Ngành ô tô toàn cầu đối diện cuộc khủng hoảng mới vì thiếu dầu động cơ

Ngành ô tô toàn cầu đang đối mặt với một rủi ro mới trong chuỗi cung ứng khi nguồn dầu gốc chất lượng cao dùng để sản xuất dầu động cơ ngày càng khan hiếm.

Sau nhiều tháng duy trì hoạt động nhờ lượng dự trữ, các nhà sản xuất ô tô tại Mỹ và châu Âu đang phải tìm kiếm nguồn cung thay thế do phần lớn dầu gốc nhập khẩu từ Trung Đông bị gián đoạn.

Các hãng xe như Volkswagen, Stellantis và Toyota đã bắt đầu đánh giá những công thức dầu động cơ mới. Tuy nhiên, nguồn cung thay thế vẫn được đánh giá là hạn chế và dễ bị ảnh hưởng nếu xuất hiện thêm một cú sốc về vận tải hoặc sản xuất.

Giá dầu gốc Group III tăng gần gấp 3 lần

Dầu gốc Group III là loại dầu tinh chế cao cấp, được sử dụng để sản xuất nhiều loại dầu động cơ và chất bôi trơn.

Theo dữ liệu thị trường, giá Group III tại châu Âu và Mỹ đã tăng gần 3 lần so với trước xung đột, lên khoảng 4.000 USD/tấn.

Bà Holly Alfano, Giám đốc điều hành Hiệp hội các Nhà sản xuất Chất bôi trơn Độc lập, cảnh báo các nguồn cung thay thế hiện cũng chỉ có số lượng hạn chế.

Bất kỳ sự gián đoạn nào đối với vận tải biển, nhà máy lọc dầu hoặc nguồn cung nguyên liệu đều có thể khiến tình hình trở nên nghiêm trọng hơn.

Xung đột Trung Đông làm đứt gãy nguồn cung

Chuỗi cung ứng Group III đã chịu cú sốc lớn từ tháng 3, sau khi tên lửa Iran đánh trúng cơ sở hóa dầu từ khí thiên nhiên (GTL) quy mô lớn của Shell tại Qatar.

Một số khách hàng của Shell sau đó phải tìm kiếm nguồn cung thay thế trong thời gian ngắn. Một số nhà cung cấp dầu Group III từ Trung Đông tại châu Âu và Mỹ cũng rơi vào tình trạng thiếu hàng, thậm chí phải tuyên bố bất khả kháng đối với một số lô hàng.

Bà Gabriella Twining, Trưởng bộ phận định giá dầu gốc toàn cầu tại Argus Media, cho rằng các lựa chọn thay thế đang ngày càng thu hẹp.

Ngay cả trong trường hợp Eo biển Hormuz được mở lại, các thị trường châu Âu và Mỹ cũng có thể phải chờ đến tháng 10 mới nhận được những lô hàng bổ sung.

Các hãng xe phải thay đổi công thức dầu động cơ

Để hạn chế nguy cơ thiếu hụt, các nhà sản xuất ô tô đang khẩn trương tìm kiếm nguồn dầu gốc và chất bôi trơn thay thế.

Tuy nhiên, đây không phải bài toán đơn giản. Các loại dầu mới phải duy trì được chất lượng và hiệu suất tương đương với công thức hiện tại, đồng thời đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật và quy trình kiểm định của từng nhà sản xuất.

Một quản lý tại một nhà sản xuất chất bôi trơn lớn ở châu Âu cho biết các hãng xe trước đây thường rất thận trọng khi sử dụng sản phẩm từ nguồn cung khác. Tuy nhiên, tình trạng thiếu hụt hiện nay đang buộc một số doanh nghiệp phải linh hoạt hơn với các tiêu chuẩn kỹ thuật để duy trì nguồn cung.

Stellantis cho biết hãng đã đánh giá và đảm bảo các sản phẩm thay thế đáp ứng tiêu chuẩn ngành hiện hành.

Volkswagen cũng cảnh báo tình trạng thiếu dầu gốc là vấn đề mang tính toàn ngành, nằm ngoài khả năng kiểm soát trực tiếp của từng nhà sản xuất. Hãng cho biết đã đảm bảo được nguồn cung cần thiết trong ngắn hạn và tiếp tục tìm kiếm các nguồn bổ sung đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.

Người dùng có thể chịu tác động trực tiếp

Không chỉ các nhà sản xuất ô tô, tình trạng thiếu dầu gốc còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến người sử dụng xe.

Dầu động cơ cần được thay định kỳ để duy trì khả năng bôi trơn và hạn chế nguy cơ hư hỏng động cơ. Nếu nguồn cung tiếp tục căng thẳng, chi phí thay dầu có thể tăng, đồng thời thời gian chờ tại các đại lý cũng kéo dài.

Tại Nhật Bản, khách hàng của một số đại lý Suzuki Motor đã bắt đầu gặp tình trạng chậm trễ khi thay dầu động cơ định kỳ từ tháng 6.

CEO Toshihiro Suzuki cho biết hãng đang rà soát lại toàn bộ chuỗi cung ứng và tăng cường đa dạng hóa các nhà cung cấp dầu gốc.

Một công ty taxi tại Osaka cho biết nguồn cung đã cải thiện phần nào nhưng giá dầu gốc tăng gấp đôi, khiến doanh nghiệp phải điều chỉnh giá cước.

Chuỗi cung ứng vẫn tiềm ẩn rủi ro

Dù nhiều hãng xe đã tạm thời đảm bảo được nguồn cung, giới phân tích cho rằng tình trạng hiện tại vẫn rất dễ đảo chiều.

Một trong những vấn đề lớn là ngành dầu gốc đã trải qua quá trình hợp nhất, khiến số lượng nhà cung cấp giảm. Trong khi đó, những nguồn cung thay thế từ các khu vực như Hàn Quốc cũng đang gặp khó khăn do không thể tiếp cận nguồn dầu thô bình thường.

Điều này khiến ngành ô tô phải đối mặt với một bài toán mới: không phải thiếu xe hay thiếu chip, mà là nguy cơ thiếu một nguyên liệu tưởng như rất cơ bản là dầu động cơ.

Nếu xung đột tại Trung Đông tiếp tục gây gián đoạn vận tải và nguồn nguyên liệu, áp lực có thể lan rộng từ các nhà sản xuất chất bôi trơn sang đại lý, xưởng dịch vụ và cuối cùng là người sử dụng ô tô trên toàn cầu.