Nợ công Mỹ vượt 40.000 tỷ USD, lợi suất trái phiếu dài hạn tăng trở lại

Dù Bộ Tài chính Mỹ phát tín hiệu tăng quy mô mua lại trái phiếu kỳ hạn dài nhằm hạ lợi suất, lợi suất trái phiếu 10 năm và 30 năm nhanh chóng tăng trở lại. Áp lực lạm phát, thâm hụt ngân sách và nhu cầu vay nợ lớn đang khiến chi phí đi vay của Mỹ chịu sức ép.

Lợi suất trái phiếu 30 năm lên cao nhất 19 năm

Trong phiên đấu giá trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm ngày 18/8/2026, lợi suất đã chạm 5,34%, mức cao nhất trong khoảng 19 năm.

Một ngày trước đó, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm cũng lên tới 4,726%.

Diễn biến này được xem là nghịch lý khi thị trường kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) không còn nhiều dư địa để tăng lãi suất trong năm 2026. Tuy nhiên, lợi suất trái phiếu Kho bạc dài hạn vẫn duy trì ở mức cao.

Trong bối cảnh đó, động thái của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nhằm hỗ trợ thị trường trái phiếu dài hạn nhận được nhiều sự chú ý.

Ngày 19/8, Bộ Tài chính Mỹ cho biết sẽ mở rộng quy mô mua lại trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 10 năm, 20 năm và 30 năm, dự kiến thực hiện trong các đợt mua từ ngày 9/9 đến 4/11/2026.

Thông tin này ngay lập tức giúp lợi suất trái phiếu dài hạn hạ nhiệt. Lợi suất trái phiếu 30 năm giảm xuống 5,184%, trong khi kỳ hạn 10 năm xuống 4,65%.

Tuy nhiên, mức giảm không kéo dài.

Đến phiên 21/8, lợi suất trái phiếu 30 năm tăng hơn 2 điểm cơ bản lên gần 5,28%, còn lợi suất kỳ hạn 10 năm tăng hơn 3 điểm cơ bản, vượt 4,73%.

Mỹ đối mặt khối nợ công hơn 40.000 tỷ USD

Một trong những nguyên nhân được chú ý là quy mô nợ công ngày càng lớn của Mỹ.

Nợ công Mỹ đã vượt 40.000 tỷ USD, trong khi Chính phủ vẫn phải tiếp tục huy động vốn để tài trợ cho thâm hụt ngân sách.

Trong đợt mua lại được công bố, quy mô trái phiếu Kho bạc dài hạn dự kiến mua vào khoảng 4 tỷ USD. Con số này chỉ tương đương khoảng 133% số tiền lãi mà Mỹ phải trả mỗi ngày cho khối nợ công trên 40.000 tỷ USD.

Theo các chuyên gia, vấn đề không chỉ nằm ở quy mô của một chương trình mua lại trái phiếu, mà còn ở những yếu tố căn bản đang tác động tới thị trường.

Lạm phát và thâm hụt ngân sách gây áp lực

Thứ nhất là nguy cơ lạm phát vẫn hiện hữu.

Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông có thể gây sức ép lên giá dầu, trong khi chính sách thuế quan của chính quyền Tổng thống Donald Trump có khả năng tác động tới giá hàng hóa tiêu dùng tại Mỹ.

Thứ hai, Mỹ đang phải đối mặt với nhu cầu vay nợ rất lớn. Khi nợ công đã vượt 40.000 tỷ USD nhưng Chính phủ vẫn tiếp tục cần huy động thêm vốn, thị trường có thể yêu cầu mức lợi suất cao hơn để hấp thụ lượng trái phiếu phát hành.

Thâm hụt ngân sách liên bang hiện tương đương khoảng 6% GDP, mức rất cao nếu không tính các giai đoạn chiến tranh hoặc suy thoái kinh tế.

Mỹ còn phải cạnh tranh vốn với các "ông lớn" công nghệ

Một yếu tố khác là nhu cầu huy động vốn của khu vực doanh nghiệp.

Các tập đoàn công nghệ lớn như Google và Meta đang phát hành lượng lớn trái phiếu để tài trợ cho việc phát triển trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu và cơ sở hạ tầng liên quan.

Khi nhà đầu tư có thêm lựa chọn từ trái phiếu doanh nghiệp với mức lợi suất hấp dẫn, trái phiếu Kho bạc Mỹ có thể phải duy trì lợi suất cao hơn để cạnh tranh nguồn vốn.

Theo chuyên gia kinh tế Rebecca Patterson trong một bài viết trên Council on Foreign Relations (CFR), một trong những giải pháp có thể giúp hạ lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ trong ngắn hạn là giảm căng thẳng với Iran và nới lỏng các hạn chế đối với dòng chảy thương mại qua eo biển Hormuz, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng.

Lợi suất trái phiếu Mỹ tác động trực tiếp đến người dân

Lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn dài không chỉ là vấn đề của thị trường tài chính.

Mức lợi suất này có ảnh hưởng tới lãi suất thế chấp, chi phí phát hành trái phiếu doanh nghiệp, bất động sản thương mại và hoạt động huy động vốn của các công ty khởi nghiệp.

Khi lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ duy trì ở mức cao, chi phí vốn của nền kinh tế cũng có thể tăng theo.

Vì vậy, bài toán nợ công vượt 40.000 tỷ USD đang trở thành vấn đề không chỉ liên quan đến ngân sách liên bang, mà còn tác động trực tiếp đến doanh nghiệp và các hộ gia đình Mỹ thông qua chi phí vay và điều kiện tài chính.