Từ tiền xu cổ đại đến kim loại chiến lược, bạc đã thay đổi vai trò trong nền kinh tế thế giới như thế nào?
DealFinance
Trong hàng nghìn năm, bạc không chỉ là kim loại quý mà còn từng giữ vai trò như một “đồng tiền chung” của thương mại quốc tế. Từ những giao dịch đầu tiên ở Lưỡng Hà đến mạng lưới thương mại xuyên lục địa thời Tây Ban Nha, bạc đã góp phần định hình cách con người trao đổi và tích lũy giá trị.
Vì sao bạc từng trở thành tiền tệ phổ biến?
Từ khoảng thiên niên kỷ thứ 4 trước Công nguyên, các nền văn minh tại Lưỡng Hà và Ai Cập đã khai thác bạc từ quặng chì. Khi thương mại phát triển, bạc dần trở thành phương tiện thanh toán nhờ những đặc tính phù hợp: bền, dễ nung chảy, có thể chia nhỏ, tương đối khan hiếm và dễ vận chuyển.
Người Sumer từng sử dụng bạc theo trọng lượng để thanh toán, với giá trị được ghi bằng shekel bạc trên các bảng đất sét.
Đến khoảng thế kỷ VII trước Công nguyên, tiền xu với trọng lượng và hàm lượng kim loại được nhà nước bảo chứng xuất hiện tại Lydia. Sau đó, các thành bang Hy Lạp phát triển hệ thống tiền bạc riêng, trong đó đồng tetradrachm của Athens trở thành một phương tiện giao dịch quan trọng nhờ nguồn bạc dồi dào từ mỏ Laurion.
Đến thời La Mã, đồng denarius bằng bạc trở thành một trong những nền tảng tài chính của đế chế, được sử dụng để trả lương binh lính, thu thuế và phục vụ thương mại.
Bạc từng là “mạch máu” của thương mại toàn cầu
Vai trò của bạc không chỉ giới hạn ở châu Âu. Tại Trung Quốc, bạc dần trở thành phương tiện thanh toán và nộp thuế quan trọng, đặc biệt từ thời nhà Minh.
Từ thế kỷ XVI, bạc khai thác tại châu Mỹ được đưa qua Manila vào Trung Quốc để đổi lấy tơ lụa, trà và đồ sứ. Các mỏ khổng lồ như Potosí ở Bolivia và Zacatecas ở Mexico đã đưa một lượng bạc lớn vào lưu thông toàn cầu.
Đồng peso bạc của Tây Ban Nha sau đó trở thành một trong những đồng tiền quốc tế đầu tiên được chấp nhận rộng rãi từ châu Âu, châu Mỹ đến châu Á.
Sở dĩ bạc có thể đảm nhận vai trò này là vì nó nằm ở vị trí khá đặc biệt giữa vàng và đồng: đủ quý để lưu trữ giá trị nhưng không quá đắt để sử dụng trong các giao dịch thông thường.
Vì sao bạc rời khỏi hệ thống tiền tệ?
Từ thế kỷ XIX, nhiều quốc gia bắt đầu chuyển sang bản vị vàng. Trong khi đó, nguồn cung bạc tăng mạnh nhờ các mỏ mới, khiến giá trị tương đối của bạc so với vàng suy giảm.
Sang thế kỷ XX, tiền giấy do các ngân hàng trung ương phát hành dần thay thế bạc trong phần lớn giao dịch. Bạc mất vai trò tiền tệ chính thức nhưng không biến mất khỏi nền kinh tế.
Ngược lại, nó bước sang một vai trò mới: kim loại công nghiệp quan trọng.
Từ tiền xu đến pin mặt trời và xe điện
Bạc có khả năng dẫn điện và dẫn nhiệt rất tốt, khiến kim loại này được sử dụng trong nhiều lĩnh vực như điện tử, thiết bị y tế, ô tô điện và năng lượng mặt trời.
Đặc biệt, bạc được sử dụng trong các đường dẫn điện của tấm pin mặt trời. Khi nhu cầu về năng lượng tái tạo, xe điện, trung tâm dữ liệu và hạ tầng phục vụ AI tăng lên, nhu cầu bạc cho mục đích công nghiệp cũng được hưởng lợi.
Điều này tạo nên một đặc điểm khá khác biệt của bạc hiện nay: vừa là tài sản tài chính, vừa là nguyên liệu phục vụ quá trình điện hóa và số hóa nền kinh tế.
Bạc đang tìm lại vai trò tài sản tích trữ
Trong bối cảnh lạm phát, nợ công và bất ổn địa chính trị gia tăng, bạc tiếp tục thu hút một bộ phận nhà đầu tư nhờ mức giá dễ tiếp cận hơn vàng.
Theo số liệu trong bài, bạc hiện ở mức 65,33 USD/ounce, tăng đáng kể so với hơn 50 USD/ounce một tháng trước. Tại Việt Nam, bạc Phú Quý được ghi nhận ở mức 63,3 triệu đồng/kg bán ra và 61,4 triệu đồng/kg mua vào, tăng gần 5% trong một tháng.
Từ một phương tiện thanh toán của các nền văn minh cổ đại, bạc ngày nay đã trở thành một tài sản có hai vai trò: lưu trữ giá trị và cung cấp nguyên liệu cho những ngành công nghiệp được xem là trọng tâm của nền kinh tế tương lai.
Cùng cộng đồng
27 tuổi sở hữu tài sản gần 8 tỷ đồng nhờ tiết kiệm và đầu tư, có 2 căn hộ
Từng mất 4 năm để tích lũy 100 triệu won đầu tiên, cô gái Hàn Quốc hiện sở hữu tài sản ròng khoảng 400 triệu won, tương đương gần 8 tỷ đồng, đồng thời có 2 căn hộ chung cư. Xem thêm
Bilibili chính thức vươn ra toàn cầu: “YouTube của Trung Quốc” đang tìm đường tăng trưởng mới
Bilibili vừa phát hành phiên bản quốc tế trên toàn cầu, mở rộng cánh cửa cho người dùng và nhà sáng tạo nội dung nước ngoài. Động thái diễn ra trong bối cảnh tốc độ tăng trưởng tại thị trường Trung Quốc có dấu hiệu chững lại. Xem thêm
Bài toán giá thịt bò chia rẽ ông Trump và nhóm cử tri trung thành nhất
Nỗ lực hạ giá thịt bò của Tổng thống Donald Trump đang vấp phải phản ứng từ chính nhóm cử tri bảo thủ và giới chăn nuôi vốn được xem là lực lượng ủng hộ trung thành của ông. Xem thêm
Quỹ vàng lớn nhất châu Âu “ráo riết” mua vàng
iShares Physical Gold ETC đã mua ròng hơn 12 tấn vàng chỉ từ đầu tháng 8, nâng lượng vàng nắm giữ lên hơn 275 tấn, cho thấy dòng vốn đầu tư đang quay trở lại mạnh mẽ với kim loại quý. Xem thêm
Alibaba phải trả giá vì “bán rẻ” 710 triệu cổ phiếu để đổ tiền vào AI
Alibaba huy động 10,2 tỷ USD thông qua phát hành 710 triệu cổ phiếu mới để đầu tư vào AI, nhưng động thái này lập tức gây áp lực lên giá cổ phiếu khi nhà đầu tư lo ngại về nguy cơ pha loãng và chi phí đầu tư ngày càng lớn. Xem thêm
Nợ công Mỹ vượt 40.000 tỷ USD, lợi suất trái phiếu dài hạn tăng trở lại
Dù Bộ Tài chính Mỹ phát tín hiệu tăng quy mô mua lại trái phiếu kỳ hạn dài nhằm hạ lợi suất, lợi suất trái phiếu 10 năm và 30 năm nhanh chóng tăng trở lại. Áp lực lạm phát, thâm hụt ngân sách và nhu cầu vay nợ lớn đang khiến chi phí đi vay của Mỹ chịu sức ép. Xem thêm
Khởi tố chủ cơ sở bán thiết bị vệ sinh, doanh thu hơn 80 tỷ đồng nhưng trốn thuế
Một hộ kinh doanh thiết bị vệ sinh tại Ninh Bình bị xác định phát sinh doanh thu hơn 80 tỷ đồng trong 9 tháng nhưng không kê khai thuế, khiến ngân sách Nhà nước bị thất thu hơn 1 tỷ đồng. Xem thêm
Thị trường xăng dầu sắp ‘thanh lọc’: Petrolimex, PVOIL đang nắm 67% thị phần sẽ ra sao?
Dự thảo Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu được kỳ vọng sẽ thay đổi đáng kể cơ chế giá, hệ thống phân phối và điều kiện gia nhập thị trường. Theo KBSV, những thay đổi này có thể thúc đẩy quá trình thanh lọc ngành và củng cố lợi thế của các doanh nghiệp đầu ngành như Petrolimex, PVOIL. Xem thêm
Nhiều người thắc mắc về khoản phí bị trừ 13.200 đồng, ePass lên tiếng
ePass cho biết khoản 13.200 đồng bị trừ trên tài khoản của một số khách hàng là phí gói dịch vụ thông báo xe qua trạm bằng SMS, không liên quan đến khoản phí xử lý giao dịch qua trạm của Viettel Money. Xem thêm
Núi nợ Mỹ tiến sát 40.000 tỷ USD: Cái giá của “tài sản an toàn” ngày càng đắt
Nợ quốc gia Mỹ đang tiến sát mốc 40.000 tỷ USD, trong khi lợi suất trái phiếu Kho bạc tăng lên mức cao nhất nhiều năm. Điều này giúp trái phiếu Mỹ hấp dẫn hơn với nhà đầu tư, nhưng đồng thời khiến chi phí vay của Chính phủ Mỹ ngày càng lớn. Xem thêm
Sau kiến nghị Bộ Công an, siêu dự án 100.000 tỷ đồng của bà Trương Mỹ Lan được gỡ vướng
Dự án khu tứ giác Nguyễn Huệ - Hồ Tùng Mậu - Huỳnh Thúc Kháng - Ngô Đức Kế, còn gọi là Amigo, hiện được Sở Tài chính TP.HCM cập nhật là không còn vướng mắc về pháp lý. Dự án từng được bà Trương Mỹ Lan định giá khoảng 100.000 tỷ đồng. Xem thêm
Đài Loan điều tra 20 doanh nghiệp thép Việt Nam, cáo buộc bán phá giá tới 31,36%
Đài Loan vừa khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với một số sản phẩm thép không gỉ cán nguội dạng phẳng nhập khẩu từ Việt Nam. Biên độ bán phá giá bị cáo buộc lên tới 31,36%, song đây chưa phải mức thuế chính thức. Xem thêm
Đang quan tâm
Xem thêm
Chủ đầu tư The Maris Vũng Tàu kinh doanh ra sao?
Canada áp thuế trả đũa với 20 tỷ USD hàng hóa Mỹ
Có thể bạn biết
Xem tất cả
Nam Nguyen
Nguyễn Thanh Phong
Trịnh Cường
