Dịch chuyển chuỗi cung ứng đậu nành sau thỏa thuận Mỹ - Trung

Dịch chuyển chuỗi cung ứng đậu nành toàn cầu tăng tốc sau thỏa thuận Mỹ – Trung, khi Trung Quốc vẫn ưu tiên nguồn hàng từ Brazil để giảm phụ thuộc vào Mỹ.

Trung Quốc chuyển trục nhập khẩu sang Nam Mỹ

Ưu tiên hàng Brazil vì giá và logistics

Theo Hiệp hội Ngũ cốc Brazil (ANEC), 9 tháng đầu năm 2025, Trung Quốc đã nhập hơn 70 triệu tấn đậu nành từ Brazil, chiếm gần 67% tổng lượng nhập khẩu.Nguyên nhân chính là giá đậu nành Brazil rẻ hơn 0,2 USD/giạ so với hàng Mỹ, cùng chi phí vận chuyển thấp hơn 10–15% nhờ hạ tầng cảng biển do Trung Quốc đầu tư tại Nam Mỹ.

Thỏa thuận thương mại không đủ kéo lại thị phần cho Mỹ

Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), lượng đậu nành xuất khẩu sang Trung Quốc trong niên vụ 2024–2025 dự kiến chỉ đạt 22 triệu tấn, thấp hơn nhiều so với giai đoạn trước thương chiến.Mặc dù hai bên ký kết các cam kết mới, Bắc Kinh vẫn thận trọng vì muốn tránh rủi ro địa chính trị và đa dạng hóa nguồn cung.

Brazil nổi lên như “trung tâm đậu nành mới”

Sản lượng kỷ lục và lợi thế chi phí

Brazil dự kiến đạt 163 triệu tấn đậu nành năm 2025, vượt xa Mỹ (117 triệu tấn) và Argentina (46 triệu tấn). Bên cạnh đó, tỷ giá đồng real giảm giúp hàng hóa Brazil rẻ hơn khi quy đổi sang USD.

Hạ tầng cảng biển giúp tăng tốc chuỗi cung ứng

Các cảng Santos, Paranagua và Acu tại Brazil đang được mở rộng nhờ vốn đầu tư từ Trung Quốc. Thời gian vận chuyển đậu nành tới châu Á giảm trung bình 12%, góp phần ổn định nguồn cung cho Bắc Kinh.Điều này cho thấy Trung Quốc không chỉ mua hàng mà còn đầu tư trực tiếp vào hạ tầng của đối tác cung ứng.

Xu hướng dài hạn: Trung Quốc tự chủ nguồn cung

Giảm tỷ lệ đậu nành trong thức ăn chăn nuôi

Trung Quốc đang giảm tỷ lệ đậu nành trong khẩu phần thức ăn từ 13% (2023) xuống 12% (2025) và đặt mục tiêu chỉ còn 10% vào năm 2030.Đây là một phần trong chiến lược giảm phụ thuộc nhập khẩu và phát triển giống đậu nội địa.

Dịch chuyển chuỗi cung ứng đậu nành lan tỏa khắp thị trường

Giá đậu nành trên sàn Chicago (CBOT) đã tăng 1% đầu tháng 11/2025, đạt mức cao nhất trong 15 tháng. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo xu hướng này khó kéo dài nếu Trung Quốc tiếp tục ưu tiên Brazil và tự chủ nguồn cung trong nước.

Kết luận: Chuỗi cung ứng đang tái định hình

Sự dịch chuyển trong thương mại đậu nành không chỉ là phản ứng tạm thời trước chiến tranh thương mại, mà là bước ngoặt chiến lược của Trung Quốc.Trong khi Mỹ cố gắng giành lại thị phần, Brazil và các nước Nam Mỹ đang tận dụng cơ hội trở thành “trung tâm mới” của chuỗi cung ứng nông sản toàn cầu, nơi yếu tố ổn định – chi phí – đầu tư hạ tầng được đặt lên hàng đầu.