Đề xuất chuyển EVN về Bộ Công Thương quản lý

Bộ Công Thương đề xuất Chính phủ đồng ý chủ trương chuyển quyền đại diện chủ sở hữu nhà nước tại Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) về Bộ Công Thương.

Đề xuất đưa EVN về Bộ Công Thương

Trong báo cáo về các giải pháp bảo đảm cung ứng điện giai đoạn 2026-2030 và điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, Bộ Công Thương kiến nghị Chính phủ chuyển  EVN về Bộ làm cơ quan đại diện chủ sở hữu.

Hiện quyền đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại EVN đang được giao cho Bộ Tài chính. Việc chuyển giao, theo đề xuất của Bộ Công Thương, nhằm bảo đảm đủ lực lượng và nguồn lực để tổ chức triển khai Quy hoạch điện VIII sau khi được điều chỉnh và phê duyệt.

Đề xuất này nằm trong nhóm giải pháp về cơ chế, chính sách được Bộ Công Thương kiến nghị nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển hệ thống điện trong những năm tới.

Cùng với việc thay đổi cơ quan đại diện chủ sở hữu tại EVN, Bộ Công Thương cũng đề xuất Chính phủ ban hành nghị quyết về các nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu nhằm bảo đảm cung cấp điện phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII theo hai bước

Một nội dung quan trọng khác trong báo cáo là đề xuất điều chỉnh Quy hoạch điện VIII theo hai giai đoạn.

Ở bước đầu tiên, Bộ Công Thương đề xuất cập nhật quy hoạch theo Nghị quyết số 253/2025/QH15. Trong đó, một số dự án nhiệt điện than mới có thể được bổ sung để bù đắp phần nguồn điện nền bị chậm tiến độ, bao gồm các dự án LNG hoặc nhiệt điện than.

Bên cạnh đó, các nguồn năng lượng tái tạo có khả năng triển khai nhanh cũng được đề xuất bổ sung nhằm thay thế những dự án chưa thể triển khai theo tiến độ.

Mục tiêu của các phương án này là bổ sung nguồn điện cho khu vực phía Bắc trong giai đoạn 2027-2028 và khu vực phía Nam trong giai đoạn 2029-2030.

Sau bước cập nhật trước mắt, Bộ Công Thương dự kiến thực hiện điều chỉnh tổng thể Quy hoạch điện VIII theo quy định của Luật Quy hoạch. Những dự án đã được bổ sung hoặc điều chỉnh ở bước đầu sẽ tiếp tục được tích hợp vào quá trình điều chỉnh tổng thể.

Đề xuất cơ chế đặc thù cho nhiệt điện than miền Bắc

Để bảo đảm khả năng cung ứng điện trong những giai đoạn phụ tải tăng cao, Bộ Công Thương còn kiến nghị Thủ tướng cho phép một số nhà máy nhiệt điện than tại miền Bắc áp dụng cơ chế đặc thù về quy chuẩn nhiệt độ nước làm mát.

Theo đề xuất, cơ chế “miễn trừ tạm thời” có thể được áp dụng đến năm 2030 trong những tình huống hệ thống điện vận hành khẩn cấp.

Mục tiêu là duy trì khả năng huy động cao đối với các nhà máy nhiệt điện than trong thời điểm nhu cầu điện tăng mạnh, đặc biệt tại miền Bắc. Đây là giải pháp được đặt trong bối cảnh yêu cầu bảo đảm an ninh cung cấp điện trong những năm tới.

Đề xuất danh mục công trình điện cấp bách

Bộ Công Thương cũng kiến nghị ban hành danh mục các công trình điện cấp bách và giao các doanh nghiệp 100% vốn nhà nước thực hiện theo các quy định của Luật Điện lực.

Song song với đó, các bộ, ngành được đề xuất phối hợp với Bộ Công Thương tiếp tục hoàn thiện cơ chế thu hút đầu tư vào lĩnh vực điện lực sau khi Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực được thông qua.

Các cơ chế được đề cập gồm đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), điều hành giá điện theo cơ chế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước và các chính sách nhằm cân bằng giữa yêu cầu thực hiện mục tiêu kinh tế - xã hội với hiệu quả sản xuất kinh doanh và khả năng tự chủ tài chính của doanh nghiệp điện lực.

Bối cảnh yêu cầu nguồn lực lớn cho ngành điện

Đề xuất chuyển EVN về Bộ Công Thương được đưa ra trong thời điểm hệ thống điện đứng trước nhu cầu đầu tư lớn để đáp ứng tốc độ tăng trưởng phụ tải và các mục tiêu phát triển kinh tế trong giai đoạn 2026-2030.

Trong cơ cấu quản lý hiện nay, Bộ Công Thương chịu trách nhiệm quản lý nhà nước đối với lĩnh vực điện lực, trong khi quyền đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại EVN thuộc Bộ Tài chính. Theo các tài liệu công bố, quyền đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại EVN đã được chuyển từ Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp về Bộ Tài chính theo Nghị quyết 38/NQ-CP năm 2025.

Nếu được thông qua, đề xuất mới sẽ làm thay đổi cơ quan thực hiện quyền đại diện chủ sở hữu tại EVN. Theo Bộ Công Thương, mục tiêu chính là tạo điều kiện về nhân lực và nguồn lực để triển khai các nhiệm vụ quy hoạch và đầu tư điện trong giai đoạn tới.

Đề xuất hiện mới dừng ở mức kiến nghị chính sách; việc chuyển giao quyền đại diện chủ sở hữu sẽ cần được Chính phủ xem xét và quyết định theo quy định.