Mất quyền truy cập ví Bitcoin, người đàn ông Anh bất ngờ tìm lại tài sản 4,5 triệu USD sau gần 15 năm

Một khoản đầu tư khoảng 2.000 USD vào Bitcoin tưởng như đã mất trắng suốt gần 15 năm bất ngờ được tìm thấy, giúp một người đàn ông Anh sở hữu số tài sản trị giá khoảng 4,5 triệu USD. Câu chuyện cho thấy giá trị khổng lồ của Bitcoin thời kỳ đầu, đồng thời phơi bày một vấn đề đặc thù của tài sản số: có tài sản không đồng nghĩa với việc chắc chắn có thể tiếp cận và sử dụng được tài sản đó.

Khoản đầu tư 2.000 USD từng bị xem như đã mất trắng

Người đàn ông được gọi bằng biệt danh “Chris” bắt đầu mua Bitcoin vào tháng 12/2011 thông qua Britcoin, một sàn giao dịch tiền số tại Anh sau này đổi tên thành Intersango.

Thời điểm đó, Bitcoin vẫn còn ở giai đoạn rất sơ khai. Chris đầu tư khoảng 1.500 bảng Anh, tương đương 2.000 USD. Giá Bitcoin mà ông mua vào chưa đến 4 USD/đồng.

Khoản đầu tư ban đầu từng tăng lên khoảng 5.400 USD trước khi Chris mất quyền truy cập vào ví Bitcoin.

Vấn đề trở nên đặc biệt nghiêm trọng bởi đây không đơn thuần là một khoản tiền nhỏ bị thất lạc. Khi Bitcoin bắt đầu tăng giá mạnh trong những năm sau đó, Chris phải chứng kiến giá trị của tài sản mà mình không thể tiếp cận liên tục tăng lên.

“Điều tồi tệ nhất là chứng kiến Bitcoin tăng giá và biết mình đáng lẽ có thể làm được gì với số tiền đó”, ông chia sẻ.

Ở thời điểm mất quyền truy cập, gia đình Chris cũng đang gặp khó khăn tài chính. Ông vừa mua nhà, có con nhỏ và khoản đầu tư này khi đó là số tiền mà gia đình không thể dễ dàng bỏ qua.

Suốt nhiều năm, ông gần như phải chấp nhận rằng số Bitcoin đó đã biến mất.

Từ vài nghìn USD thành hàng triệu USD

Gần 15 năm sau, cơ hội thu hồi tài sản xuất hiện.

Theo CEL Solicitors, thông qua công ty chị em The Crypto Tracing Experts và các phần mềm truy vết tiền số, hãng đã xác định được một ví Bitcoin được cho là có liên quan tới những khách hàng từng sử dụng Intersango.

Ví này chứa hơn 5.500 BTC, với giá trị khoảng 421 triệu USD theo mức giá được đề cập trong báo cáo.

Trong số đó, lượng Bitcoin được xác định có liên quan tới Chris hiện có giá trị khoảng 4,5 triệu USD.

Đây là sự thay đổi hoàn toàn khác về quy mô tài sản. Khoản đầu tư khoảng 2.000 USD ban đầu đã tăng lên hàng triệu USD, phần lớn nhờ mức tăng giá khổng lồ của Bitcoin trong gần 15 năm.

Nếu tính đơn giản theo mức giá được đề cập, Bitcoin đã tăng từ dưới 4 USD lên khoảng 76.500 USD/đồng, tương đương mức tăng hàng chục nghìn lần.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý nhất không nằm ở tỷ suất sinh lời.

Nó nằm ở việc Chris có thể sở hữu hàng triệu USD trên blockchain nhưng trong một thời gian dài lại không thể sử dụng số tài sản đó.

Tài sản số cho thấy một nghịch lý: có tiền nhưng không thể lấy tiền

Đây là một trong những khác biệt quan trọng giữa Bitcoin và các tài sản tài chính truyền thống.

Với tiền gửi ngân hàng, người sở hữu có thể chứng minh quyền sở hữu thông qua hệ thống ngân hàng. Nếu mất thẻ hoặc quên mật khẩu, vẫn tồn tại một tổ chức trung gian có thể xác minh danh tính và hỗ trợ khôi phục quyền truy cập.

Bitcoin được thiết kế theo hướng khác.

Quyền kiểm soát tài sản phụ thuộc vào khóa riêng tư và khả năng truy cập vào ví. Nếu người dùng mất khóa, mất thông tin khôi phục hoặc không còn cách xác thực quyền kiểm soát, tài sản vẫn có thể tồn tại trên blockchain nhưng về thực tế trở nên gần như không thể sử dụng.

Điều này tạo ra một nghịch lý đặc biệt: Bitcoin có thể không biến mất, nhưng người sở hữu có thể mất khả năng tiếp cận Bitcoin.

Trường hợp của Chris cho thấy một lớp rủi ro mà những người đầu tư tài sản số thường ít chú ý khi chỉ nhìn vào giá.

Không chỉ có rủi ro giá giảm. Còn có rủi ro lưu ký, mất khóa, mất quyền truy cập, lừa đảo, bị đánh cắp hoặc không thể chứng minh nguồn gốc tài sản.

Blockchain không đồng nghĩa với việc tài sản luôn dễ dàng được thu hồi

Một điểm đáng chú ý khác trong vụ việc là vai trò của công nghệ truy vết blockchain.

Blockchain có đặc điểm là các giao dịch được ghi nhận công khai và có thể kiểm tra lịch sử chuyển tiền. Điều này tạo điều kiện cho các chuyên gia phân tích dòng tiền xác định mối liên hệ giữa các địa chỉ ví.

Tuy nhiên, việc nhìn thấy dòng tiền không đồng nghĩa với việc ngay lập tức xác định được chủ sở hữu.

Để thu hồi tài sản, Chris và những khách hàng khác còn phải cung cấp bằng chứng cho thấy họ thực sự từng mua Bitcoin thông qua Intersango.

Theo CEL Solicitors, một phần bằng chứng có thể là các tài liệu ngân hàng tồn tại từ gần 15 năm trước.

Đây mới là phần khó của câu chuyện.

Trong thế giới tài sản số, blockchain có thể ghi nhớ giao dịch rất lâu, nhưng con người không phải lúc nào cũng giữ được các tài liệu chứng minh mình là chủ sở hữu giao dịch đó.

Vì vậy, khả năng truy vết kỹ thuật và khả năng chứng minh quyền sở hữu về mặt pháp lý là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau.

5.500 BTC trong một chiếc ví cho thấy quy mô tài sản “bị lãng quên”

Số Bitcoin hơn 5.500 BTC được đề cập trong vụ việc cũng cho thấy một hiện tượng từng xuất hiện khá phổ biến trong giai đoạn đầu của tiền số.

Khi Bitcoin chỉ có giá trị vài USD, việc người dùng đánh mất quyền truy cập vào vài trăm hay vài nghìn Bitcoin có thể không được xem là thảm họa tài chính.

Nhưng khi giá Bitcoin tăng lên hàng chục nghìn USD, những chiếc ví cũ có thể trở thành kho tài sản khổng lồ.

Đây cũng là lý do những câu chuyện về Bitcoin thất lạc thường gây chú ý. Một chiếc máy tính cũ, ổ cứng bị bỏ đi hay thông tin đăng nhập bị quên có thể chứa lượng tài sản mà giá trị hiện tại lớn gấp hàng nghìn hoặc hàng chục nghìn lần so với thời điểm nó được tạo ra.

Tuy nhiên, không nên đồng nhất mọi Bitcoin thất lạc với những “kho báu” chắc chắn có thể thu hồi.

Nếu không còn khóa riêng tư hoặc không có bằng chứng đủ mạnh để xác định quyền sở hữu, việc tài sản tồn tại trên blockchain chưa chắc giúp chủ nhân lấy lại được chúng.

Chris có thể trở thành triệu phú, nhưng bài toán mới lại bắt đầu

Việc thu hồi Bitcoin giúp Chris có cơ hội thay đổi đáng kể tình hình tài chính của gia đình.

Ông dự định sử dụng một phần tiền để hỗ trợ con trai trả khoản vay mua nhà mới, đồng thời giữ lại một phần Bitcoin với kỳ vọng giá có thể tiếp tục tăng.

Nhưng chính quyết định này lại phản ánh một bài toán khác của tài sản số: khi đã trở nên giàu lên nhờ Bitcoin, nên tiếp tục nắm giữ bao nhiêu?

Chris thừa nhận ông lo ngại nếu giá Bitcoin giảm mạnh hoặc tài sản bị đánh cắp.

Đây là một nỗi lo có cơ sở. Việc Bitcoin tăng giá không khiến những rủi ro vốn có của tài sản số biến mất. Ngược lại, giá trị tài sản càng lớn thì hậu quả của việc mất quyền kiểm soát hoặc bị tấn công càng nghiêm trọng.

Nếu vài nghìn USD Bitcoin từng là khoản đầu tư, thì vài triệu USD Bitcoin đã trở thành một tài sản cần được quản lý như một phần đáng kể của gia sản.

Câu chuyện không chỉ nói về Bitcoin tăng giá

Điều đáng chú ý nhất trong trường hợp của Chris không phải là việc ông mua Bitcoin ở mức giá dưới 4 USD.

Nếu chỉ nhìn vào con số này, câu chuyện rất dễ bị biến thành một bài học đơn giản rằng “giá như mua Bitcoin từ sớm”.

Nhưng bài học thực tế phức tạp hơn nhiều.

Chris đã phải chờ gần 15 năm để có cơ hội tiếp cận lại tài sản. Trong khoảng thời gian đó, ông không thể sử dụng số tiền, không thể chủ động bán khi giá tăng và cũng phải chấp nhận nguy cơ tài sản có thể thực sự mất vĩnh viễn.

Điều đó cho thấy lợi nhuận trên giấy và tài sản có thể sử dụng là hai khái niệm khác nhau.

Một khoản đầu tư chỉ thực sự có giá trị đối với nhà đầu tư khi họ có thể chứng minh quyền sở hữu, kiểm soát tài sản và chuyển đổi nó thành tiền hoặc sử dụng nó khi cần.

Trường hợp của Chris cũng là lời nhắc nhở rằng trong thế giới tài sản số, bảo mật và khả năng lưu ký quan trọng không kém việc chọn đúng tài sản.

Với những nhà đầu tư Bitcoin đời đầu, việc giữ lại thông tin ví và bằng chứng giao dịch có thể trở thành yếu tố quyết định giữa một khoản đầu tư trị giá hàng triệu USD và một tài sản mà họ chỉ có thể nhìn thấy trên blockchain nhưng không thể chạm tới.