Kỳ vọng Fed tăng lãi suất đảo chiều: 55% chuyên gia dự báo Mỹ có thể đối mặt nhiều đợt thắt chặt

Kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đang thay đổi nhanh chóng.

Theo khảo sát mới nhất của CNBC, phần lớn chuyên gia tham gia khảo sát cho rằng  Fed có thể tăng lãi suất ít nhất một lần trong 12 tháng tới, trong khi hơn một nửa dự báo quá trình thắt chặt có thể không chỉ dừng lại ở một đợt.

Sự thay đổi trong dự báo diễn ra trong bối cảnh lạm phát vẫn cao, giá năng lượng tăng mạnh và những rủi ro từ bên ngoài tiếp tục tạo áp lực lên triển vọng kinh tế Mỹ.

Từ kỳ vọng ổn định sang khả năng nhiều đợt tăng lãi suất

Khảo sát của CNBC với 29 nhà kinh tế, nhà quản lý quỹ và chiến lược gia cho thấy 86% người tham gia dự báo  Fed sẽ tăng lãi suất ít nhất một lần trong 12 tháng tới.

Con số này tăng mạnh so với mức 46% trong khảo sát trước đó, cho thấy quan điểm của giới chuyên gia đã thay đổi đáng kể chỉ trong thời gian ngắn.

Đáng chú ý, 55% số người được hỏi dự báo Fed sẽ tăng lãi suất nhiều hơn một lần. Khoảng 1/3 thậm chí cho rằng có thể có ít nhất ba đợt tăng lãi suất trong giai đoạn này.

Sự đảo chiều trong kỳ vọng xuất hiện sau khi Chủ tịch Fed Kevin Warsh đưa ra những thông điệp cứng rắn hơn về chính sách tiền tệ tại hội nghị Jackson Hole. Cùng với đó, giá dầu tăng và lạm phát không giảm nhanh như kỳ vọng đã khiến lo ngại về khả năng Fed phải tiếp tục thắt chặt chính sách gia tăng.

Lạm phát không còn là câu chuyện riêng của giá năng lượng

Giá năng lượng đang được xem là một trong những yếu tố lớn nhất gây áp lực lên triển vọng lạm phát tại Mỹ.

Theo khảo sát, nhiều chuyên gia cho rằng tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz có thể kéo dài ít nhất một tháng, trong khi giá dầu có khả năng duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn.

Nhà kinh tế trưởng Mỹ Kathy Bostjancic của Nationwide nhận định việc giá dầu, xăng và dầu diesel tăng trở lại có thể khiến áp lực chi phí lan sang nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ khác.

Khoảng 3/4 chuyên gia tham gia khảo sát cho rằng vấn đề lạm phát hiện nay của Mỹ không chỉ xuất phát từ giá năng lượng.

Dự báo CPI bình quân năm 2026 cũng được nâng lên gần 3,5%, trước khi giảm xuống khoảng 2,85% trong năm 2027. Điều này cho thấy lạm phát được kỳ vọng sẽ hạ nhiệt nhưng vẫn có thể duy trì trên mức mục tiêu của Fed trong một khoảng thời gian đáng kể.

Fed đứng trước bài toán khó với lạm phát do cú sốc nguồn cung

Dù kỳ vọng tăng lãi suất gia tăng, không phải tất cả chuyên gia đều cho rằng lãi suất là công cụ có thể giải quyết hoàn toàn vấn đề hiện tại.

Quản lý danh mục cấp cao Douglas Gordon của Russell Investments cho rằng Fed đang đối mặt với thách thức trong việc duy trì uy tín chống lạm phát, trong khi chính sách tiền tệ có những hạn chế khi nguyên nhân chính đến từ cú sốc nguồn cung.

Đây là một trong những bài toán phức tạp nhất đối với ngân hàng trung ương. Việc tăng lãi suất có thể làm giảm nhu cầu trong nền kinh tế, nhưng không thể trực tiếp tạo ra nguồn cung năng lượng mới hay giải quyết các gián đoạn địa chính trị.

Tuy nhiên, nếu Fed không phản ứng trong bối cảnh lạm phát kéo dài, kỳ vọng lạm phát có nguy cơ gia tăng và tạo thêm áp lực lên thị trường tài chính.

Theo chiến lược gia trưởng về thu nhập cố định Guy LeBas tại Janney Montgomery Scott, một trong hai yếu tố sẽ phải thay đổi: hoặc lạm phát giảm, hoặc Fed sẽ phải nâng lãi suất. Nếu không, thị trường trái phiếu dài hạn của Mỹ có thể tiếp tục chịu áp lực.

Kinh tế Mỹ vẫn được dự báo tăng trưởng

Điểm đáng chú ý là sự thay đổi trong kỳ vọng lãi suất chưa kéo theo sự điều chỉnh mạnh đối với triển vọng tăng trưởng.

Xác suất kinh tế Mỹ rơi vào suy thoái trong 12 tháng tới được giới chuyên gia ước tính trung bình khoảng 29%.

GDP Mỹ được dự báo tăng khoảng 2,25% trong cả năm 2026 và 2027, cao hơn mức 2,1% của năm 2025. Tỷ lệ thất nghiệp được dự báo duy trì quanh 4,25%.

Thị trường chứng khoán cũng được kỳ vọng tiếp tục duy trì trạng thái tích cực, với chỉ số S&P 500 được dự báo ít biến động đến cuối năm trước khi tăng trong năm 2027.

Tuy nhiên, các dự báo này đang đặt ra một câu hỏi lớn: liệu Mỹ có thể đồng thời duy trì tăng trưởng, kiểm soát lạm phát và tránh một chu kỳ thắt chặt tiền tệ mạnh hơn hay không.

Thông thường, việc đưa lạm phát xuống thấp hơn đòi hỏi nhu cầu trong nền kinh tế phải chậm lại. Điều này đồng nghĩa với nguy cơ tăng trưởng chịu tác động nếu Fed phải tiếp tục nâng lãi suất.

Những rủi ro đang bao trùm triển vọng kinh tế Mỹ

Fed dự kiến đưa ra quyết định chính sách sau cuộc họp kéo dài hai ngày 15-16/9.

Bên cạnh diễn biến lạm phát, giới chuyên gia cũng theo dõi sát giá dầu, tình hình địa chính trị và các tín hiệu mới từ thị trường lao động.

Khảo sát cho thấy lạm phát cao kéo dài, căng thẳng liên quan đến Iran và giá dầu tăng nằm trong nhóm những rủi ro lớn đối với triển vọng tăng trưởng của Mỹ.

Một yếu tố khác được theo dõi là tính độc lập trong điều hành chính sách tiền tệ. Dù 66% chuyên gia được khảo sát đánh giá Chủ tịch Fed Kevin Warsh đang điều hành chính sách một cách độc lập, tỷ lệ này đã giảm so với khảo sát trước đó.

Trong khi đó, 69% cho rằng những sức ép từ chính quyền Mỹ nhằm thúc đẩy việc hạ lãi suất sẽ không ảnh hưởng đến quyết định của Fed trong cuộc họp tháng 9.

Sự thay đổi nhanh chóng trong dự báo của giới chuyên gia cho thấy thị trường đang phải điều chỉnh lại kỳ vọng trước một môi trường kinh tế nhiều biến động. Nếu áp lực giá cả tiếp tục kéo dài, câu chuyện của Fed có thể không còn là thời điểm bắt đầu nới lỏng chính sách, mà chuyển sang câu hỏi liệu cơ quan này có cần quay trở lại một chu kỳ thắt chặt mới hay không.