Nike rời S&P 100 sau gần 18 năm: Hơn 220 tỷ USD vốn hóa bốc hơi vì đâu?

au gần 18 năm góp mặt trong S&P 100, Nike sẽ chính thức rời chỉ số gồm 100 doanh nghiệp hàng đầu nước Mỹ từ ngày 21/9/2026

Nike vẫn là gã khổng lồ, nhưng giá trị đã giảm 80%

Theo đợt tái cân bằng hàng quý của S&P Dow Jones Indices, Nike sẽ bị loại khỏi S&P 100. Tuy nhiên, cổ phiếu Nike vẫn được giao dịch bình thường và doanh nghiệp vẫn nằm trong S&P 500.

Điều thay đổi chủ yếu nằm ở quy mô vốn hóa.

Cổ phiếu Nike đóng cửa ở mức 38,40 USD ngày 4/9, đưa vốn hóa thị trường của tập đoàn xuống khoảng 57 tỷ USD. Con số này thấp hơn khoảng 80% so với mức đỉnh gần 281 tỷ USD vào tháng 11/2021.

Như vậy, hơn 220 tỷ USD giá trị thị trường đã biến mất chỉ trong chưa đầy 5 năm.

Con số này không đồng nghĩa Nike đã “mất” 220 tỷ USD tiền mặt. Vốn hóa phản ánh mức định giá của doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán. Khi nhà đầu tư đánh giá triển vọng tăng trưởng, lợi nhuận và khả năng cạnh tranh của Nike thấp hơn trước, giá cổ phiếu giảm và kéo theo vốn hóa lao dốc.

Việc rời S&P 100 vì thế có thể được xem như một hệ quả của quá trình này, hơn là nguyên nhân khiến Nike suy yếu.

Từ lợi thế thương hiệu sang cuộc chiến công nghệ

Nike từng sở hữu một trong những lợi thế thương hiệu mạnh nhất ngành thể thao. Logo Swoosh, các hợp đồng với vận động viên hàng đầu và khả năng biến giày thể thao thành sản phẩm thời trang giúp hãng duy trì vị thế vượt trội trong nhiều năm.

Nhưng ngành đồ thể thao đang thay đổi.

Đặc biệt trong phân khúc running, người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến hiệu suất thực tế của sản phẩm. Cuộc cạnh tranh không còn đơn thuần xoay quanh thương hiệu mà chuyển sang vật liệu đệm, khả năng hoàn trả năng lượng, tấm carbon, trọng lượng và thiết kế đế giày.

Đây chính là nơi Nike gặp vấn đề.

Một thương hiệu lớn có thể tạo ra nhu cầu, nhưng không thể dùng danh tiếng để thay thế cho tốc độ đổi mới sản phẩm. Khi những đối thủ mới liên tục đưa ra công nghệ giày chạy khác biệt, người tiêu dùng có thêm lý do để thử nghiệm ngoài Nike.

Nói cách khác, Nike đang phải đối mặt với một cuộc cạnh tranh mà lợi thế marketing không còn đủ để đảm bảo vị trí dẫn đầu.

Sai lầm lớn nhất có thể nằm ở tốc độ đổi mới

Sự suy yếu của Nike không diễn ra trong một đêm.

Doanh số trì trệ, hoạt động bán hàng trực tiếp tới người tiêu dùng suy yếu và áp lực cạnh tranh ngày càng lớn đã buộc tập đoàn phải tiến hành tái cấu trúc trong thời gian dài.

Nhưng sâu xa hơn là vấn đề về khả năng thích nghi.

Trong một thị trường ổn định, quy mô và thương hiệu có thể tạo ra lợi thế rất lớn. Nhưng khi công nghệ sản phẩm thay đổi nhanh, chính quy mô đôi khi lại khiến một tập đoàn lớn phản ứng chậm hơn các đối thủ nhỏ và chuyên biệt.

Sự nổi lên của những thương hiệu tập trung mạnh vào running cho thấy người tiêu dùng sẵn sàng chuyển sang lựa chọn mới nếu sản phẩm đem lại trải nghiệm tốt hơn.

Điều Nike từng có là một “hào kinh tế” rất lớn về thương hiệu. Nhưng hào kinh tế này không bất biến. Nếu sản phẩm không còn dẫn đầu, thương hiệu có thể vẫn nổi tiếng nhưng khả năng chuyển hóa danh tiếng thành tăng trưởng sẽ suy giảm.

Bài toán của Nike không chỉ là bán thêm giày

Việc Nike rơi từ mức vốn hóa gần 281 tỷ USD xuống khoảng 57 tỷ USD cho thấy thị trường đang định giá lại cả tương lai của doanh nghiệp, chứ không chỉ phản ánh một vài quý kinh doanh kém tích cực.

Nike vẫn sở hữu quy mô toàn cầu, mạng lưới phân phối rộng và một thương hiệu có giá trị đặc biệt lớn. Nhưng để lấy lại mức định giá trước đây, hãng cần chứng minh rằng những lợi thế này vẫn có thể tạo ra tăng trưởng trong một thị trường đang thay đổi.

Điều đó đòi hỏi Nike phải giải quyết đồng thời nhiều vấn đề: sản phẩm mới, công nghệ, tốc độ đổi mới, khả năng cạnh tranh với các thương hiệu chuyên biệt và hiệu quả của hệ thống bán hàng trực tiếp.

Đây cũng là lý do quá trình tái cấu trúc của Nike được giới đầu tư theo dõi sát. Thị trường không chỉ muốn thấy doanh thu phục hồi, mà còn muốn biết Nike có thể lấy lại lợi thế cạnh tranh bằng cách nào.

Một thương hiệu lớn vẫn có thể bị thị trường bỏ lại

Nike rời S&P 100 sau gần 18 năm không có nghĩa đế chế thể thao này đã sụp đổ. Nhưng đây là lời nhắc rõ ràng rằng quy mô và danh tiếng không phải lợi thế vĩnh viễn.

Trong ngành hàng tiêu dùng, nơi thị hiếu thay đổi nhanh và công nghệ liên tục tạo ra sản phẩm mới, doanh nghiệp dẫn đầu phải liên tục tự thay đổi trước khi đối thủ buộc mình phải thay đổi.

Nike từng thống trị running, nhưng khi cuộc cách mạng về công nghệ giày chạy diễn ra, khoảng cách giữa thương hiệu và sản phẩm bắt đầu thu hẹp.

Và khi khoảng cách đó đủ lớn, thị trường chứng khoán thường là nơi phản ánh rất nhanh sự thay đổi trong kỳ vọng.

Câu chuyện của Nike vì vậy không chỉ là câu chuyện một cổ phiếu mất hơn 220 tỷ USD vốn hóa. Đó còn là bài học về cách một thương hiệu tưởng như không thể bị thay thế vẫn có thể mất lợi thế nếu tốc độ đổi mới không theo kịp thị trường.