Mỹ tìm cách hạ nhiệt giá cả trước bầu cử giữa kỳ

Chỉ còn khoảng 5 tuần trước cuộc bầu cử giữa kỳ, chính quyền Tổng thống Donald Trump đang đưa ra hàng loạt biện pháp nhằm giảm chi phí sinh hoạt, từ hạ thuế thịt bò đến tìm cách kéo giá nhiên liệu xuống.

Nhiều biện pháp được đưa ra để giảm chi phí

Lạm phát tại Mỹ vẫn cao hơn mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang (Fed), trong khi giá năng lượng và nhiều mặt hàng thiết yếu tiếp tục gây áp lực lên chi phí sinh hoạt của người dân.

Trong bối cảnh đó, chính quyền Tổng thống Donald Trump liên tục đưa ra các giải pháp nhằm hạ giá một số nhóm hàng hóa trước cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11.

Một trong những biện pháp được triển khai là miễn thuế nhập khẩu thịt bò xay trong 90 ngày. Chính sách này được đưa ra nhằm tăng nguồn cung trong nước và kéo giá bán xuống. Thịt bò xay đã tăng gần 25% kể từ khi ông Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai.

Tuy nhiên, chính sách này vấp phải phản ứng từ một số nghị sĩ Cộng hòa đại diện cho các bang nông nghiệp. Họ lo ngại thịt bò nhập khẩu giá rẻ có thể gây sức ép lên nông dân và các nhà chăn nuôi Mỹ.

Sau đó, chính quyền tiếp tục đưa ra các biện pháp hỗ trợ ngành chăn nuôi và các nhà sản xuất thịt bò trong nước.

Đề xuất phát 5.000 USD cho người dân

Tại đại hội của đảng Cộng hòa ở Dallas đầu tháng 9, Tổng thống Trump đưa ra đề xuất phát 5.000 USD cho mỗi người Mỹ trưởng thành nếu đảng Cộng hòa tiếp tục kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện sau cuộc bầu cử ngày 3/11.

Một số nghị sĩ Cộng hòa ủng hộ ý tưởng này, trong khi những người khác bày tỏ lo ngại về tác động tài khóa.

Những người phản đối cho rằng việc đưa một lượng tiền lớn vào nền kinh tế có thể tạo thêm áp lực lạm phát và làm thâm hụt ngân sách tăng lên. Theo các ước tính được nêu trong bài, chương trình có thể tiêu tốn hơn 1.000 tỷ USD.

Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh nợ công Mỹ đã vượt 40.000 tỷ USD.

Giá nhiên liệu trở thành vấn đề cấp bách

Giá dầu diesel tăng mạnh cũng đang tạo thêm áp lực lên chính quyền Mỹ.

Tuần trước, Tổng thống Trump và Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đưa ra ý tưởng hạn chế xuất khẩu diesel với lập luận rằng việc giữ nguồn cung trong nước có thể giúp giảm giá nhiên liệu tại các trạm bán lẻ.

Tuy nhiên, đề xuất này nhận được những phản ứng trái chiều. Một số nghị sĩ Cộng hòa ủng hộ, trong khi các doanh nghiệp dầu khí lớn và Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright không đồng tình.

Theo lập luận của phía phản đối, hạn chế xuất khẩu có thể khiến các doanh nghiệp giảm sản lượng diesel, qua đó làm nguồn cung trong nước suy yếu và khiến giá tăng thêm. Việc hạn chế xuất khẩu cũng có thể khiến các quốc gia khác đưa ra biện pháp đáp trả, làm chi phí nhập khẩu năng lượng của Mỹ tăng.

Viện Dầu khí Mỹ (API) cho rằng hạn chế xuất khẩu có thể làm vấn đề trở nên nghiêm trọng hơn, gây khó khăn cho hoạt động lọc dầu và ảnh hưởng tới người tiêu dùng.

Đến giữa tuần, khả năng áp dụng biện pháp này vẫn chưa rõ ràng. Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright cho biết nếu có giới hạn mới đối với xuất khẩu diesel, khả năng cao biện pháp sẽ được triển khai trên cơ sở tự nguyện.

Texas áp dụng các biện pháp khẩn cấp

Giá nhiên liệu tăng cao cũng khiến chính quyền bang Texas đưa ra các biện pháp riêng.

Ngày 28/9, Thống đốc Greg Abbott tuyên bố tình trạng thảm họa trong 30 ngày nhằm triển khai các biện pháp khẩn cấp liên quan đến giá và nguồn cung nhiên liệu.

Texas mở rộng phạm vi sử dụng diesel nhuộm trên một số tuyến đường, tăng tải trọng tối đa đối với phương tiện vận chuyển nhiên liệu, nông sản và gỗ. Bang này đồng thời đình chỉ một số quy định về diesel phát thải thấp trong phạm vi được Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) cho phép.

Ông Abbott cũng đề nghị EPA miễn yêu cầu liên bang đối với diesel có hàm lượng lưu huỳnh siêu thấp nhằm tăng nguồn cung trên thị trường.

Trong khi đó, theo Reuters, Nhà Trắng đang cân nhắc nới lỏng quy định để diesel nhuộm đỏ được bán rộng rãi hơn nhằm giảm áp lực giá nhiên liệu.

Giá diesel trung bình tại Mỹ tuần trước đạt 6,53 USD mỗi gallon, tương đương khoảng 1,73 USD mỗi lít, tăng mạnh so với mức 3,69 USD mỗi gallon cùng kỳ năm ngoái.

Khó tạo thay đổi lớn trong thời gian ngắn

Bên cạnh các biện pháp liên quan đến thực phẩm và nhiên liệu, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cũng tìm cách giảm lợi suất trái phiếu chính phủ dài hạn thông qua tăng mua lại trái phiếu. Mục tiêu là hạn chế đà tăng của các loại lãi suất vay trong nền kinh tế.

Tuy nhiên, biện pháp này chưa đem lại kết quả rõ rệt. Lợi suất trái phiếu tăng tiếp tục gây sức ép lên lãi suất vay tiêu dùng. Lãi suất trung bình của khoản vay mua nhà kỳ hạn 30 năm tại Mỹ tuần trước đã lên 7%, mức cao nhất kể từ tháng 1/2025.

Các chuyên gia được dẫn lời cho rằng việc nhanh chóng cải thiện khả năng chi trả của người dân là thách thức lớn đối với chính quyền Mỹ. Quy mô của nền kinh tế khiến những chính sách được triển khai trong vài tuần khó tạo ra thay đổi đáng kể đối với mặt bằng giá.

Những biện pháp hiện tại có thể tác động rõ hơn trong trung và dài hạn, trong khi hiệu quả trước thời điểm bầu cử giữa kỳ vẫn phụ thuộc vào diễn biến của giá năng lượng, thực phẩm và các yếu tố khác trên thị trường.