Sống tới 80-100 tuổi, nhà đầu tư nên giữ tiền ở đâu để tài sản không “già” trước mình?

Tuổi thọ ngày càng kéo dài đang buộc giới đầu tư phải nhìn lại một câu hỏi tưởng như quen thuộc: nên phân bổ tài sản thế nào để nguồn vốn không cạn kiệt trước khi cuộc đời kết thúc?

Theo nhóm chuyên gia HSBC, khi con người có thể sống tới 80-100 tuổi, chiến lược đầu tư chỉ tập trung bảo toàn vốn ở giai đoạn sau 60 tuổi có thể không còn phù hợp. Thay vào đó, nhiều nhà đầu tư lớn tuổi đang kéo dài thời gian nắm giữ tài sản, chấp nhận rủi ro cao hơn và dành một phần vốn cho những khoản đầu tư có khả năng tạo tăng trưởng trong nhiều thập kỷ.

“Tỷ trọng trái phiếu bằng số tuổi” dần lỗi thời

Một trong những nguyên tắc đầu tư truyền thống là nhà đầu tư càng lớn tuổi càng nên giảm tài sản rủi ro và tăng tỷ trọng trái phiếu. Theo cách tiếp cận này, một người 80 tuổi có thể dành khoảng 80% danh mục cho trái phiếu nhằm ưu tiên bảo toàn vốn.

Tuy nhiên, quan niệm này ngày càng ít được ưa chuộng.

Lý do nằm ở chính sự gia tăng tuổi thọ. Tại một số thị trường phát triển như Monaco, Thụy Sĩ, Nhật Bản, Hàn Quốc và Hồng Kông, tuổi thọ trung bình đang tiến gần mốc 90 tuổi. Nếu một người nghỉ hưu ở tuổi 60 nhưng có thể sống thêm 30 năm, việc quá nhanh chóng chuyển danh mục sang những tài sản có mức tăng trưởng thấp có thể khiến nguồn vốn khó theo kịp lạm phát và nhu cầu chi tiêu trong phần đời còn lại.

Esty Dwek, Giám đốc Bộ phận Tư vấn Đầu tư khu vực châu Âu, Trung Đông và châu Phi của HSBC Private Banking, cho biết những tiến bộ về y tế và lối sống khiến nhiều người cao tuổi vẫn cảm thấy mình còn rất nhiều thời gian để đầu tư, kinh doanh hoặc thậm chí khởi nghiệp.

Điều này dẫn tới một thay đổi quan trọng: tuổi sinh học không còn nhất thiết đồng nghĩa với việc phải rút hoàn toàn khỏi các tài sản tăng trưởng.

Nhà đầu tư lớn tuổi đang chấp nhận rủi ro dài hạn hơn

Thị trường tài chính trong gần hai thập kỷ qua cũng góp phần củng cố xu hướng này.

Georgios Leontaris, Giám đốc Đầu tư Thụy Sĩ và các thị trường châu Âu, Trung Đông và châu Phi của HSBC Private Banking, nhận định các tài sản rủi ro đã mang lại hiệu quả đáng kể kể từ sau cuộc Khủng hoảng Tài chính Toàn cầu.

Dù thị trường nhiều lần điều chỉnh, các đợt suy giảm thường không kéo dài quá lâu trước khi phục hồi. Điều này khiến một bộ phận nhà đầu tư lớn tuổi tin rằng họ vẫn có đủ thời gian để vượt qua những chu kỳ biến động và tiếp tục hưởng lợi từ tăng trưởng dài hạn.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa nhà đầu tư càng lớn tuổi càng nên tăng rủi ro. Điểm cốt lõi là kỳ hạn đầu tư cần được xác định dựa trên thời gian thực tế mà nguồn vốn phải phục vụ, thay vì chỉ dựa vào tuổi của nhà đầu tư.

Không chỉ kéo dài tuổi thọ, tài sản cũng cần “sống” lâu hơn

Một thay đổi đáng chú ý đang diễn ra trong giới nhà đầu tư có giá trị tài sản lớn là sự xuất hiện của tư duy đầu tư đa thế hệ.

Với những người có tài sản lớn, mục tiêu không còn đơn thuần là bảo đảm cuộc sống của bản thân. Họ muốn nguồn vốn tiếp tục tồn tại sau khi mình qua đời, phục vụ con cái, cháu và thậm chí nhiều thế hệ sau nữa.

Esty Dwek cho biết một số doanh nhân thậm chí mong muốn tài sản của mình có thể tồn tại qua nhiều thế kỷ. Vì vậy, họ không chỉ quan tâm đến “tuổi thọ” của bản thân mà còn chú trọng đến “tuổi thọ” của tài sản.

Điều này làm thay đổi cách xây dựng danh mục. Một danh mục dành cho một người nghỉ hưu có thể ưu tiên thu nhập và thanh khoản. Trong khi đó, danh mục dành cho nhiều thế hệ có thể chấp nhận một phần tài sản kém thanh khoản hơn nhưng có tiềm năng tăng trưởng trong thời gian dài.

Đầu tư hạ tầng được chú ý nhờ tầm nhìn hàng chục năm

Theo Georgios Leontaris, xu hướng này đang giúp các phương tiện đầu tư dạng đóng trở nên hấp dẫn hơn.

Nhà đầu tư có thể chấp nhận đánh đổi khả năng rút tiền nhanh để đưa vốn vào những dự án dài hạn, chẳng hạn cơ sở hạ tầng. Các khoản đầu tư này thường được thiết kế với thời gian nắm giữ dài và hướng tới mức lợi suất cao hơn.

Đặc biệt, với những người tin rằng mình vẫn còn 20-30 năm để đầu tư, việc tài sản bị khóa trong một khoảng thời gian dài không nhất thiết là bất lợi nếu đổi lại là cơ hội hưởng lợi từ tăng trưởng dài hạn.

Đây cũng là khác biệt quan trọng giữa “đầu tư khi về già” và “đầu tư cho một cuộc đời dài”. Nếu nguồn vốn vẫn phải phục vụ nhà đầu tư trong vài chục năm, tính thanh khoản không phải yếu tố duy nhất cần ưu tiên.

4 nguyên tắc để kéo dài “tuổi thọ” tài sản

1. Xác định kỳ hạn đầu tư

Trước khi lựa chọn tài sản, nhà đầu tư cần xác định nguồn vốn sẽ được sử dụng trong bao lâu và phục vụ mục tiêu nào.

Nếu khoản tiền cần dùng trong vài năm tới, mức độ rủi ro cần được kiểm soát khác hoàn toàn so với khoản vốn dành cho 20-30 năm hoặc được truyền lại cho thế hệ sau.

Khi kỳ hạn dài hơn, nhà đầu tư có thể tận dụng tốt hơn sức mạnh của lãi kép và có thêm cơ hội tiếp cận những lĩnh vực tăng trưởng mới.

2. Xây dựng danh mục vừa bền vững vừa linh hoạt

Danh mục dài hạn phải đủ sức chịu đựng những chu kỳ biến động lớn, nhưng đồng thời có khả năng thay đổi khi nhu cầu của gia đình và nhà đầu tư thay đổi.

Việc định kỳ rà soát danh mục, đánh giá lại khẩu vị rủi ro và tái cân bằng tài sản là cần thiết. Đầu tư dài hạn không đồng nghĩa với việc mua rồi bỏ mặc tài sản trong hàng chục năm.

Đặc biệt, với kế hoạch chuyển giao tài sản, việc thống nhất mục tiêu giữa các thế hệ cũng có vai trò quan trọng để hạn chế những xung đột về sau.

3. Ưu tiên đa dạng hóa

Đa dạng hóa vẫn là nguyên tắc quan trọng để kiểm soát rủi ro trong những danh mục có thời hạn hàng chục năm.

Nhà đầu tư có thể phân bổ giữa nhiều nhóm tài sản, khu vực địa lý và ngành nghề khác nhau. Một danh mục đủ rộng sẽ giảm sự phụ thuộc vào một thị trường hoặc một chu kỳ kinh tế duy nhất.

Theo Esty Dwek, nếu danh mục được đa dạng hóa tốt ngay từ đầu, nhà đầu tư có thể hạn chế việc phải liên tục can thiệp và chỉ cần điều chỉnh ở những thời điểm cần thiết.

4. Đừng chỉ nhìn lợi nhuận tài chính

Một kế hoạch cho cuộc đời 80-100 tuổi không chỉ xoay quanh việc tài sản tăng bao nhiêu phần trăm mỗi năm.

Nhà đầu tư còn phải tính đến chất lượng cuộc sống, sức khỏe, nhu cầu chăm sóc dài hạn và khả năng hỗ trợ các thành viên trong gia đình.

Ở góc độ đầu tư, những lĩnh vực như công nghệ sinh học và chăm sóc sức khỏe có thể đồng thời mang lại giá trị tài chính và tác động tích cực tới chất lượng cuộc sống.

“Tài sản trường thọ” cần một chiến lược khác

Tuổi thọ tăng đang làm thay đổi một nguyên tắc từng được xem là gần như mặc định trong đầu tư: càng lớn tuổi, càng phải giảm mạnh tài sản rủi ro.

Thay vào đó, điều quan trọng hơn là xác định nguồn vốn cần tồn tại trong bao lâu. Một người 80 tuổi nhưng vẫn có nhu cầu sử dụng tài sản trong 20-30 năm tới sẽ có bài toán hoàn toàn khác với người cần bảo toàn tiền cho một khoản chi tiêu trong vài năm.

Với những gia đình có tài sản lớn, bài toán còn được kéo dài qua nhiều thế hệ. Khi đó, danh mục cần vừa tạo thu nhập cho thế hệ hiện tại, vừa duy trì khả năng tăng trưởng để bảo toàn và gia tăng giá trị cho thế hệ tiếp theo.

Vì vậy, “kéo dài tuổi thọ tài sản” không có nghĩa là đơn giản hóa danh mục bằng cách giữ càng nhiều tiền mặt hay trái phiếu càng tốt. Đó là quá trình cân bằng giữa tăng trưởng, thu nhập, thanh khoản, rủi ro và mục tiêu chuyển giao tài sản.

Một danh mục được xây dựng với tầm nhìn đủ dài, đa dạng hóa tốt và có khả năng thích ứng sẽ không chỉ phục vụ một đời người, mà còn có thể trở thành nền tảng tài chính cho nhiều thế hệ tiếp nối.