Kim ngạch xuất khẩu cà phê lập kỷ lục dù lượng tăng ít

Kim ngạch xuất khẩu cà phê lập kỷ lục 8,4 tỷ USD trong niên vụ 2024-2025, nhưng tăng trưởng chủ yếu nhờ giá, không nhờ sản lượng.

Kim ngạch xuất khẩu cà phê lập kỷ lục, nhưng còn nhiều nỗi lo dài hạn

Kim ngạch xuất khẩu cà phê lập kỷ lục trong niên vụ 2024-2025, đạt 8,4 tỷ USD - con số chưa từng có trong lịch sử ngành. Tuy nhiên, đằng sau thành tích ấn tượng này là câu chuyện về sự mất cân đối giữa giá trị và khối lượng, đặt ra thách thức cho sự phát triển bền vững trong những năm tới.

Sự chênh lệch giữa giá trị và khối lượng

Theo báo cáo tổng kết, trong khi kim ngạch xuất khẩu tăng 55,5% so với niên vụ trước, thì khối lượng cà phê thực tế xuất đi chỉ tăng 1,8%, đạt hơn 1,5 triệu tấn. Yếu tố chính tạo nên con số kim ngạch xuất khẩu cà phê lập kỷ lục là giá xuất khẩu bình quân đã tăng tới 52,7%, đạt mức 5.610 USD/tấn.

Thị trường thế giới tác động mạnh đến giá cà phê

Sự biến động giá phản ánh trực tiếp tình hình thị trường toàn cầu, khi nguồn cung từ các quốc gia sản xuất lớn như Brazil và Indonesia bị ảnh hưởng bởi thời tiết bất lợi. Tình trạng khan hiếm nguồn cung khiến giá cà phê Robusta của Việt Nam, vốn ổn định hơn, tăng mạnh.

Ở trong nước, mặt bằng giá cao (có thời điểm lên đến 115.000 đồng/kg) đã khuyến khích nông dân đầu tư chăm sóc vườn cây. Nhờ đó, tổng sản lượng thu hoạch niên vụ 2024-2025 ước đạt hơn 1,7 triệu tấn, tăng khoảng 9% so với niên vụ trước, đảm bảo lượng hàng cho xuất khẩu.

Tín hiệu trái chiều từ các thị trường nhập khẩu

Châu Âu tiếp tục là khu vực tiêu thụ cà phê lớn nhất của Việt Nam, chiếm 47,2% về khối lượng và 46,7% về kim ngạch. Các thị trường chủ lực như Đức, Italia và Tây Ban Nha đều ghi nhận mức tăng trưởng cao về giá trị nhập khẩu.

Tuy nhiên, không phải thị trường nào cũng giữ được đà tích cực. Tại Nhật Bản, thị phần cà phê Việt Nam giảm từ 30,34% xuống 26,99% do người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu trong bối cảnh đồng Yên mất giá. Sự sụt giảm này cho thấy thách thức trong việc duy trì lợi thế cạnh tranh của ngành cà phê Việt.

Chuyển dịch sang chế biến sâu - hướng đi tất yếu

Kim ngạch xuất khẩu cà phê lập kỷ lục là cơ hội để tái cấu trúc ngành

Thành tích 8,4 tỷ USD cho thấy Việt Nam đã tận dụng tốt cơ hội giá cao trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu cà phê nhân thô cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro khi giá biến động.

Định hướng sắp tới của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn là đẩy mạnh sản xuất cà phê đặc sản, cà phê chế biến sâu nhằm gia tăng giá trị. Hiện nay, các doanh nghiệp FDI chiếm tới 80,3% tổng kim ngạch xuất khẩu cà phê lập kỷ lục trong phân khúc rang xay và hòa tan – điều này cho thấy dư địa rất lớn cho doanh nghiệp nội địa phát triển.

Việc chuyển dịch cơ cấu sản phẩm từ thô sang chế biến, kết hợp mở rộng thị trường mới, được xem là bước đi quan trọng giúp ngành cà phê Việt Nam duy trì đà tăng trưởng ổn định và giảm phụ thuộc vào biến động giá thế giới.