Esquel bị Mỹ đưa vào danh sách đen, hơn 5 triệu USD hàng may mặc từ 3 doanh nghiệp Việt Nam vẫn xuất sang Mỹ

Hơn 5 triệu USD hàng cotton từ ba doanh nghiệp may mặc Việt Nam đã được xuất khẩu sang Mỹ trong thời gian Tập đoàn Trung Quốc Esquel chịu các biện pháp hạn chế của Washington.

Dữ liệu thương mại được Reuters phân tích cho thấy mối liên hệ giữa Esquel và ba doanh nghiệp này vẫn tiếp diễn, dù chưa có bằng chứng xác định số cotton xuất khẩu sang Mỹ có nguồn gốc từ Tân Cương.

Ba doanh nghiệp Việt Nam có liên hệ với Esquel

Theo Reuters, ba doanh nghiệp Việt Nam được xác định có quan hệ thương mại với Esquel gồm Công ty TNHH May mặc An Lợi, Công ty TNHH Tessellation Bình Dương và Công ty TNHH Tessellation Hòa Bình.

Sau khi Esquel bị Mỹ đưa vào danh sách hạn chế từ tháng 11/2024, cả ba doanh nghiệp vẫn nhập cotton từ tập đoàn Trung Quốc và tiếp tục xuất khẩu các sản phẩm may mặc sang thị trường Mỹ.

Dữ liệu hải quan cho thấy từ tháng 11/2024 đến tháng 6/2026, Esquel đã xuất khẩu khoảng 34 triệu USD cotton từ Trung Quốc. Khoảng 70% lượng hàng này được chuyển tới ba nhà sản xuất may mặc tại Việt Nam.

Trong cùng giai đoạn, ba doanh nghiệp Việt Nam đã xuất khẩu tổng cộng ít nhất 5 triệu USD hàng cotton sang Mỹ.

Chưa thể xác định nguồn cotton có từ Tân Cương

Điểm đáng chú ý trong vụ việc là việc có giao dịch với Esquel không đồng nghĩa với việc các sản phẩm xuất khẩu sang Mỹ chắc chắn sử dụng cotton có nguồn gốc từ Tân Cương.

Reuters cho biết chưa thể xác định liệu cotton được sử dụng trong các sản phẩm của ba doanh nghiệp Việt Nam có phải do Esquel sản xuất hay có nguồn gốc từ Tân Cương hay không.

Theo dữ liệu vận chuyển, ba doanh nghiệp không chỉ mua cotton từ Esquel mà còn sử dụng nguồn nguyên liệu từ nhiều nhà cung cấp khác. Việc phối trộn nguyên liệu từ nhiều nguồn cũng được các chuyên gia chuỗi cung ứng và luật sư thương mại Mỹ cho biết là hoạt động phổ biến trong ngành dệt may.

Do đó, dữ liệu thương mại hiện chỉ cho thấy mối liên hệ về nguồn cung giữa Esquel và ba doanh nghiệp Việt Nam, chưa đủ để kết luận về nguồn gốc của cotton trong từng sản phẩm xuất khẩu sang Mỹ.

Hàng xuất khẩu có liên quan đến các thương hiệu quốc tế

Các sản phẩm do ba doanh nghiệp Việt Nam sản xuất được bán cho một số thương hiệu quốc tế. Reuters cho biết trong số này có Muji của Nhật Bản và Rodd & Gunn của New Zealand.

Hai thương hiệu đã xác nhận với Reuters rằng họ mua sản phẩm từ các nhà sản xuất nói trên.

Thông tin này cho thấy các vấn đề liên quan đến nguồn nguyên liệu không chỉ tác động đến doanh nghiệp trực tiếp nhập cotton mà còn có thể ảnh hưởng đến các thương hiệu ở những khâu sau của chuỗi cung ứng.

Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu dệt may, việc xác minh nguồn gốc nguyên liệu ngày càng trở thành một yêu cầu quan trọng khi tiếp cận những thị trường áp dụng các quy định nghiêm ngặt về lao động và chuỗi cung ứng.

Esquel chịu sức ép từ các biện pháp của Mỹ

Esquel, tập đoàn dệt may có trụ sở tại Hong Kong, bị Mỹ đưa vào danh sách hạn chế vào tháng 11/2024 với cáo buộc liên quan đến việc sử dụng lao động cưỡng bức tại Tân Cương. Esquel phủ nhận cáo buộc này.

Tập đoàn từng phản đối quyết định của Mỹ tại tòa án. Tuy nhiên, một tòa án liên bang tại Washington đã bác đề nghị của Esquel và phán quyết này tiếp tục được giữ nguyên tại cấp phúc thẩm vào tháng 7/2022.

Sau khi chịu sức ép từ các biện pháp của Mỹ, Esquel cũng có những thay đổi về cơ cấu hoạt động. Tập đoàn tách mảng thương hiệu tiêu dùng và công nghệ thành một thực thể mang tên Tessellation Group.

Mối liên hệ nhân sự giữa hai bên tiếp tục được thể hiện khi Edgar Tung, cựu Tổng giám đốc Esquel, đảm nhiệm vị trí Tổng giám đốc Tessellation Group từ tháng 1/2023.

Rủi ro tuân thủ ngày càng lớn với chuỗi cung ứng dệt may

Vụ việc cho thấy một thách thức lớn đối với các doanh nghiệp xuất khẩu vào Mỹ: việc tuân thủ không chỉ được đánh giá ở doanh nghiệp trực tiếp xuất khẩu mà còn có thể liên quan đến nguồn nguyên liệu và các tầng sâu hơn trong chuỗi cung ứng.

Người phát ngôn Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) không bình luận trực tiếp về các phát hiện của Reuters, nhưng cho biết cơ quan này khuyến khích doanh nghiệp loại bỏ các nhà cung cấp sử dụng lao động cưỡng bức hoặc yêu cầu họ thay đổi hoạt động.

Trong trường hợp của ba doanh nghiệp Việt Nam, dữ liệu hiện có cho thấy quan hệ thương mại với Esquel vẫn tồn tại sau khi tập đoàn Trung Quốc bị Mỹ đưa vào danh sách hạn chế. Tuy nhiên, việc xác định liệu những sản phẩm cụ thể xuất sang Mỹ có sử dụng cotton thuộc diện bị hạn chế hay không vẫn cần thêm bằng chứng về nguồn gốc nguyên liệu.

Đây cũng là vấn đề đáng chú ý đối với ngành dệt may Việt Nam, khi doanh nghiệp vừa phải duy trì khả năng cạnh tranh về chi phí, vừa phải kiểm soát chặt hơn nguồn nguyên liệu và khả năng truy xuất toàn bộ chuỗi cung ứng.