Tiền gửi ngân hàng tăng kỷ lục, nguồn vốn khổng lồ đang chảy về đâu?

Hơn 11 triệu tỷ đồng tiền gửi dân cư đang nằm trong hệ thống ngân hàng, riêng 6 tháng đầu năm 2026 tăng thêm khoảng 733.000 tỷ đồng. Trong khi người dân liên tục đưa tiền vào ngân hàng, bài toán đặt ra là nguồn vốn khổng lồ này đang được phân bổ vào đâu và liệu có thực sự chảy mạnh vào sản xuất, kinh doanh?

Ngân hàng đua huy động vốn

Lãi suất tiết kiệm duy trì ở mức hấp dẫn đang khiến một bộ phận người dân ưu tiên gửi tiền vào ngân hàng thay vì các kênh đầu tư khác.

Tại nhiều ngân hàng, cuộc đua huy động vốn diễn ra khá rõ nét, đặc biệt ở các sản phẩm tiền gửi trực tuyến và kỳ hạn dài.

Với kỳ hạn dưới 6 tháng, lãi suất tiết kiệm được áp dụng ở mức tối đa 4,75%/năm. Từ 6 tháng trở lên, mức độ cạnh tranh giữa các ngân hàng rõ rệt hơn. Một số nhà băng niêm yết lãi suất khoảng 7%/năm, trong khi một số chương trình đặc biệt có mức lãi suất lên tới 8-9%/năm.

Bên cạnh tiền gửi tiết kiệm, các ngân hàng còn tung ra chứng chỉ tiền gửi với lãi suất trên 8%/năm và những đợt phát hành trái phiếu nhằm thu hút nguồn tiền nhàn rỗi.

Những động thái này cho thấy nhu cầu huy động vốn của hệ thống ngân hàng đang ở mức cao.

Tiền gửi dân cư vượt 11 triệu tỷ đồng

Theo số liệu mới nhất của Ngân hàng Nhà nước, tiền gửi của khách hàng cá nhân tại các tổ chức tín dụng đến cuối tháng 6 đã vượt 11 triệu tỷ đồng.

Chỉ riêng trong tháng 6, tiền gửi dân cư tăng khoảng 242.000 tỷ đồng. Tính chung 6 tháng đầu năm, lượng tiền gửi của khu vực này tăng khoảng 733.000 tỷ đồng.

Trong khi đó, tiền gửi của các tổ chức kinh tế đến cuối tháng 6 đạt khoảng 6,37 triệu tỷ đồng, tăng hơn 3,09% so với cuối năm 2025. Riêng trong tháng 6, khu vực này bổ sung khoảng 203.000 tỷ đồng vào hệ thống ngân hàng.

Tại TPHCM và Đồng Nai, tổng quy mô huy động vốn trên địa bàn đã vượt 6,1 triệu tỷ đồng. Tốc độ huy động cũng tăng mạnh qua từng tháng, lần lượt 1,3% trong tháng 4, 1,57% trong tháng 5 và 2,84% trong tháng 6.

Như vậy, một lượng tiền rất lớn đang được tích lũy trong hệ thống ngân hàng thay vì nằm ngoài nền kinh tế.

Nguồn vốn được kỳ vọng chảy vào sản xuất, kinh doanh

Ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 2, cho biết tiền gửi tiết kiệm và tiền gửi có kỳ hạn chiếm 39,2% tổng huy động vốn.

Nguồn tiền có tính ổn định cao tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng mở rộng cho vay trung và dài hạn, hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư, mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ và phát triển hạ tầng.

Tín dụng cũng được định hướng vào những lĩnh vực được ưu tiên như doanh nghiệp nhỏ và vừa, nông nghiệp, xuất khẩu và công nghiệp hỗ trợ.

Nếu dòng tiền huy động được chuyển hóa thành tín dụng cho các hoạt động tạo ra sản phẩm, việc làm và năng lực sản xuất mới, nguồn vốn này có thể trở thành động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, thực tế phân bổ tín dụng cho thấy dòng vốn không chỉ hướng vào sản xuất kinh doanh.

Bất động sản vẫn hút lượng vốn lớn

Theo chuyên gia kinh tế - tài chính Đinh Trọng Thịnh, trong vài tháng qua, tốc độ tăng trưởng tín dụng vào bất động sản vẫn cao hơn tín dụng phục vụ sản xuất kinh doanh.

Điều này một phần xuất phát từ đặc thù của thị trường bất động sản khi nhu cầu vay lớn và giá trị mỗi khoản vay thường cao.

Về nguyên tắc, cơ quan quản lý muốn thúc đẩy tín dụng vào sản xuất kinh doanh, đồng thời kiểm soát sự gia tăng quá nhanh của tín dụng bất động sản. Tuy nhiên, trên thực tế, dòng vốn vào lĩnh vực này vẫn duy trì tốc độ đáng kể.

Theo chuyên gia, việc nắn dòng tín dụng vào đúng mục tiêu phụ thuộc lớn vào chính sách điều phối và cách các ngân hàng thương mại phân bổ vốn.

Tỷ trọng tín dụng bất động sản cần được kiểm soát ở mức hợp lý để tránh việc nguồn vốn huy động từ dân cư tập trung quá nhiều vào các tài sản có tính đầu cơ, trong khi doanh nghiệp sản xuất lại gặp khó khăn trong tiếp cận vốn.

Bài toán không chỉ là huy động mà còn phải phân bổ vốn

Việc tiền gửi ngân hàng tăng mạnh cho thấy niềm tin của người dân vào hệ thống tín dụng và nhu cầu tìm kiếm một kênh tích lũy tương đối an toàn vẫn rất lớn.

Tuy nhiên, huy động được nguồn vốn lớn mới chỉ là bước đầu. Quan trọng hơn là cách nguồn tiền này được chuyển hóa thành tín dụng và phân bổ vào các khu vực có khả năng tạo ra giá trị cho nền kinh tế.

Trong bối cảnh tiền gửi dân cư tiếp tục tăng, bài toán đặt ra với hệ thống ngân hàng là vừa duy trì nguồn vốn ổn định, vừa giảm chi phí vốn và hướng tín dụng đến những lĩnh vực tạo ra năng lực sản xuất thực.

Nếu dòng tiền tiếp tục tập trung vào các lĩnh vực có giá trị tài sản lớn nhưng khả năng tạo ra giá trị gia tăng hạn chế, tác động của lượng tiền gửi khổng lồ đối với tăng trưởng kinh tế sẽ không đạt như kỳ vọng.