Thanh tra Chính phủ chuyển Bộ Công an thông tin 7 cá nhân bán hơn 2.084 tỷ đồng vàng không rõ nguồn gốc

Thanh tra Chính phủ vừa công bố kết luận thanh tra hoạt động kinh doanh vàng tại một số doanh nghiệp, trong đó đáng chú ý là việc chuyển thông tin về 7 cá nhân bán vàng nguyên liệu không rõ nguồn gốc, xuất xứ với tổng giá trị giao dịch khoảng 2.084 tỷ đồng sang Bộ Công an để xem xét, xử lý theo quy định.

Các giao dịch được đánh giá có khối lượng và giá trị lớn bất thường, không tương xứng với thu nhập của những cá nhân bán vàng.

2.084 tỷ đồng giao dịch vàng bị đưa vào diện xem xét

Theo kết luận thanh tra, trong giai đoạn 2023-2025, Ngân hàng Nhà nước chưa cấp phép nhập khẩu vàng nguyên liệu cho các doanh nghiệp sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ nhằm tăng nguồn cung.

Việc hạn chế nguồn nhập khẩu khiến các doanh nghiệp vẫn phải tìm nguồn nguyên liệu trong nước để duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Trong bối cảnh đó, một số doanh nghiệp đã mua vào lượng lớn vàng nguyên liệu từ các cá nhân có nguồn gốc, xuất xứ không rõ ràng.

Thanh tra Chính phủ cho biết qua kiểm tra, 7 cá nhân có giao dịch bán vàng với tổng giá trị khoảng 2.084 tỷ đồng.

Điểm bất thường nằm ở quy mô giao dịch. Khối lượng và giá trị vàng mà những cá nhân này bán ra được đánh giá là lớn, trong khi mức thu nhập của họ không tương xứng.

Các giao dịch vì vậy có dấu hiệu bất thường và thuộc diện cần giám sát theo quy định của pháp luật về phòng, chống rửa tiền.

Từ những dấu hiệu này, Thanh tra Chính phủ đã chuyển thông tin đến Bộ Công an để cơ quan chức năng xem xét, xử lý theo thẩm quyền.

Vì sao doanh nghiệp phải mua vàng từ nguồn không rõ xuất xứ?

Một vấn đề được Thanh tra Chính phủ chỉ ra là nguồn cung vàng nguyên liệu cho ngành sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ trong nước còn hạn chế.

Trong giai đoạn 2023-2025, Ngân hàng Nhà nước chưa cấp phép nhập khẩu vàng nguyên liệu cho doanh nghiệp sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ.

Trong khi đó, các doanh nghiệp vẫn cần một lượng lớn nguyên liệu để phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Sự mất cân đối giữa nhu cầu nguyên liệu và nguồn cung được cấp phép khiến doanh nghiệp phải tìm kiếm nguồn vàng trên thị trường trong nước. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn tới việc xuất hiện các giao dịch mua vàng nguyên liệu từ cá nhân với nguồn gốc, xuất xứ chưa rõ ràng.

Thanh tra Chính phủ cho rằng tình trạng này cũng góp phần khiến thị trường vàng trong nước diễn biến phức tạp, chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới ở mức cao, đồng thời chưa tạo điều kiện thuận lợi cho thị trường vàng trang sức, mỹ nghệ phát triển.

Thị trường vàng còn thiếu dữ liệu quản lý đồng bộ

Ngoài vấn đề nguồn cung, Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra những hạn chế trong công tác quản lý thị trường vàng.

Theo kết luận, Ngân hàng Nhà nước chưa có cơ sở dữ liệu đồng bộ để quản lý thị trường vàng một cách khoa học và chủ động.

Một số cơ chế, chính sách cũng chưa hoàn thiện. Trong đó, quy định về nhập khẩu vàng nguyên liệu vẫn hạn chế quyền nhập khẩu trực tiếp của doanh nghiệp sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ.

Bên cạnh đó, pháp luật hiện chưa có quy định và chế tài cụ thể đối với một số hành vi như găm hàng hoặc thao túng thị trường vàng.

Những khoảng trống này được cho là có thể làm gia tăng khó khăn trong việc kiểm soát nguồn cung, dòng giao dịch và biến động giá trên thị trường.

Giao dịch bất thường được chuyển sang Bộ Công an

Việc chuyển thông tin 7 cá nhân bán vàng sang Bộ Công an là một trong những nội dung đáng chú ý nhất của kết luận thanh tra.

Thanh tra Chính phủ không chỉ xem xét giá trị giao dịch mà còn đặt vấn đề về nguồn gốc vàng và sự tương xứng giữa quy mô giao dịch với thu nhập của người bán.

Với tổng giá trị khoảng 2.084 tỷ đồng, các giao dịch này được xác định có dấu hiệu bất thường và thuộc diện phải giám sát theo quy định về phòng, chống rửa tiền.

Việc chuyển thông tin không đồng nghĩa các cá nhân đã bị kết luận có tội. Bộ Công an sẽ là cơ quan có thẩm quyền tiếp tục xem xét, xác minh và xử lý theo quy định pháp luật nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm.

Kết luận thanh tra đồng thời cho thấy bài toán của thị trường vàng hiện nay không chỉ nằm ở biến động giá, mà còn ở nguồn cung vàng nguyên liệu, khả năng truy xuất nguồn gốc và kiểm soát dòng tiền trong các giao dịch có giá trị lớn.