Người Iran lo ngại trước đòn kinh tế của Mỹ

Người dân Iran đang ngày càng lo lắng khi Mỹ gia tăng các biện pháp trừng phạt nhằm gây sức ép lên Tehran. Với một thế hệ đã lớn lên dưới các lệnh cấm vận, nguy cơ giá cả tiếp tục leo thang và nguồn cung thiếu hụt đang khiến cuộc sống của họ thêm khó khăn.

"Mâm cơm ngày càng vơi đi"

Tanee, 23 tuổi, một sinh viên kiến trúc tại Iran, cho biết cô cảm thấy tuyệt vọng sau khi Mỹ công bố các biện pháp trừng phạt mới nhằm gây sức ép buộc Iran chấm dứt chiến sự tại Trung Đông.

"Từ khi tôi sinh ra, chúng tôi đã luôn trong tình trạng bị trừng phạt. Mâm cơm ngày càng vơi đi", cô nói.

Người Iran đã sống dưới các lệnh trừng phạt của phương Tây kể từ Cách mạng Hồi giáo năm 1979. Với Tanee, sức ép kinh tế hiện ảnh hưởng đến gần như mọi mặt cuộc sống, từ tiền ăn, quần áo cho đến học phí.

Chi phí mua vật liệu cần thiết cho việc học của cô đã tăng gấp 3 lần. Gia đình thậm chí phải tranh thủ mua thực phẩm trước vì lo giá sẽ tiếp tục tăng.

Tanee cho rằng khi chiến sự Trung Đông có nguy cơ kéo dài, sức ép kinh tế lên người dân Iran sẽ ngày càng lớn.

"Chúng tôi chỉ còn cách tận hưởng những điều nhỏ bé mình đang có. Cũng đâu thể làm gì khác được nữa?", cô nói.

Người dân đổ xô mua hàng, lo giá cả tăng vọt

Sau thông báo mới của Washington, người dân Iran càng lo ngại về nguy cơ giá cả tăng mạnh và nguồn cung hàng hóa thiếu hụt.

Tại Tehran, nhiều người đổ xô tới các khu chợ và xếp hàng dài tại các trạm xăng.

Kia Farahani, một giáo viên tiếng Anh 45 tuổi, cho biết ông buộc phải từ bỏ nhiều món đồ dự định mua khi giá thực phẩm tăng mạnh trong những tháng gần đây.

"Tôi nghĩ cuộc chiến này sẽ ngày càng mang tính kinh tế và khiến người dân chịu rất nhiều sức ép. Có thể các cuộc biểu tình lại nổ ra", ông nói, nhắc tới các cuộc biểu tình từng diễn ra tại Iran hồi tháng 1.

🥖 Không chỉ thực phẩm, thuốc men và gần như mọi hàng hóa tại Iran đều trở nên đắt đỏ. Xăng là một trong số ít ngoại lệ nhờ chính sách trợ giá của chính phủ.

Tuy nhiên, tuần trước, một trợ lý của Tổng thống Iran cho biết lượng xăng tiêu thụ mỗi ngày đã vượt sản lượng trong nước, đồng thời không loại trừ khả năng giá nhiên liệu sẽ được điều chỉnh tăng.

Lạm phát có thể lên gần 70%

Các chỉ số kinh tế đang cho thấy sức ép mà người dân Iran phải đối mặt ngày càng nghiêm trọng.

Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), lạm phát tại Iran được dự báo lên gần 70% vào cuối năm nay.

Trong khi đó, GDP nước này có thể giảm hơn 5% sau một thập kỷ chịu tác động từ các lệnh trừng phạt.

Đồng rial Iran cũng liên tục mất giá và lập đáy mới so với USD. Hiện cần hơn 2 triệu rial mới đổi được 1 USD.

Những biến động này khiến thu nhập thực tế của người dân bị bào mòn nhanh chóng, trong khi chi phí sinh hoạt ngày càng tăng.

Mỹ siết trừng phạt, Tehran vẫn giữ lập trường cứng rắn

Giới chức Iran đến nay vẫn phớt lờ các cảnh báo từ Mỹ và gọi những biện pháp mới là "chính sách thất bại". Tehran khẳng định sức ép từ Washington sẽ không thể buộc nước này thay đổi lập trường.

Theo các biện pháp trừng phạt mới, các công ty và tổ chức tài chính nước ngoài có giao dịch với Iran có thể bị loại khỏi hệ thống tài chính Mỹ.

Đây là một trong những công cụ gây sức ép mạnh nhất của Washington, bởi nó có thể khiến các doanh nghiệp nước ngoài phải cân nhắc giữa việc tiếp tục giao dịch với Iran và duy trì khả năng tiếp cận hệ thống tài chính Mỹ.

🇮🇷 Iran đã đối mặt với các lệnh trừng phạt trong nhiều thập kỷ và đến nay giới chức nước này vẫn thể hiện lập trường cứng rắn. Tuy nhiên, cách Tehran sẽ né tránh hoặc giảm tác động từ các biện pháp mới vẫn chưa rõ ràng.

Người dân kêu gọi chính phủ kiểm soát giá

Trong khi chính quyền tiếp tục duy trì lập trường đối đầu, một bộ phận người dân Iran đang yêu cầu chính phủ có biện pháp giảm áp lực kinh tế.

Mehdi Yazdian, 55 tuổi, một nhân viên môi giới bất động sản, kêu gọi chính phủ "kiểm soát giá cả" khi sức ép kinh tế ngày càng rõ rệt.

"Những lệnh trừng phạt này đã được áp dụng 47 năm rồi", ông nói.

Tuy nhiên, một số người Iran lại cho rằng họ đã quá quen với cuộc sống dưới các lệnh trừng phạt.

Một bà nội trợ 74 tuổi cho biết các biện pháp trừng phạt hiện nay không khiến bà quá bất ngờ.

"Chúng tôi luôn phải chịu các lệnh trừng phạt kể từ Cách mạng Hồi giáo. Chúng đều rất khắc nghiệt. Lần này cũng chẳng có gì mới", bà nói.

Chỉ vào số rau củ vừa mua tại một khu chợ địa phương, bà cho biết giá cả gần như tăng từng ngày nhưng vẫn không nao núng.

"Chúng tôi sẽ không khuất phục trước sức ép."

⚠️ Với người dân Iran, những biện pháp trừng phạt mới không chỉ là vấn đề địa chính trị. Chúng đang tác động trực tiếp đến giá thực phẩm, thuốc men, học phí và sức mua của các gia đình, trong bối cảnh nền kinh tế vốn đã chịu sức ép kéo dài suốt nhiều thập kỷ.