Vì sao càng mua vàng càng dễ lỗ? Chênh lệch mua – bán có thể “ăn mòn” lợi nhuận

Giá vàng thế giới điều chỉnh trong khi chênh lệch mua – bán tại thị trường trong nước vẫn ở mức cao đang tạo áp lực lớn lên những người mua vàng ngắn hạn.

Giá vàng thế giới chịu áp lực điều chỉnh

Theo báo cáo của Tập đoàn Vàng bạc đá quý Phú Quý ngày 28/9, giá vàng thế giới chịu áp lực trong tuần qua khi đồng USD tăng, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ duy trì ở mức cao và triển vọng chính sách tiền tệ của Mỹ vẫn tương đối thắt chặt.

Một số quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), trong đó có Chủ tịch Fed New York John Williams, cho rằng việc duy trì hoặc tăng thêm lãi suất có thể được xem xét nếu điều kiện kinh tế và lạm phát yêu cầu.

Trong khi đó, PMI tổng hợp sơ bộ của Mỹ tháng 9 đạt 58,4 điểm, mức cao nhất trong hơn 5 năm. Số liệu này cho thấy hoạt động kinh tế vẫn tích cực, qua đó củng cố kỳ vọng lãi suất có thể duy trì ở mức cao trong thời gian dài.

Đối với vàng, môi trường lãi suất cao và lợi suất trái phiếu tăng làm gia tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ một tài sản không tạo ra dòng tiền.

Theo Phú Quý, giá vàng đã giảm xuống dưới vùng hỗ trợ khoảng 4.298 USD/ounce. Nếu tiếp tục duy trì dưới vùng này, giá có thể lùi về vùng 4.204 USD/ounce và xa hơn là 4.065 USD/ounce nếu các ngưỡng hỗ trợ tiếp theo bị phá vỡ.

Mua đúng xu hướng vẫn có thể thua vì chênh lệch giá

Rủi ro đối với người mua vàng trong nước không chỉ nằm ở biến động giá quốc tế mà còn đến từ khoảng cách giữa giá mua vào và giá bán ra.

Ngày 28/9, vàng miếng SJC có mức chênh lệch mua – bán khoảng 3 triệu đồng/lượng. Với một số loại vàng nhẫn, khoảng cách này lên tới khoảng 4 triệu đồng/lượng.

Điều đó có nghĩa người mua phải chờ giá tăng đủ mạnh trước khi khoản đầu tư bắt đầu có lãi. Nếu mua vàng ở mức 147,6 triệu đồng/lượng rồi bán trong điều kiện mức chênh lệch mua – bán khoảng 3 triệu đồng/lượng, mức lỗ có thể lên tới khoảng 7,2 triệu đồng/lượng nếu giá mua vào tại thời điểm bán giảm tương ứng.

Với những người giao dịch trong ngày hoặc chỉ nắm giữ vài phiên, đây là một rào cản đáng kể. Nhà đầu tư không chỉ cần dự đoán đúng hướng đi của giá vàng mà còn phải tính đến biến động của giá trong nước và chi phí giao dịch.

Khoản lỗ không chỉ đến từ giá vàng

Có thể hình dung bài toán đơn giản như sau:

Vì vậy, việc chỉ nhìn vào biểu đồ giá vàng thế giới có thể chưa phản ánh đầy đủ hiệu quả của một khoản đầu tư vàng tại Việt Nam.

Vì sao “bắt đáy” càng dễ gặp rủi ro?

Khi giá vàng giảm mạnh, tâm lý phổ biến của một bộ phận nhà đầu tư là xem đây là cơ hội mua vào với kỳ vọng giá sớm phục hồi.

Tuy nhiên, nếu giá tiếp tục giảm, người mua bắt đáy có thể phải đối mặt với hai lớp áp lực. Thứ nhất là giá trị tài sản giảm. Thứ hai là khoảng chênh lệch mua – bán khiến mức giá cần phục hồi để hòa vốn cao hơn đáng kể so với mức giá đã mua.

Rủi ro càng lớn nếu nhà đầu tư liên tục mua thêm khi giá giảm nhưng không có kế hoạch phân bổ vốn cụ thể. Trong trường hợp xu hướng giảm kéo dài, việc bình quân giá xuống có thể khiến tỷ trọng vàng trong tổng tài sản ngày càng cao.

Không nên dùng tiền vay để mua vàng

Một điểm cần đặc biệt lưu ý là nguồn vốn sử dụng để mua vàng.

Vàng không tạo ra dòng tiền định kỳ như tiền gửi hay một số tài sản tạo thu nhập khác. Khoản lợi nhuận của người nắm giữ chủ yếu phụ thuộc vào khả năng tăng giá của tài sản.

Nếu sử dụng tiền vay, thẻ tín dụng hoặc các hình thức đòn bẩy để mua vàng, nhà đầu tư phải đồng thời chịu biến động giá và chi phí vốn. Khi giá giảm, khoản lỗ trên vàng vẫn phát sinh trong khi nghĩa vụ trả nợ không thay đổi.

Vì vậy, với nhà đầu tư cá nhân, việc xác định trước mục tiêu nắm giữ là tích trữ dài hạn hay giao dịch ngắn hạn có ý nghĩa quan trọng. Hai mục tiêu này có mức độ nhạy cảm rất khác nhau trước chênh lệch mua – bán và biến động giá.

Cần tính cả “chi phí vào cửa” trước khi mua

Đối với người có nhu cầu tích trữ vàng dài hạn, một cách tiếp cận là phân bổ vốn theo từng phần thay vì dồn toàn bộ tiền nhàn rỗi vào một thời điểm.

Trước mỗi giao dịch, nhà đầu tư cũng nên kiểm tra giá mua vào, giá bán ra và mức chênh lệch tại nhiều đơn vị. Đây là thông tin đặc biệt quan trọng trong những giai đoạn thị trường biến động mạnh.

Với doanh nghiệp kinh doanh vàng, việc công bố rõ giá mua – bán, điều kiện giao dịch, giới hạn số lượng, phí phát sinh và khả năng mua lại giúp người tiêu dùng đánh giá chính xác hơn chi phí thực tế.

Cuối cùng, vàng có thể được sử dụng như một phần trong danh mục tài sản để phân tán rủi ro, nhưng không nên mặc định rằng giá vàng tăng trong mọi thời điểm. Khi giá biến động mạnh, câu hỏi quan trọng không chỉ là “vàng có tăng hay không”, mà còn là mua ở mức nào, chênh lệch bao nhiêu và cần giá tăng bao nhiêu để thực sự hòa vốn.