Mỹ áp thuế 50% với Canada, đàm phán thương mại đổ vỡ phút chót

Đàm phán thương mại Mỹ - Canada bất ngờ sụp đổ vào tối 21/8, sau gần hai tuần căng thẳng. Thủ tướng Canada Mark Carney quyết định đình chỉ đàm phán và yêu cầu đoàn đàm phán trở về Ottawa, trong khi Mỹ bắt đầu áp mức thuế 50% lên một số nhóm hàng nhập khẩu từ Canada từ nửa đêm.

Canada rút phái đoàn, Mỹ lập tức áp thuế

Theo NBC News, các cuộc đàm phán giữa hai nước kéo dài đến những giờ cuối cùng ngày 21/8 nhưng không thể đạt được thỏa thuận. Trước đó, giới chức hai bên vẫn được cho là khá lạc quan về khả năng tìm được tiếng nói chung.

Thủ tướng Mark Carney cho biết Canada đã đạt được một số tiến bộ quan trọng, nhưng kết quả này vẫn chưa đáp ứng mục tiêu mà Ottawa đặt ra. Vì vậy, ông quyết định đình chỉ đàm phán và yêu cầu các nhà đàm phán Canada trở về nước.

Ngay sau đó, Mỹ triển khai mức thuế mới lên khoảng 20 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Canada. Các mặt hàng chịu tác động bao gồm một số loại quần áo, vật liệu xây dựng, đồ uống có cồn, gậy khúc côn cầu...

Đáp lại, ông Carney tuyên bố Canada sẽ áp dụng các biện pháp thuế quan tương đương để bảo vệ người lao động và doanh nghiệp trong nước.

Hai bên từng ở rất gần một thỏa thuận

Căng thẳng gia tăng dù chỉ vài ngày trước, các quan chức hai nước vẫn cho rằng một thỏa thuận nằm trong tầm tay.

Ngày 20/8, Bộ trưởng Canada phụ trách quan hệ thương mại với Mỹ Dominic LeBlanc đã có cuộc gặp kéo dài nhiều giờ với Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer. Sau cuộc gặp, ông LeBlanc cho biết hai bên đang tiến triển và sẽ tiếp tục làm việc cho đến khi đạt mục tiêu.

Các cuộc thương lượng tiếp tục diễn ra trong ngày 21/8 nhưng cuối cùng không thể tháo gỡ những bất đồng còn lại.

Một trong những điểm nghẽn liên quan đến yêu cầu của Thủ tướng Carney đối với các tỉnh bang về việc dỡ bỏ lệnh hạn chế bán đồ uống có cồn của Mỹ. Một số lãnh đạo địa phương vẫn chưa hoàn toàn đồng thuận với yêu cầu này.

Canada có thể đối mặt sức ép lớn

Trước đó, ông Carney từng cảnh báo mức thuế mà Tổng thống Donald Trump đe dọa áp dụng là một "vi phạm trực tiếp" Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada (USMCA), thỏa thuận thương mại do chính ông Trump đàm phán và ký kết trong nhiệm kỳ đầu.

Phòng Thương mại Mỹ cũng cảnh báo thuế quan cao hơn có thể gây tổn thương cho cả hai nền kinh tế, làm tăng chi phí đối với người tiêu dùng Mỹ và tiếp tục gây gián đoạn chuỗi cung ứng Bắc Mỹ.

Đáng chú ý, Washington dựa vào Mục 338 của Đạo luật Thuế quan năm 1930 để áp dụng mức thuế mới. Đây là điều khoản chưa từng được triển khai trước đây và cho phép Tổng thống Mỹ áp thuế lên tới 50% đối với đối tác thương mại bị coi là phân biệt đối xử với hàng hóa Mỹ.

Tuy nhiên, các mức thuế mới nhiều khả năng sẽ phải đối mặt với những thách thức pháp lý tại tòa án.

Mỹ - Canada, hai đối tác thương mại có mối liên kết kinh tế sâu rộng, đang đứng trước nguy cơ bước vào một vòng căng thẳng thương mại mới.