Fed có động thái "lạ" liên quan đến lãi suất giữa lúc lạm phát vượt mục tiêu 5 năm liên tiếp

Sau hơn 5 năm lạm phát liên tục cao hơn mục tiêu 2%, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang đứng trước một trong những cuộc tranh luận chính sách gay gắt nhất kể từ sau đại dịch.

Điều đáng chú ý là dù Fed vẫn giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp cuối tháng 7, ngày càng nhiều quan chức lại công khai ủng hộ khả năng tăng lãi suất trong thời gian tới.

Fed đứng giữa hai sức ép trái chiều

Tại cuộc họp cuối tháng 7, 3 thành viên có quyền bỏ phiếu đã phản đối quyết định giữ nguyên lãi suất. Đây là dấu hiệu cho thấy sự bất đồng trong nội bộ Fed đang gia tăng.

Không chỉ nhóm quan chức có quyền bỏ phiếu, một số thành viên không tham gia bỏ phiếu trong năm nay cũng công khai cho rằng Fed cần sớm hành động để kiểm soát lạm phát.

Ở chiều ngược lại, một bộ phận quan chức vẫn tin rằng áp lực giá có thể tự hạ nhiệt trong những tháng tới.

Nhóm này cho rằng việc tăng lãi suất quá sớm có thể gây tổn hại không cần thiết tới thị trường lao động, đặc biệt trong bối cảnh các số liệu việc làm gần đây bắt đầu phát đi tín hiệu đáng lo ngại.

Bài toán mà Fed phải đối mặt vì thế ngày càng khó khăn: tăng lãi suất quá sớm có thể khiến kinh tế suy yếu, nhưng chờ quá lâu có thể khiến lạm phát trở nên dai dẳng và buộc ngân hàng trung ương phải thắt chặt mạnh hơn về sau.

Lạm phát vẫn cách xa mục tiêu 2%

Sự thận trọng của Fed diễn ra trong bối cảnh lạm phát Mỹ vẫn cao hơn đáng kể so với mục tiêu.

Theo dự báo Fed công bố hồi tháng 6, lạm phát được kỳ vọng sẽ quay về mức 2% vào năm 2028.

Tuy nhiên, dữ liệu thực tế vẫn cho thấy khoảng cách khá lớn.

CPI của Mỹ trong tháng 6 tăng 3,5% so với cùng kỳ năm trước, trong khi chỉ số PCE lõi ở mức 3,3%.

Như vậy, lạm phát đã liên tục nằm trên mục tiêu 2% của Fed kể từ năm 2021.

Khoảng cách kéo dài này khiến ngày càng nhiều chuyên gia đặt câu hỏi liệu Fed có thực sự đưa lạm phát trở lại 2% đúng như dự kiến hay không.

Theo Torsten Slok, kinh tế trưởng của Apollo Global Management, vấn đề hiện nay không chỉ nằm ở các chỉ số kinh tế mà còn liên quan đến uy tín của ngân hàng trung ương Mỹ.

Ông cho rằng việc lạm phát vượt mục tiêu trong một khoảng thời gian dài đặt ra thách thức đáng kể đối với uy tín của Fed trong cuộc chiến chống lạm phát.

Thị trường lao động lại phát tín hiệu yếu đi

Nếu lạm phát là lý do khiến một số quan chức muốn tăng lãi suất, thị trường lao động lại đang tạo ra lực cản đối với quyết định này.

Báo cáo việc làm mới nhất cho thấy số lượng việc làm tại Mỹ bất ngờ giảm trong tháng 7. Đáng chú ý, số liệu của hai tháng trước đó cũng bị điều chỉnh giảm.

Những diễn biến này làm gia tăng lo ngại rằng thị trường lao động Mỹ đang bắt đầu suy yếu.

Tuy nhiên, Chủ tịch Fed Richmond Tom Barkin đánh giá thị trường lao động hiện vẫn ở trạng thái "cân bằng nhưng yếu", tương đối giống với tình hình kéo dài khoảng một năm rưỡi qua.

Điều đó đồng nghĩa Fed chưa đối mặt với một cú sốc việc làm đủ lớn để buộc phải nhanh chóng nới lỏng chính sách.

Trong khi đó, giới đầu tư đang chờ loạt dữ liệu lạm phát mới, đặc biệt là báo cáo CPI dự kiến được công bố trước cuộc họp Fed tháng 9.

Đây có thể là một trong những dữ liệu quan trọng nhất quyết định hướng đi của chính sách tiền tệ Mỹ trong những tháng cuối năm.

Vì sao một số quan chức muốn tăng lãi suất?

Những người ủng hộ việc thắt chặt chính sách cho rằng Fed không nên đánh cược quá lâu vào khả năng lạm phát tự giảm.

Ba quan chức từng phản đối quyết định giữ nguyên lãi suất hồi tháng 7 gồm Chủ tịch Fed Minneapolis Neel Kashkari, Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan và Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack đều cho rằng việc trì hoãn tăng lãi suất có thể khiến Fed phải hành động mạnh tay hơn trong tương lai.

Chủ tịch Fed Kansas City Jeff Schmid cũng cho rằng sức cầu, đầu tư và chi tiêu tiêu dùng vẫn tương đối mạnh, trong khi điều kiện tài chính chưa đủ chặt để đưa lạm phát về mục tiêu.

Theo quan điểm này, việc duy trì chính sách tiền tệ quá nới lỏng trong thời gian dài có thể khiến áp lực giá kéo dài.

Phe thận trọng lại lo thị trường việc làm

Ở chiều ngược lại, các quan chức phản đối việc tăng lãi suất ngay lập tức cho rằng một số nguyên nhân gây lạm phát hiện nay có tính chất tạm thời.

Thống đốc Fed Lisa Cook cảnh báo việc tăng lãi suất quá sớm có thể gây tổn hại không cần thiết cho thị trường lao động nếu lạm phát tự hạ nhiệt.

Theo bà, một số yếu tố có thể giúp giảm áp lực giá đã bắt đầu xuất hiện.

Tác động của thuế quan có thể suy yếu dần, trong khi giá dầu và áp lực giá liên quan đến làn sóng đầu tư vào AI được kỳ vọng hạ nhiệt.

Chủ tịch Fed New York John Williams cũng giữ quan điểm lạm phát có thể trở về mức 2% vào năm 2028 và cho rằng đánh giá tổng thể về triển vọng kinh tế của ông chưa thay đổi đáng kể.

Thị trường giảm kỳ vọng Fed tăng lãi suất tháng 9

Sau khi báo cáo việc làm yếu hơn dự kiến được công bố, thị trường tài chính đã nhanh chóng điều chỉnh kỳ vọng.

Xác suất Fed tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 9 giảm xuống khoảng 40%, từ mức trên 50% trước đó.

Điều này cho thấy giới đầu tư đang đặt cược rằng Fed sẽ ưu tiên quan sát thêm dữ liệu thay vì lập tức chuyển sang chu kỳ tăng lãi suất.

Tuy nhiên, cuộc tranh luận vẫn chưa kết thúc.

Sự chú ý của thị trường hiện hướng tới hội nghị thường niên Jackson Hole tại Wyoming vào cuối tháng 8.

Tại đây, Chủ tịch Fed Kevin Warsh dự kiến có bài phát biểu được giới đầu tư đặc biệt quan tâm sau nhiều tháng gần như không đưa ra tín hiệu rõ ràng về hướng đi của lãi suất.

Kevin Warsh đang giữ im lặng

Điểm đặc biệt trong cuộc tranh luận lần này là người đứng đầu Fed gần như không tham gia vào cuộc tranh luận công khai.

Kể từ khi nhậm chức, Kevin Warsh liên tục khẳng định ưu tiên hàng đầu của Fed là đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%.

Tuy nhiên, ông không cho biết Fed sẽ thực hiện mục tiêu này bằng cách nào hay thời điểm nào có thể tăng lãi suất.

Sau cuộc họp cuối tháng 7, sự im lặng của ông góp phần khiến nhà đầu tư bán mạnh trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn dài, đồng thời đẩy kỳ vọng lạm phát trên thị trường tăng lên.

Chủ tịch Fed St. Louis Alberto Musalem, người sau đó cho biết ông cũng nghiêng về phương án tăng lãi suất, nhận định phản ứng của thị trường là lời nhắc nhở rằng Fed cần tiếp tục chứng minh uy tín trong cuộc chiến chống lạm phát.

Fed đứng trước bài toán về uy tín

Trong hơn 5 năm qua, Fed đã trải qua một chu kỳ đặc biệt: từ chính sách tiền tệ siêu nới lỏng sau đại dịch đến quá trình thắt chặt mạnh để kiểm soát lạm phát.

Nhưng dù đã có nhiều đợt điều chỉnh chính sách, lạm phát vẫn chưa trở lại mục tiêu 2%.

Điều này khiến câu hỏi hiện tại không chỉ là Fed có tăng lãi suất hay không, mà còn là ngân hàng trung ương Mỹ có sẵn sàng chấp nhận một giai đoạn tăng trưởng chậm hơn để khôi phục hoàn toàn uy tín chống lạm phát hay không.

Trong những tuần tới, dữ liệu CPI và các phát biểu tại Jackson Hole có thể trở thành những tín hiệu quan trọng nhất đối với thị trường.

Nếu lạm phát tiếp tục cao trong khi thị trường lao động suy yếu, Fed sẽ phải lựa chọn giữa hai rủi ro: để lạm phát kéo dài hay chấp nhận hy sinh thêm tăng trưởng để kiểm soát giá cả.

Theo Financial Post.