Tác giả “Cha giàu, Cha nghèo” gánh nợ 1,2 tỷ USD nhưng tuyên bố đi trước chủ nợ 1 bước: “Nếu tôi phá sản, ngân hàng cũng phá sản"

Robert Kiyosaki, tác giả cuốn sách “Cha giàu, Cha nghèo”, từ lâu không né tránh việc công khai khoản nợ lên tới 1,2 tỷ USD.

Khoản nợ 1,2 tỷ USD thực chất đến từ đâu?

Một bài viết của Vanity Fair công bố ngày 26/8 đã phân tích sâu hơn về khoản nợ 1,2 tỷ USD thường được  Kiyosaki nhắc tới.

Theo Kim Kiyosaki, vợ cũ và cũng là đối tác kinh doanh lâu năm của Robert Kiyosaki, con số này là có thật nhưng không đơn thuần là khoản nợ cá nhân của ông.

Phần lớn khoản nợ liên quan tới danh mục đầu tư bất động sản mà hai người sở hữu cùng các đối tác, trong đó có nhiều khu căn hộ. Do đó, xét về mặt kỹ thuật, Kiyosaki có liên quan đến toàn bộ khoản nợ này thông qua các khoản đầu tư và cấu trúc sở hữu chung.

Điều này cũng cho thấy cần phân biệt giữa “nợ của một cá nhân” và “tổng nghĩa vụ nợ gắn với danh mục tài sản mà người đó sở hữu hoặc đầu tư cùng các đối tác”.

Kiyosaki dùng nợ để mua tài sản

Triết lý tài chính của Kiyosaki xoay quanh việc sử dụng tiền vay để mua những tài sản có khả năng tăng giá hoặc tạo dòng tiền.

Thay vì bỏ toàn bộ vốn tự có để mua một tài sản, nhà đầu tư có thể sử dụng một phần vốn vay. Khi giá trị tài sản tăng, phần vốn chủ sở hữu cũng tăng lên. Kiyosaki sau đó có thể tiếp tục vay dựa trên giá trị tài sản mới để có thêm vốn đầu tư.

Cách tiếp cận này tạo ra hiệu ứng đòn bẩy: cùng một lượng vốn ban đầu nhưng có thể kiểm soát một danh mục tài sản lớn hơn.

Kiyosaki từng nói với Vanity Fair rằng các nhân viên ngân hàng chưa bao giờ hỏi ông về bảng điểm hay thành tích học tập. Với ông, khả năng tạo ra tài sản và sử dụng chúng làm cơ sở cho hoạt động vay vốn quan trọng hơn những tiêu chí truyền thống.

Nhà báo Christopher Cox của Vanity Fair mô tả chiến lược này là luôn cố gắng đi trước các chủ nợ một bước.

Khi bất động sản tăng giá, Kiyosaki có thể vay thêm dựa trên phần giá trị gia tăng của tài sản. Khoản tiền nhận được từ việc vay vốn có thể tiếp tục được sử dụng cho các khoản đầu tư khác, thay vì phải bán tài sản hiện hữu.

Tách từng khoản đầu tư để hạn chế rủi ro

Một phần đáng chú ý trong chiến lược của Kiyosaki nằm ở cấu trúc pháp lý của các khoản đầu tư.

Theo mô tả của Vanity Fair, mỗi khoản đầu tư được đặt trong một công ty trách nhiệm hữu hạn (LLC) riêng biệt. Cấu trúc này tạo ra một lớp bảo vệ giữa các tài sản và các hoạt động kinh doanh khác nhau.

Về nguyên tắc, nếu một khoản đầu tư gặp vấn đề, nghĩa vụ pháp lý và tài chính của khoản đầu tư đó có thể được tách biệt khỏi những tài sản nằm trong các cấu trúc khác, tùy thuộc vào pháp luật và cách thức tổ chức cụ thể.

Kiyosaki gọi những lớp bảo vệ này là một phần trong cách các nhà đầu tư giàu có quản lý tài sản và rủi ro.

Điều quan trọng là cấu trúc LLC không khiến khoản đầu tư trở nên miễn nhiễm với thua lỗ. Nó chủ yếu nhằm phân tách trách nhiệm và tài sản trong những điều kiện nhất định, trong khi nghĩa vụ với chủ nợ vẫn phải được thực hiện theo hợp đồng và pháp luật áp dụng.

“Nếu tôi phá sản, ngân hàng cũng phá sản”

Khoản nợ 1,2 tỷ USD của Kiyosaki từng gây chú ý từ trước.

Trong một video đăng trên Instagram năm 2024, ông giải thích rằng mình sử dụng nợ để mua tài sản và không coi quy mô nợ là vấn đề nếu phía sau nó là những tài sản có giá trị.

Thậm chí, Kiyosaki từng tuyên bố: “Nếu tôi phá sản, ngân hàng cũng phá sản”.

Phát biểu này phản ánh khá rõ triết lý của ông: rủi ro không nhất thiết nằm ở việc có bao nhiêu nợ, mà nằm ở việc khoản nợ đó được sử dụng để mua thứ gì và tài sản đứng sau khoản vay có đủ khả năng tạo ra dòng tiền hay tăng giá hay không.

Theo cách nhìn này, một người có hàng trăm triệu USD tài sản và hàng trăm triệu USD nợ có thể vẫn có vị thế tài chính tốt nếu tài sản tạo ra dòng tiền đủ lớn để đáp ứng nghĩa vụ nợ.

Ngược lại, một người có ít nợ nhưng tài sản không tạo ra thu nhập vẫn có thể gặp khó khăn về dòng tiền.

Đòn bẩy có thể khuếch đại cả lợi nhuận lẫn thua lỗ

Dù chiến lược của Kiyosaki có thể tạo ra lợi thế trong giai đoạn thị trường tăng trưởng, nó cũng đi kèm rủi ro rất lớn.

Nếu giá bất động sản tiếp tục tăng, nhà đầu tư có thể hưởng lợi từ việc kiểm soát lượng tài sản lớn hơn so với số vốn tự có. Nhưng khi giá giảm, khoản lỗ trên vốn chủ sở hữu cũng có thể bị khuếch đại.

Rủi ro còn đến từ lãi suất. Khi chi phí vay tăng, dòng tiền từ các bất động sản có thể không còn đủ để trang trải tiền lãi và các nghĩa vụ tài chính khác. Nếu thị trường cho thuê suy yếu hoặc tỷ lệ lấp đầy giảm, áp lực dòng tiền càng lớn.

Đặc biệt, việc tiếp tục vay dựa trên giá trị tài sản khiến nhà đầu tư phụ thuộc nhiều vào khả năng duy trì giá trị của danh mục. Một cú giảm mạnh của thị trường bất động sản có thể làm giảm giá trị tài sản thế chấp, từ đó hạn chế khả năng vay mới hoặc buộc nhà đầu tư phải bổ sung tài sản bảo đảm.

Bài học phía sau khoản nợ 1,2 tỷ USD

Câu chuyện của Robert Kiyosaki cho thấy nợ tự thân không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với tình trạng tài chính yếu. Trong đầu tư, nợ có thể được sử dụng như một công cụ để mở rộng quy mô tài sản và tăng khả năng sinh lời.

Tuy nhiên, hiệu quả của đòn bẩy phụ thuộc rất lớn vào chất lượng tài sản, dòng tiền, lãi suất và khả năng quản trị rủi ro.

Với Kiyosaki, khoản nợ 1,2 tỷ USD được đặt trong một hệ thống đầu tư bất động sản có tài sản đứng phía sau. Nhưng chính quy mô đòn bẩy lớn cũng đồng nghĩa ông phải chấp nhận mức độ nhạy cảm cao hơn trước biến động của thị trường.

Vì vậy, thông điệp quan trọng nhất từ chiến lược của tác giả “Cha giàu, Cha nghèo” không đơn giản là “càng vay nhiều càng giàu”, mà là khả năng sử dụng nợ phải đi cùng tài sản có chất lượng, dòng tiền đủ mạnh và một cấu trúc kiểm soát rủi ro phù hợp.