Tượng đài ô tô Nhật Bản lung lay vì xe điện Trung Quốc

Các hãng xe Trung Quốc, đặc biệt là BYD, đang nhanh chóng mở rộng thị phần tại Australia nhờ lợi thế về giá, tốc độ ra mắt sản phẩm và thời gian giao xe. Đà tăng của xe điện đang tạo sức ép đáng kể lên các thương hiệu Nhật Bản vốn thống trị thị trường này trong nhiều năm.

Xe điện tăng tốc, Toyota bị bám đuổi

Australia đang chứng kiến tốc độ tăng trưởng mạnh của thị trường xe điện trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng cao và chính phủ thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang phương tiện phát thải thấp.

Theo Phòng Công nghiệp Ô tô Liên bang Australia (FCAI), tính đến tháng 7, xe điện chiếm 21,7% tổng số xe mới bán ra tại nước này, gần gấp 3 lần tỷ lệ hồi tháng 1. Thị trường hiện có khoảng 110 mẫu xe điện đang được cung cấp cho người tiêu dùng.

Australia tiêu thụ khoảng 1,2 triệu xe mới mỗi năm. Toyota hiện vẫn là thương hiệu dẫn đầu với khoảng 20% thị phần, tương đương 240.000 xe bán ra trong năm ngoái. Hãng xe Nhật Bản đã giữ vị trí số một tại Australia trong 23 năm liên tiếp.

Tuy nhiên, khoảng cách đang nhanh chóng bị thu hẹp bởi các thương hiệu Trung Quốc.

BYD là trường hợp nổi bật nhất. Hãng đã bán khoảng 19.000 xe tại Australia trong tháng 6, chỉ kém Toyota 243 xe. Đáng chú ý, trước tháng 10/2022, BYD chưa bán bất kỳ chiếc xe nào tại thị trường này.

Lợi thế giá giúp xe Trung Quốc tiến sâu vào thị trường

Giá nhiên liệu tăng mạnh đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy người Australia chuyển sang xe điện. Trong tháng 3, giá xăng trung bình tăng khoảng 30% so với mức 1,68 AUD/lít hồi tháng 2.

Bên cạnh chi phí vận hành thấp, xe điện Trung Quốc còn có lợi thế lớn về giá bán.

Theo Riz Akhtar, CEO công ty nghiên cứu ô tô Carloop, BYD đang tập trung đưa những mẫu xe có giá thấp hơn đáng kể so với các sản phẩm tương đương của Toyota vào Australia.

Chẳng hạn, Toyota RAV4 có giá khởi điểm khoảng 46.000 AUD, trong khi BYD Sealion 6 có giá từ khoảng 43.000 AUD. Chênh lệch không quá lớn nhưng đủ để tác động đến quyết định của những khách hàng nhạy cảm về giá.

Theo Tony Weber, Giám đốc Điều hành FCAI, bất chấp những lo ngại về địa chính trị, giá cả vẫn là yếu tố có ảnh hưởng lớn đến hành vi của người tiêu dùng Australia.

Hiện có ít nhất 15 thương hiệu xe Trung Quốc hoạt động tại Australia và con số này tiếp tục tăng. Các hãng liên tục tung ra mẫu xe mới, mở rộng mạng lưới đại lý và rút ngắn thời gian giao xe.

BYD chạy đua tốc độ, Toyota gặp bất lợi

Một trong những lợi thế khác của các hãng xe Trung Quốc là khả năng đưa sản phẩm mới ra thị trường với tốc độ nhanh.

Theo Riz Akhtar, BYD và Denza dự kiến cùng giới thiệu khoảng 6 mẫu xe hoàn toàn mới tại Australia. Tốc độ này tạo áp lực lớn lên các nhà sản xuất truyền thống như Toyota.

Thời gian giao xe cũng trở thành một yếu tố cạnh tranh đáng kể. Người mua BYD thường không phải chờ quá 4 tuần, trong khi khách hàng mua Toyota RAV4 có thể phải chờ tới 6 tháng.

Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng ưu tiên khả năng nhận xe nhanh, lợi thế này có thể giúp các thương hiệu Trung Quốc tiếp tục mở rộng thị phần.

Không chỉ cạnh tranh ở phân khúc xe du lịch, các hãng Trung Quốc còn tiến vào thị trường xe bán tải, vốn lâu nay là thế mạnh của các thương hiệu Nhật Bản.

BYD bắt đầu nhận đơn đặt hàng cho mẫu bán tải plug-in hybrid Shark 6 từ năm 2024. Chưa đầy 2 năm sau, mẫu xe này đã chiếm khoảng 16% thị phần phân khúc bán tải tại Australia. Shark 6 có khả năng chạy khoảng 80 km hoàn toàn bằng pin và có giá thấp hơn một số đối thủ cùng phân khúc.

Chính sách Australia tạo thêm dư địa cho xe Trung Quốc

Đà tiến của xe điện Trung Quốc tại Australia còn được hỗ trợ bởi chính sách của chính phủ.

Khác với Mỹ và châu Âu, Australia không áp mức thuế quan cao đối với xe điện Trung Quốc. Trong khi đó, Canberra đang thúc đẩy xe điện như một phần quan trọng trong chiến lược giảm phát thải.

Australia đặt mục tiêu cắt giảm 43% lượng khí thải nhà kính so với mức năm 2005 vào năm 2030 và hướng tới 82% sản lượng điện đến từ nguồn năng lượng tái tạo trong cùng thời kỳ.

Tiêu chuẩn Hiệu suất Xe mới cũng được áp dụng nhằm giới hạn mức phát thải trung bình của xe mới đối với từng hãng. Các nhà sản xuất đạt tiêu chuẩn có thể tích lũy tín chỉ, trong khi những hãng không đạt sẽ phải chịu khoản tín dụng âm và có thể phải nộp phạt hoặc mua tín chỉ từ doanh nghiệp khác.

Theo Steven Bragg của Pitcher Partners, các thương hiệu Trung Quốc có thể tận dụng lượng tín chỉ thu được từ việc bán xe điện để hỗ trợ giảm giá thành sản phẩm.

Cuộc cạnh tranh không chỉ nằm ở giá

Sự phát triển nhanh chóng của xe điện Trung Quốc đang đặt các hãng Nhật Bản trước một bài toán khó tại Australia.

Toyota vẫn sở hữu lợi thế lớn về thương hiệu, mạng lưới phân phối và niềm tin của người tiêu dùng. Tuy nhiên, các hãng Trung Quốc đang từng bước thu hẹp khoảng cách bằng giá bán cạnh tranh, sản phẩm đa dạng, tốc độ đổi mới nhanh và khả năng giao xe trong thời gian ngắn.

Trong khi đó, thị trường Australia cũng đang thay đổi nhanh chóng dưới tác động của giá nhiên liệu, chính sách giảm phát thải và nhu cầu đối với xe điện.

Đáng chú ý, Australia còn là một trong những nhà sản xuất lithium lớn trên thế giới - nguyên liệu quan trọng đối với ngành pin xe điện. Khoảng 90% lithium tinh quặng của nước này hiện được xuất khẩu sang Trung Quốc.

Vì vậy, sự bùng nổ của xe điện tại Australia không chỉ làm thay đổi cán cân cạnh tranh giữa các hãng ô tô, mà còn có thể tạo ra những tác động sâu rộng hơn đối với chuỗi cung ứng xe điện và ngành công nghiệp lithium toàn cầu.