Nghịch lý trước ngày nâng hạng: chuyên gia khuyến nghị thận trọng khi VN-Index chưa giữ được 1.790 điểm

Việc thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi từ ngày 21/9 được kỳ vọng tạo bước ngoặt dài hạn.

Nâng hạng nhưng dòng tiền có thể lệch pha

Theo Chứng khoán MB (MBS), việc FTSE chính thức nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi vào ngày 21/9 là một dấu mốc quan trọng, góp phần cải thiện vị thế của thị trường Việt Nam trên bản đồ tài chính quốc tế.

Tuy nhiên, nhà đầu tư cần phân biệt giữa tác động chiến lược trong dài hạn và những biến động kỹ thuật trong ngắn hạn.

Điểm đáng chú ý nằm ở thời điểm dòng tiền ETF dịch chuyển. Theo các quy tắc kỹ thuật, các quỹ ETF mô phỏng chỉ số thị trường cận biên sẽ phải tất toán và bán toàn bộ danh mục cổ phiếu Việt Nam trước thời điểm nâng hạng.

Ở chiều ngược lại, các quỹ ETF mô phỏng chỉ số thị trường mới nổi mới chỉ giải ngân đợt đầu với tỷ trọng khoảng 10% trong năm 2026. Ba đợt giải ngân tiếp theo dự kiến diễn ra trong năm 2027.

Điều này tạo ra nghịch lý: thị trường được nâng hạng nhưng dòng tiền mới chưa ngay lập tức đủ lớn để bù đắp lượng vốn rút ra từ các quỹ theo dõi chỉ số cận biên.

Thị trường đối mặt nhiều yếu tố bất định

MBS cũng lưu ý tháng 9 thường là giai đoạn có hiệu suất kém tích cực trên thị trường chứng khoán trong những năm gần đây. Diễn biến này có thể liên quan đến tâm lý nhà đầu tư cũng như chu kỳ công bố thông tin trên thị trường.

Trong tuần này, tâm điểm quốc tế là cuộc họp của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trong hai ngày 15-16/9. Thị trường hiện dự báo xác suất Fed tăng lãi suất ở mức gần 90%.

Ngay sau đó, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) sẽ họp vào ngày 18-19/9. Theo MBS, nếu BOJ tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ, dòng chảy thanh khoản toàn cầu có thể chịu thêm tác động, tạo áp lực kép lên các thị trường mới nổi.

Trong nước, áp lực lạm phát cũng là một yếu tố cần theo dõi trong những tháng cuối năm. MBS cho rằng dư địa để kiểm soát CPI trong phần còn lại của năm 2026 không còn quá lớn.

Bộ Tài chính hiện đưa ra ba kịch bản lạm phát năm 2026, với CPI bình quân lần lượt ở mức 4,5%, 5% và 5,5%. Ngân hàng Nhà nước cũng dự báo lạm phát bình quân cả năm trong khoảng 4,5-5,5%, trong khi các tổ chức quốc tế đưa ra khoảng dự báo rộng hơn, từ 3,8-5,2%.

Thanh khoản cải thiện nhưng lãi suất vẫn cao

Một điểm tích cực được MBS ghi nhận là áp lực thanh khoản ngắn hạn đã phần nào giảm bớt nhờ tốc độ huy động vốn của hệ thống ngân hàng cải thiện.

Tính đến ngày 22/8/2026, huy động vốn bằng VND tăng 8,77% so với đầu năm, cao hơn mức tăng 8,38% của tín dụng. Con số này cải thiện đáng kể so với cuối tháng 7, khi huy động vốn mới tăng 5,75% trong khi tín dụng đã tăng 8,38%.

Dù vậy, mặt bằng lãi suất huy động vẫn được duy trì ở mức cao nhằm thu hút dòng tiền trung và dài hạn. Một số ngân hàng thương mại cổ phần đang áp dụng lãi suất ưu đãi lên tới 8,5-9,4%/năm đối với tiền gửi trực tuyến hoặc chứng chỉ tiền gửi ở mức 8-9%/năm.

Diễn biến này cho thấy nhu cầu củng cố nguồn vốn của hệ thống ngân hàng vẫn lớn, đặc biệt khi nền kinh tế bước vào giai đoạn kinh doanh cuối năm.

Theo MBS, bốn tháng cuối năm sẽ là giai đoạn dư địa điều chỉnh chính sách không còn nhiều. Việc duy trì ổn định vĩ mô và kiểm soát lạm phát sẽ đóng vai trò quan trọng trong mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững.

Chiến lược giao dịch trước mốc 21/9

Đối với thị trường chứng khoán, MBS đánh giá chưa xuất hiện động lực đủ mạnh để tạo xu hướng tăng rõ ràng trong ngắn hạn.

Dù sự kiện nâng hạng đang đến gần, thanh khoản thị trường đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ đầu năm. Điều này cho thấy tâm lý nhà đầu tư đang thận trọng, trong khi dòng tiền có xu hướng chờ đợi những tín hiệu hỗ trợ rõ ràng hơn.

Về kỹ thuật, vùng 1.770-1.780 điểm được xem là hỗ trợ ngắn hạn của VN-Index. Trong kịch bản thận trọng hơn, vùng 1.680-1.700 điểm là vùng hỗ trợ sâu mà nhà đầu tư cần lưu ý.

MBS cũng cho rằng đang xuất hiện sự phân hóa giữa diễn biến của VN-Index và từng cổ phiếu. Vì vậy, nhà đầu tư không nên chỉ dựa vào biến động của chỉ số chung mà cần đánh giá sức mạnh và xu hướng riêng của từng mã.

Trong tuần có nhiều sự kiện quan trọng, MBS khuyến nghị nhà đầu tư không mua đuổi hoặc mở thêm vị thế mới khi VN-Index chưa giữ được mốc 1.790 điểm.

Nếu chỉ số giảm dưới 1.760 điểm, nhà đầu tư có thể cân nhắc hạ tỷ trọng cổ phiếu, đưa danh mục về trạng thái cân bằng khoảng 50% cổ phiếu và 50% tiền mặt.

Như vậy, dù ngày 21/9 đánh dấu bước chuyển quan trọng về vị thế của chứng khoán Việt Nam, tác động lên thị trường không nhất thiết diễn ra theo hướng tăng ngay lập tức. Trong ngắn hạn, bài toán dòng tiền ETF, thanh khoản và các quyết định chính sách tiền tệ quốc tế vẫn là những biến số mà nhà đầu tư cần đặc biệt theo dõi.