng ý của chủ sở hữu.

Do đó, việc khóa công khai xuất hiện trên blockchain không có nghĩa Bitcoin lập tức mất an toàn. Với năng lực tính toán thông thường hiện nay, việc suy ngược khóa riêng tư từ khóa công khai được xem là không khả thi về mặt thực tế.

AI và máy tính lượng tử làm gia tăng lo ngại dài hạn

Rủi ro được đề cập chủ yếu liên quan đến khả năng công nghệ trong tương lai phá vỡ các cơ chế mật mã đang bảo vệ Bitcoin.

Máy tính lượng tử là một trong những mối lo đáng chú ý. Nếu đạt đủ năng lực, công nghệ này về lý thuyết có thể giải một số bài toán mật mã hiệu quả hơn nhiều so với máy tính truyền thống, qua đó đe dọa những phương pháp bảo vệ tài sản số hiện nay.

Trong khi đó, trí tuệ nhân tạo (AI) có thể hỗ trợ nghiên cứu mật mã, phân tích lỗ hổng và tìm kiếm phương pháp tấn công mới. Tuy nhiên, khả năng AI tự tìm ra cách phá vỡ cơ chế mật mã của Bitcoin trong thời gian ngắn vẫn là giả thuyết, chưa phải năng lực đã được chứng minh.

Justin Drake, nhà nghiên cứu tại Ethereum, từng cảnh báo ngành tiền số cần chuẩn bị cho kịch bản phòng thủ ở mức cao nhất, được ông gọi là “chế độ boong-ke”. Theo ông, trong tình huống xấu nhất, AI có thể giúp tạo ra đột phá để phá vỡ cơ chế mật mã bảo vệ ví tiền số trong vài tháng thay vì vài năm, thậm chí trước khi máy tính lượng tử đủ mạnh xuất hiện.

Dù vậy, đây là kịch bản cảnh báo về rủi ro tương lai, không phải bằng chứng cho thấy Bitcoin hiện có thể bị tấn công theo cách này.

Các sàn giao dịch có tỷ lệ Bitcoin phơi lộ khóa công khai khác nhau

Dữ liệu Glassnode cho thấy tỷ lệ Bitcoin thuộc nhóm có khóa công khai hiển thị khác biệt đáng kể giữa các tổ chức nắm giữ tài sản số.

Tại Coinbase, khoảng 10% lượng Bitcoin nắm giữ thuộc nhóm này. Tỷ lệ tương ứng tại Binance lên tới 83%.

Với các nền tảng và tổ chức khác, tỷ lệ được thống kê như sau:

• Fidelity: Nắm giữ khoảng 375.000 BTC, trong đó 2% thuộc nhóm có khóa công khai hiển thị.

• Grayscale: Tỷ lệ này đạt 49%.

• Revolut: Tỷ lệ lên tới 99%.

• Robinhood: Toàn bộ lượng Bitcoin được thống kê, tương đương 100%, thuộc nhóm này.

Theo phương pháp thống kê của Glassnode, lượng Bitcoin do chính phủ Mỹ, Anh và El Salvador nắm giữ không được tính vào nhóm có khóa công khai hiển thị nói trên.

Các số liệu này phản ánh đặc điểm của địa chỉ và cấu trúc giao dịch trên blockchain, không đồng nghĩa toàn bộ số Bitcoin liên quan đang đứng trước nguy cơ bị đánh cắp ngay lập tức.

Vì sao khóa công khai có thể xuất hiện trên blockchain?

Khóa công khai có thể được hiển thị trong một số trường hợp, chẳng hạn khi người dùng tái sử dụng địa chỉ Bitcoin hoặc sử dụng những định dạng giao dịch nhất định. Một số giao dịch Bitcoin đời đầu cũng công khai trực tiếp khóa này.

Với Taproot, bản nâng cấp mạng Bitcoin nhằm cải thiện tính riêng tư, hiệu quả và khả năng xử lý giao dịch, khóa công khai có thể xuất hiện do cách định dạng và cấu trúc giao dịch được thiết kế.

Vì vậy, mức độ rủi ro không chỉ phụ thuộc vào việc khóa công khai có hiển thị hay không, mà còn liên quan đến loại khóa, cấu trúc giao dịch và năng lực của công nghệ tấn công trong tương lai.

Trong bối cảnh AI và máy tính lượng tử tiếp tục phát triển, khả năng nâng cấp các cơ chế bảo mật sẽ là vấn đề quan trọng đối với hệ sinh thái Bitcoin. Việc chuẩn bị các giải pháp mật mã có khả năng chống lại những phương pháp tấn công mới có thể giúp giảm thiểu rủi ro dài hạn, đặc biệt đối với những tài sản có thể bị ảnh hưởng nếu khóa riêng tư bị suy ra từ thông tin công khai.