Vì sao nhiều nhà đầu tư mua mạnh nhất ở cuối chu kỳ tăng?
Anita Nguyễn
Một điều khá thú vị trên thị trường chứng khoán là: càng gần cuối chu kỳ tăng, dòng tiền của nhà đầu tư cá nhân thường càng đổ vào mạnh hơn. Đây cũng là giai đoạn thị trường sôi động nhất, nhiều người liên tục nói về chứng khoán và cảm giác “ai cũng kiếm được tiền”.
Cuối chu kỳ tăng thường là giai đoạn nào?
Trong một chu kỳ tăng giá của thị trường chứng khoán, tâm lý nhà đầu tư thường thay đổi theo từng giai đoạn:
Bảng mang tính minh họa, thực tế thị trường có thể khác tùy từng giai đoạn.
Điều đáng chú ý là ở đầu chu kỳ tăng — khi cơ hội thường hấp dẫn hơn — nhiều người lại chưa dám mua. Nhưng đến cuối chu kỳ, khi giá đã tăng mạnh, dòng tiền mới bắt đầu vào mạnh hơn.
Tâm lý FOMO là nguyên nhân lớn nhất
FOMO (Fear Of Missing Out) là cảm giác sợ bỏ lỡ cơ hội.
Khi thị trường tăng mạnh trong thời gian dài:
- Bạn bè bắt đầu nói về chứng khoán
- Mạng xã hội xuất hiện nhiều câu chuyện lợi nhuận lớn
- Nhiều cổ phiếu tăng liên tục
- Nhà đầu tư mới mở tài khoản nhiều hơn
Điều này tạo cảm giác:
“Nếu không mua bây giờ sẽ bị bỏ lỡ cơ hội kiếm tiền.”
Đây cũng là lý do nhiều người quyết định tham gia thị trường muộn hơn, đúng lúc mức định giá và rủi ro đã cao hơn trước đó.
Con người thường tin vào xu hướng đang diễn ra
Một đặc điểm tâm lý phổ biến là:
- Khi thị trường tăng lâu, nhiều người tin rằng nó sẽ tiếp tục tăng
- Khi thị trường giảm mạnh, nhiều người lại nghĩ nó sẽ còn giảm nữa
Điều này khiến nhà đầu tư dễ:
- Mua mạnh khi thị trường đã tăng rất nhiều
- Bán tháo khi thị trường đã giảm sâu
Nói cách khác, cảm xúc thường khiến hành động của đám đông đi theo xu hướng hiện tại thay vì nhìn vào mức định giá hay rủi ro dài hạn.
Giai đoạn cuối chu kỳ thường tạo cảm giác “đầu tư rất dễ”
Đây là điều dễ khiến nhiều nhà đầu tư chủ quan.
Trong giai đoạn tăng nóng:
- Nhiều cổ phiếu tăng bất kể chất lượng
- Mua gì cũng có lời trong ngắn hạn
- Nhà đầu tư mới dễ nghĩ mình đầu tư giỏi
Điều này khiến:
- Khả năng quản trị rủi ro giảm xuống
- Nhiều người dùng margin cao hơn
- Quyết định đầu tư dựa nhiều vào cảm xúc hơn phân tích
Trong khi đó, thị trường càng hưng phấn mạnh thường đồng nghĩa kỳ vọng đã phản ánh khá nhiều vào giá cổ phiếu.
Vì sao giai đoạn cuối chu kỳ thường nguy hiểm hơn?
Khi thị trường tăng kéo dài:
- Định giá cổ phiếu thường cao hơn
- Tâm lý đám đông trở nên quá lạc quan
- Nhiều người mua vì “thấy người khác lời”
- Rủi ro điều chỉnh bắt đầu tăng lên
Đây là lý do nhiều nhà đầu tư mới thường:
- Tham gia mạnh nhất ở vùng giá cao
- Chịu áp lực lớn khi thị trường đảo chiều
- Bị kẹt hàng sau giai đoạn hưng phấn
Có thể xác định chính xác “đỉnh thị trường” không?
Rất khó.
Ngay cả các tổ chức đầu tư lớn cũng không thể xác định chính xác:
- Khi nào thị trường đạt đỉnh
- Chu kỳ tăng sẽ kéo dài bao lâu
Tuy nhiên, nhà đầu tư vẫn có thể quan sát:
- Mức định giá thị trường
- Tâm lý đám đông
- Dòng tiền đầu cơ
- Mức độ hưng phấn chung
… để hiểu rằng rủi ro thường tăng lên đáng kể ở giai đoạn cuối chu kỳ.
Nhà đầu tư nên làm gì để tránh FOMO?
Nhiều nhà đầu tư dài hạn thường:
- Có kế hoạch giải ngân rõ ràng
- Không mua chỉ vì thị trường tăng nóng
- Quản trị tỷ trọng hợp lý
- Giữ góc nhìn dài hạn thay vì chạy theo cảm xúc ngắn hạn
Điều quan trọng không phải là tránh hoàn toàn mọi sai lầm, mà là tránh để cảm xúc quyết định toàn bộ hành động đầu tư.
Kết luận
Nhiều nhà đầu tư mua mạnh nhất ở cuối chu kỳ tăng vì tâm lý FOMO, sự hưng phấn của đám đông và cảm giác thị trường sẽ tiếp tục đi lên mãi. Đây cũng là giai đoạn dễ khiến nhà đầu tư chủ quan hơn với rủi ro và bỏ qua yếu tố định giá.
Hiểu đúng về tâm lý thị trường và chu kỳ tăng giá không giúp dự đoán chính xác đỉnh thị trường, nhưng có thể giúp nhà đầu tư tránh những quyết định mua đuổi theo cảm xúc khi rủi ro đã ở mức cao hơn trước.
Cùng cộng đồng
Bão Narra gây mưa lớn, ô tô ngập nước có được bảo hiểm bồi thường?
Khi ô tô bị ngập do mưa bão, chủ xe có thể được bảo hiểm chi trả nếu tham gia bảo hiểm vật chất và tổn thất thuộc phạm vi hợp đồng. Tuy nhiên, thiệt hại do thủy kích có thể được áp dụng điều kiện khác. Xem thêm
Khách hàng bị lừa 14 triệu đồng, BIC chi trả toàn bộ thiệt hại
Một khách hàng tại Hà Nội bị đối tượng giả danh cán bộ hành chính dụ truy cập website giả mạo và quét mã QR, dẫn đến mất 14 triệu đồng. BIC sau đó phê duyệt bồi thường toàn bộ số tiền thiệt hại theo phạm vi bảo hiểm. Xem thêm
Lộ diện người đứng sau nguồn hàng của Hải Sapa, liên quan giao dịch 30 tỷ đồng
Phạm Văn Hà, Giám đốc Công ty Hoàng Nam, bị khởi tố và bắt tạm giam với cáo buộc liên quan đến việc cung cấp thịt trâu sấy làm từ thịt trâu đông lạnh nhập khẩu từ Ấn Độ cho hệ thống Hải Sapa. Xem thêm
Huấn Hoa Hồng, Phú Lê, Hải Sapa và những khối tài sản gây chú ý
Từ hoạt động kinh doanh trên mạng xã hội, Huấn Hoa Hồng, Phú Lê và Hải Sapa từng xây dựng hệ thống doanh nghiệp, kinh doanh nhiều mặt hàng và công khai sở hữu những tài sản có giá trị lớn. Cả ba đều vừa bị khởi tố trong các vụ án khác nhau. Xem thêm
'Chưa đến 10% doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể vay vốn'
Tính đến cuối tháng 7, chỉ khoảng 8,8% doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) tại Việt Nam có thể tiếp cận vốn vay, tương đương khoảng 80.000 doanh nghiệp. Fiin Group đánh giá đây là khoảng trống lớn trong khả năng tiếp cận tài chính của khu vực này. Xem thêm
Canada áp thuế trả đũa với 20 tỷ USD hàng hóa Mỹ
Canada sẽ áp thuế nhập khẩu mới với khoảng 700 sản phẩm Mỹ từ ngày 8/9, trong đó mức cao nhất lên tới 50%, nhằm đáp trả chính sách thuế của Washington. Xem thêm
Những nước chịu ảnh hưởng lớn nhất khi Mỹ siết gọng kìm kinh tế với Iran
Trung Quốc, UAE, Thổ Nhĩ Kỳ, Iraq và Ấn Độ có thể chịu tác động đáng kể khi Mỹ tìm cách cô lập Iran khỏi nền kinh tế toàn cầu và đe dọa trừng phạt các thực thể tiếp tục giao dịch với Tehran. Xem thêm
Ba người cùng tên H. liên tiếp trúng Vietlott, tổng giải thưởng khoảng 80 tỷ đồng
Chỉ trong vài ngày tháng 8, ba khách hàng có tên H. lần lượt trúng các giải thưởng lớn của Vietlott với tổng giá trị khoảng 80 tỷ đồng. Điểm trùng hợp là cả ba đều để hệ thống hỗ trợ lựa chọn bộ số. Xem thêm
ACV và nhà thầu ngoại tháo gỡ vướng mắc tại gói thầu 27.800 tỷ đồng ở sân bay Long Thành
Vướng mắc về tỷ giá thanh toán giữa ACV và liên danh Vietur tại gói thầu 5.10 sân bay Long Thành đã được tháo gỡ, khi các bên thống nhất sử dụng tỷ giá cố định 23.650 đồng/USD. Xem thêm
Cựu hiệu trưởng nhận 3 năm tù trong vụ chi sai tiền A80 của gần 1.000 sinh viên
TAND Hà Nội tuyên phạt cựu hiệu trưởng Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội Phạm Văn Long 3 năm tù vì biết việc chi trả tiền hỗ trợ A80 không đúng quy định nhưng vẫn chấp thuận, khiến 984 sinh viên chỉ nhận chưa đến một nửa số tiền được duyệt. Xem thêm
MH370 ở đâu sau khi đã tìm kiếm vùng biển rộng hơn cả một quốc gia?
Hơn 12 năm sau khi biến mất, vị trí xác máy bay MH370 vẫn chưa được xác định. Các chiến dịch tìm kiếm đã lập bản đồ hàng trăm nghìn km² đáy biển, nhưng khu vực có khả năng chứa xác máy bay vẫn rộng hơn rất nhiều. Xem thêm
Hà Nội yêu cầu xử lý dứt điểm tình trạng chậm cấp “sổ hồng” tại các dự án chung cư
Thường trực Thành ủy Hà Nội yêu cầu tổng rà soát việc cấp Giấy chứng nhận tại các dự án chung cư, xây dựng phương án cụ thể cho từng dự án còn vướng mắc và đẩy nhanh tiến độ cấp “sổ hồng” cho người dân. Xem thêm
Thi hành án bất ngờ đổi tên chủ sở hữu loạt tài sản liên quan bà Trương Mỹ Lan trong vụ Vạn Thịnh Phát
Cơ quan thi hành án dân sự TP.HCM vừa sửa đổi thông tin chủ sở hữu đối với hàng loạt tài sản bị kê biên trong vụ án Vạn Thịnh Phát, trong đó có nhiều ô tô hạng sang. Xem thêm
Lầu Năm Góc sa thải loạt lãnh đạo Stars and Stripes giữa tranh cãi về tự do báo chí
Tổng Biên tập, nhà xuất bản và một phóng viên khu vực Trung Đông của Stars and Stripes vừa bị chấm dứt hợp đồng với lý do “bất tuân lệnh”, trong bối cảnh tờ báo này liên tục đưa tin và chỉ trích các vấn đề của quân đội Mỹ trong chiến dịch chống Iran. Xem thêm
Xem thêm
Có thể bạn biết
Xem tất cả
Nam Nguyen
Nguyễn Thanh Phong
Trịnh Cường
Đức Huy
Le Hoang Tuan Anh
Giấy phép thiết lập MXH số 61/GP-BVHTTDL, do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cấp ngày 12/05/2026 (sửa đổi giấy phép số 61/BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 29/01/2021), cho Công ty TNHH Truyền thông Thương hiệu mới.
Chịu trách nhiệm: Bùi Hưng
Hotline: 094.4141.591
Email: [email protected]
Địa chỉ: Lê Đức Thọ, Mỹ Đình 2, Nam Từ Liêm, Hà Nội.
