Meta đối mặt sức ép pháp lý chưa từng có, nguy cơ phải tái cấu trúc hoạt động

Meta đang chịu áp lực pháp lý ngày càng lớn tại Mỹ khi hàng loạt bang cáo buộc công ty thiết kế Facebook và Instagram theo hướng gây nghiện, gây hại cho trẻ em. Một số chuyên gia cảnh báo các phán quyết có thể buộc tập đoàn của Mark Zuckerberg phải thay đổi sâu rộng cách vận hành nền tảng.

Vụ kiện do Tổng chưởng lý bang California Rob Bonta dẫn dắt đang nối dài chuỗi tranh chấp pháp lý nhằm vào Meta liên quan đến tác động của mạng xã hội đối với trẻ em và thanh thiếu niên.

Hồ sơ hiện có sự tham gia của 29 bang, trong đó các bang California, Colorado, New Jersey và Kentucky trực tiếp tham gia tranh tụng. Các cơ quan chức năng cáo buộc Meta vi phạm nhiều quy định liên bang và tiểu bang, trong đó có Đạo luật Bảo vệ Quyền riêng tư của Trẻ em trên Mạng (COPPA) và các quy định về bảo vệ người tiêu dùng.

Meta đứng trước nguy cơ phải thay đổi thuật toán

Một số chuyên gia ví áp lực pháp lý mà Meta đang đối mặt với “thời khắc Big Tobacco” của ngành mạng xã hội.

Trong thập niên 1990, các tập đoàn thuốc lá lớn tại Mỹ từng phải đối mặt với hàng loạt vụ kiện và khoản bồi thường khổng lồ, sau đó chịu sự giám sát và hạn chế nghiêm ngặt hơn từ cơ quan quản lý.

Đầu tháng 8, Meta đã thua trong một vụ kiện tại New Mexico. Tòa án yêu cầu công ty thực hiện nhiều biện pháp khắc phục và chịu các khoản thanh toán với tổng giá trị gần 1 tỷ USD.

Theo Bộ trưởng Tư pháp New Mexico Raúl Torrez, quy mô của phán quyết này có thể chưa đáng kể nếu so với những hệ quả mà Meta có thể phải đối mặt tại các bang lớn hơn.

California đặc biệt quan trọng bởi đây là một trong những thị trường lớn nhất của Mỹ và cũng là nơi tập trung nhiều công ty công nghệ.

Julia Powles, Giám đốc Điều hành Viện Chính sách, Pháp luật và Công nghệ thuộc Đại học UCLA, cho rằng California có vị thế pháp lý đặc biệt và là nơi các hoạt động của Meta được theo dõi rất chặt chẽ.

Nếu các cáo buộc được xác nhận, Meta có thể phải thực hiện những thay đổi sâu rộng đối với cách thiết kế và vận hành các nền tảng, bao gồm cả các thuật toán cốt lõi.

Khoản phạt gần 1 tỷ USD tại New Mexico

Trong vụ kiện tại New Mexico, Meta bị yêu cầu nộp 567 triệu USD vào một quỹ khắc phục hậu quả trong giai đoạn hai của vụ án liên quan đến các cáo buộc bóc lột tình dục trẻ em.

Trước đó, vào tháng 3, một bồi thẩm đoàn tại bang này đã yêu cầu Meta bồi thường 375 triệu USD vì vi phạm luật về các hành vi thương mại không lành mạnh.

Meta không đồng tình với phán quyết và cho biết sẽ kháng cáo.

Bên cạnh khoản tiền phạt, công ty còn phải thực hiện một loạt biện pháp liên quan đến bảo vệ người dùng nhỏ tuổi. Trong đó có việc nâng cấp công nghệ xác minh độ tuổi bằng AI và phát triển mô hình dự đoán dành riêng cho người dùng dưới 13 tuổi trong vòng 2 năm.

Meta cũng được yêu cầu đơn giản hóa quy trình báo cáo tài khoản có dấu hiệu thuộc về trẻ em dưới độ tuổi quy định, đồng thời phối hợp với trường học và các tổ chức an toàn trẻ em để xây dựng cơ chế báo cáo.

Doanh thu quảng cáo là điểm dễ tổn thương

Sức ép pháp lý được đánh giá đặc biệt đáng chú ý bởi Meta phụ thuộc rất lớn vào hoạt động quảng cáo trực tuyến.

Theo CNBC, khoảng 98% doanh thu của tập đoàn đến từ quảng cáo. Đây cũng là nguồn tiền quan trọng giúp CEO Mark Zuckerberg tài trợ cho chiến lược đầu tư quy mô lớn vào trí tuệ nhân tạo.

Chi phí cho kế hoạch AI của Meta được dự báo có thể lên tới 145 tỷ USD trong năm nay.

Nếu các phán quyết buộc Meta phải thay đổi đáng kể cách vận hành Facebook và Instagram, công ty không chỉ đối mặt với chi phí pháp lý và tiền phạt mà còn có thể phải điều chỉnh những cơ chế đang trực tiếp tạo ra doanh thu quảng cáo.

Meta bác bỏ các cáo buộc

Ngoài vụ kiện tại New Mexico, Meta và YouTube của Google cũng từng thua trong một vụ kiện tại Los Angeles hồi tháng 3. Bồi thẩm đoàn cho rằng các công ty đã thiếu trách nhiệm và không cảnh báo đầy đủ người dùng về những nguy cơ liên quan đến việc sử dụng nền tảng.

Tổng chưởng lý California Rob Bonta cho biết bảo vệ trẻ em trước những tác động tiêu cực từ mạng xã hội là một trong những ưu tiên của ông.

Trong khi đó, Meta bác bỏ các cáo buộc từ liên minh các Tổng chưởng lý bang, cho rằng những cáo buộc này “vô căn cứ” và yêu cầu bồi thường tài chính là không hợp lý.

Tuy nhiên, với số lượng bang tham gia ngày càng lớn và các phán quyết bất lợi liên tiếp, Meta đang đứng trước một trong những giai đoạn pháp lý khó khăn nhất kể từ khi tập đoàn được thành lập. Nếu các vụ kiện tiếp tục đi theo hướng bất lợi, tác động không chỉ dừng ở tiền phạt mà còn có thể buộc Meta thay đổi cách thiết kế sản phẩm, quản lý người dùng trẻ tuổi và vận hành các thuật toán nền tảng.