Thị trường việc làm thanh niên toàn cầu chịu sức ép, 67 triệu người trẻ thất nghiệp

Tỷ lệ thất nghiệp của người trẻ trên toàn cầu tiếp tục tăng trong bối cảnh kinh tế giảm tốc, cơ hội việc làm suy yếu và công nghệ thay đổi nhanh chóng. ILO cảnh báo những diễn biến này có thể tạo ra một cuộc khủng hoảng việc làm mới đối với thế hệ trẻ.

67 triệu người trẻ không có việc làm

Theo báo cáo "Xu hướng Việc làm Thanh niên Toàn cầu 2026: Nhìn lại để hướng tới tương lai" của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), tỷ lệ thất nghiệp của nhóm 15-24 tuổi trên toàn cầu đã tăng lên 12,4% trong năm 2025.

Con số này tương đương khoảng 67 triệu người trẻ không có việc làm.

Không chỉ thất nghiệp, số người trẻ không có việc làm, không tham gia học tập hoặc đào tạo (NEET) cũng tăng lên 20%, tương đương hơn 257 triệu người.

Trong giai đoạn 2023-2025, tỷ lệ thất nghiệp thanh niên tăng tại 8/11 khu vực trên thế giới. ILO cho rằng tăng trưởng kinh tế chậm lại, khả năng tạo việc làm suy yếu, căng thẳng địa chính trị và tốc độ thay đổi công nghệ đang tạo thêm áp lực lên thị trường lao động.

Ngay cả các nền kinh tế giàu cũng chịu ảnh hưởng

Đáng chú ý, một số mức tăng mạnh về thất nghiệp thanh niên lại xuất hiện tại các nền kinh tế có thu nhập cao.

Tại Bắc Mỹ, tỷ lệ thất nghiệp của người trẻ tăng từ 8,3% năm 2023 lên 9,8% năm 2025.

Tại Bắc Âu, Nam Âu và Tây Âu, tỷ lệ này vẫn ở mức khoảng 15% trong năm 2025. Có tới 20/29 quốc gia trong khu vực ghi nhận cơ hội việc làm dành cho thanh niên suy giảm.

Một nguyên nhân đáng chú ý là nhóm công việc yêu cầu kỹ năng trung bình đang thu hẹp. Đây vốn là những vị trí đóng vai trò bước đệm để người trẻ lần đầu gia nhập thị trường lao động.

Các công việc văn phòng, hành chính, dịch vụ, bán hàng, sản xuất và một số nghề kỹ thuật đang giảm về số lượng, khiến người trẻ khó tìm được một lộ trình nghề nghiệp ổn định.

Tổng Giám đốc ILO Gilbert F. Houngbo cảnh báo một thế hệ không thể tìm được việc làm thỏa đáng sẽ khó có thể tự tin xây dựng tương lai. Khi người trẻ không tiếp cận được việc làm chất lượng, các quốc gia cũng đứng trước nguy cơ thất thoát năng suất và suy giảm sự gắn kết xã hội.

Gần 90% lao động trẻ tại nhiều nước làm việc phi chính thức

Tại các nền kinh tế đang phát triển, vấn đề lại nằm ở chất lượng việc làm.

Tỷ lệ thất nghiệp thấp tại những quốc gia này không đồng nghĩa thị trường lao động ổn định. Do không đủ khả năng duy trì thời gian tìm việc kéo dài, nhiều người trẻ buộc phải chấp nhận công việc phi chính thức hoặc thiếu ổn định.

ILO cho biết gần 9/10 lao động trẻ từ 15-29 tuổi tại các quốc gia thu nhập thấp và trung bình thấp đang làm việc trong khu vực phi chính thức. Điều này khiến họ gặp hạn chế trong việc tiếp cận thu nhập ổn định và các hệ thống an sinh xã hội.

Châu Phi cận Sahara chịu áp lực lớn do tốc độ gia tăng dân số trẻ cao trong khi khả năng tạo ra việc làm thỏa đáng còn hạn chế. Tình trạng này góp phần làm gia tăng số người trẻ thuộc nhóm NEET.

Trong khi đó, các quốc gia Ả Rập và Bắc Phi tiếp tục ghi nhận tỷ lệ thất nghiệp thanh niên cao nhất thế giới. Năm 2025, tỷ lệ này lần lượt là 26,2% và 22,6%.

AI có thể tác động đến 6,1% việc làm của người trẻ

Bên cạnh các yếu tố kinh tế, ILO đặc biệt lưu ý đến tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) đối với thị trường lao động.

Khoảng 6,1% việc làm do nhóm thanh niên 15-29 tuổi đảm nhiệm nằm trong các ngành nghề chịu tác động lớn từ những thay đổi liên quan đến AI.

Đáng chú ý, nhiều vị trí trong nhóm này cũng chính là những công việc kỹ năng trung bình đang suy giảm từ năm 2023, đặc biệt là các công việc văn phòng và hành chính.

Ở chiều ngược lại, nhu cầu lao động vẫn tăng ở một số ngành kỹ thuật và chuyên môn đòi hỏi trình độ cao như khoa học, y tế và kỹ thuật.

ILO nhận định tác động trực tiếp của AI đến việc làm hiện vẫn chưa thể xác định đầy đủ, nhưng các quốc gia không nên đánh giá thấp những rủi ro có thể phát sinh trong quá trình công nghệ được ứng dụng rộng rãi hơn.

Cần chuẩn bị kỹ năng cho thế hệ lao động mới

ILO cho rằng giải pháp không chỉ là tạo thêm việc làm mà còn phải bảo đảm người trẻ có khả năng thích ứng với những thay đổi của thị trường.

Các chính sách được khuyến nghị bao gồm tăng đầu tư vào giáo dục, đào tạo nghề, phát triển kỹ năng và học tập suốt đời; đồng thời mở rộng dịch vụ việc làm và hệ thống an sinh xã hội.

Bên cạnh đó, ILO kêu gọi các quốc gia áp dụng cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm trong quản trị AI và triển khai các chính sách kinh tế có khả năng tạo ra thêm việc làm chất lượng.

Theo ILO, mục tiêu cuối cùng không chỉ là giúp thanh niên có một công việc, mà phải tạo ra những công việc đủ an toàn, có phẩm giá và mang lại cơ hội phát triển để người trẻ có thể bước vào thị trường lao động một cách ổn định.