TỪNG BỊ LÃNG QUÊN, BLACKBERRY ĐANG TRỞ LẠI THEO MỘT CÁCH KHÔNG AI NGỜ

Từ biểu tượng smartphone với hơn 80 triệu người dùng đến thương hiệu gần như biến mất khỏi thị trường điện thoại, BlackBerry từng trải qua cú sụp đổ chóng vánh. Nhưng giờ đây, doanh nghiệp Canada đang tìm thấy cơ hội mới trong phần mềm ôtô, bảo mật và AI.

Gen Z đưa BlackBerry trở lại

BlackBerry bất ngờ được thế hệ Gen Z tìm mua trở lại trong làn sóng "Dumbphones" - xu hướng rời xa smartphone hiện đại để tìm đến những thiết bị cũ, đơn giản và ít gây xao nhãng.

Trên TikTok, hàng nghìn video ghi lại cảnh người trẻ mua BlackBerry cũ trên eBay hoặc tìm lại những chiếc điện thoại từng thuộc về bố mẹ. Một số người còn trang trí chúng bằng hạt lấp lánh và móc chìa khóa.

Hashtag #blackberry hiện có hơn 125.000 bài đăng trên TikTok, với những mẫu như BlackBerry Classic Q20, Bold 9900 hay Curve được nhắc đến nhiều.

Một TikToker có tên Notchonnie thậm chí nói rằng anh đã "chán Apple" đến mức sẵn sàng từ bỏ mọi thứ để đổi lấy một chiếc BlackBerry.

📱 Làn sóng hoài niệm này cũng khiến nhiều người đặt câu hỏi: Điều gì đã khiến một trong những thương hiệu công nghệ đình đám nhất thế giới biến mất nhanh đến vậy?

Từng thống trị giới doanh nhân

BlackBerry, khi đó thuộc công ty Research In Motion (RIM), ra mắt năm 1999 với định hướng rõ ràng: trở thành thiết bị di động dành cho doanh nhân.

Khác với điện thoại thông thường, BlackBerry nổi bật nhờ email thời gian thực, bàn phím vật lý thuận tiện cho việc soạn thảo và hệ thống bảo mật cao.

Với doanh nhân, chính trị gia và giới truyền thông, BlackBerry từng là biểu tượng của sự chuyên nghiệp.

Cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama từng phải từ bỏ BlackBerry khi nhậm chức, nhưng chỉ chấp nhận sau khi đội ngũ an ninh tạo ra một phiên bản được bảo mật riêng.

Đỉnh cao đến vào năm 2011, khi BlackBerry chiếm khoảng 20% thị phần smartphone toàn cầu, với hơn 80 triệu người dùng.

Không chỉ doanh nhân, giới trẻ cũng yêu thích BlackBerry nhờ BlackBerry Messenger (BBM). Dịch vụ nhắn tin độc quyền này từng phát triển thành một "mạng xã hội thu nhỏ", cạnh tranh với SMS và những nền tảng như WhatsApp.

Sai lầm lớn trước iPhone

Bước ngoặt khiến BlackBerry bắt đầu trượt dốc đến vào năm 2007, khi Apple giới thiệu iPhone.

Ban lãnh đạo RIM khi đó không xem đây là mối đe dọa nghiêm trọng. Họ cho rằng một chiếc điện thoại không có bàn phím vật lý, chỉ sử dụng màn hình cảm ứng sẽ khó đáp ứng nhu cầu công việc.

Larry Conlee, một trong những lãnh đạo cấp cao của RIM thời điểm đó, từng đánh giá iPhone không thể đe dọa hoạt động kinh doanh cốt lõi của BlackBerry vì pin yếu, bảo mật kém và bàn phím không tốt.

Nhưng Apple đã thay đổi hoàn toàn cuộc chơi.

🍎 iPhone không đơn thuần là một chiếc điện thoại. Apple xây dựng cả một hệ sinh thái gồm App Store, iTunes, Safari và hàng loạt ứng dụng, tạo ra trải nghiệm người dùng liền mạch.

Trong khi đó, BlackBerry vẫn trung thành với bàn phím vật lý, hệ điều hành riêng và hệ sinh thái ứng dụng hạn chế.

Khi nhận ra vấn đề, RIM bắt đầu tung ra những mẫu máy cảm ứng như BlackBerry Storm và BlackBerry Torch. Tuy nhiên, trải nghiệm cảm ứng vẫn thua xa iPhone và các thiết bị Android.

Cú trượt dài không thể cứu vãn

Năm 2013, BlackBerry ra mắt hệ điều hành BlackBerry 10 với hy vọng cứu vãn tình hình.

Nhưng nền tảng này thiếu hàng loạt ứng dụng phổ biến như Instagram, YouTube và Google Maps. Người dùng không muốn chuyển sang một hệ sinh thái thiếu ứng dụng, trong khi các nhà phát triển cũng không muốn đầu tư cho một nền tảng có lượng người dùng quá nhỏ.

Đến quý I/2014, BlackBerry ghi nhận khoản lỗ 84 triệu USD, khiến cổ phiếu công ty giảm tới 30% sau khi kết quả được công bố.

Đến quý IV/2016, trong hơn 432 triệu smartphone được bán ra toàn cầu, chỉ khoảng 208.000 chiếc BlackBerry.

Thị phần từ hơn 20% năm 2011 rơi xuống dưới 1%.

Những nỗ lực cuối cùng với các mẫu máy hợp tác cùng TCL hoặc sử dụng Android cũng không tạo được bước ngoặt.

Năm 2020, TCL tuyên bố ngừng sản xuất điện thoại BlackBerry.

Đến tháng 1/2022, BlackBerry chính thức chấm dứt dịch vụ hỗ trợ các thiết bị điện thoại cũ, khép lại một chương quan trọng trong lịch sử smartphone.

BlackBerry không chết, chỉ đổi cuộc chơi

Dù đã rời khỏi thị trường điện thoại, BlackBerry không biến mất hoàn toàn.

Ngày nay, công ty tập trung vào phần mềm và công nghệ bảo mật, với hai mảng kinh doanh chính là truyền thông bảo mật và QNX.

Mảng truyền thông bảo mật cung cấp các sản phẩm liên lạc mã hóa, an toàn cho khách hàng tổ chức, trong đó có cả các chính phủ.

Trong khi đó, QNX cung cấp hệ điều hành và phần mềm cho ôtô, phục vụ nhiều chức năng quan trọng từ hệ thống phanh đến các tính năng hỗ trợ lái.

Theo BlackBerry, phần mềm QNX hiện đã được tích hợp trên hơn 275 triệu chiếc xe.

QNX và tham vọng bước vào kỷ nguyên AI

John Giamatteo, CEO BlackBerry, cho rằng QNX có thể trở thành chìa khóa để công ty tham gia vào lĩnh vực Physical AI - nhóm công nghệ đưa AI vào các hệ thống vật lý như xe tự lái và robot.

Lợi thế của BlackBerry nằm ở việc phần mềm QNX được thiết kế theo những tiêu chuẩn an toàn cực kỳ nghiêm ngặt trong ngành ôtô.

Theo Giamatteo, những tiêu chuẩn này có thể được áp dụng sang các lĩnh vực mới như robot công nghiệp, nhà máy và y tế.

🤖 CEO BlackBerry cho biết robot hiện là một trong những mảng tăng trưởng nhanh nhất trong danh mục kinh doanh QNX của công ty.

BlackBerry hiện có lượng đơn hàng tồn đọng cho QNX trị giá khoảng 950 triệu USD, trong đó một phần đến từ lĩnh vực robot.

Từ bàn phím vật lý đến phần mềm vô hình

Sự trở lại của BlackBerry không phải là việc hãng quay lại sản xuất những chiếc điện thoại từng làm nên tên tuổi.

Thay vào đó, doanh nghiệp Canada đang tận dụng những thế mạnh từng giúp mình nổi tiếng - bảo mật, độ tin cậy và khả năng vận hành trong những môi trường đòi hỏi an toàn cao - để bước sang một thị trường hoàn toàn khác.

Đáng chú ý, trong quý I/2026, BlackBerry ghi nhận dòng tiền dương, lần đầu đạt kết quả này vào đầu năm tài chính kể từ năm 2017.

📈 Giá cổ phiếu BlackBerry cũng đã tăng gấp đôi trong năm nay khi nhà đầu tư đánh giá tích cực chiến lược tập trung vào phần mềm ôtô và công nghệ bảo mật.

BlackBerry có thể sẽ không bao giờ lấy lại vị thế của thời kỳ smartphone. Nhưng câu chuyện của hãng cho thấy một thương hiệu công nghệ tưởng như đã biến mất vẫn có thể tìm được con đường mới nếu biết chuyển đổi đúng thời điểm.

Ngày trước, BlackBerry muốn trở thành chiếc điện thoại không thể thiếu trong túi của doanh nhân. Hôm nay, hãng đang cố trở thành phần mềm mà người dùng thậm chí không nhìn thấy - nhưng lại có thể nằm bên trong hàng trăm triệu chiếc xe và những thế hệ robot tương lai.