Meta đối mặt nguy cơ mất “lá chắn pháp lý” tại Ấn Độ sau tối hậu thư 72 giờ dành cho Mark Zuckerberg

Meta đang chịu sức ép ngày càng lớn từ giới chức Ấn Độ sau hàng loạt sự cố liên quan đến kiểm duyệt nội dung. Nếu quyền miễn trừ trách nhiệm pháp lý bị thu hồi, hoạt động của tập đoàn tại thị trường hơn 1,4 tỷ dân có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

72 giờ để Mark Zuckerberg lên tiếng xin lỗi

Căng thẳng giữa Meta và cơ quan quản lý Ấn Độ đang nóng lên sau một loạt sự cố xảy ra liên tiếp trên các nền tảng Facebook, Instagram và WhatsApp.

Tâm điểm mới nhất là việc một bài đăng của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi trên Facebook bị hạn chế trong thời điểm các cuộc biểu tình do giới trẻ Gen Z dẫn dắt bùng phát hồi tháng 7.

Meta sau đó giải thích đây là một “sự cố kỹ thuật”. Tuy nhiên, những thông tin ban đầu cho thấy bài đăng bị hạn chế với lý do liên quan đến “yêu cầu pháp lý”, khiến vụ việc nhanh chóng thu hút sự chú ý của giới chức Ấn Độ.

Một ủy ban nghị viện nước này đã yêu cầu nhà sáng lập kiêm CEO Meta Mark Zuckerberg chính thức xin lỗi trong vòng 3 ngày, tương đương 72 giờ.

Nếu yêu cầu không được đáp ứng, ủy ban kiến nghị xem xét việc tước bỏ quyền miễn trừ trách nhiệm pháp lý, hay còn gọi là Safe Harbor, dành cho Meta tại Ấn Độ.

Mất Safe Harbor có thể khiến Meta gặp rủi ro lớn

Safe Harbor là cơ chế giúp các nền tảng trực tuyến được miễn trừ có điều kiện khỏi trách nhiệm pháp lý đối với nội dung do người dùng đăng tải.

Đây là một trong những nền tảng pháp lý quan trọng giúp các mạng xã hội vận hành ở quy mô lớn. Nếu không còn được hưởng cơ chế này, Meta có thể phải chịu trách nhiệm trực tiếp đối với nhiều nội dung xuất hiện trên Facebook, Instagram và các nền tảng khác.

Theo giới chuyên gia pháp lý, đây sẽ là một cú đánh mạnh vào mô hình hoạt động của Meta tại Ấn Độ.

Tuy nhiên, việc tước bỏ hoàn toàn Safe Harbor không đơn giản. Luật pháp Ấn Độ hiện nay chủ yếu cho phép mất quyền miễn trừ trong những trường hợp hoặc nội dung cụ thể. Nếu muốn loại bỏ hoàn toàn lá chắn pháp lý đối với cả một nền tảng, chính phủ nước này có thể phải tiến hành thay đổi đáng kể trong khung pháp luật hiện hành.

Meta đứng trước hàng loạt vấn đề tại Ấn Độ

Sự cố liên quan đến bài đăng của ông Modi không phải vấn đề duy nhất khiến Meta chịu sự giám sát.

Trước đó, cơ quan quản lý Ấn Độ đã triệu tập Meta để làm rõ những lo ngại liên quan đến nội dung lạm dụng trẻ em. Chính phủ cũng yêu cầu Instagram xử lý các quảng cáo có nội dung liên quan đến hành vi lạm dụng trẻ em.

WhatsApp cũng từng bị cơ quan chức năng chú ý liên quan đến việc triển khai tính năng tên người dùng.

Những vụ việc này khiến áp lực đối với Meta ngày càng gia tăng, đặc biệt trong bối cảnh các nền tảng của tập đoàn có sức ảnh hưởng rất lớn tại Ấn Độ.

Trong các cuộc biểu tình của Gen Z hồi tháng 7, Instagram trở thành một trong những không gian thảo luận công khai quan trọng. Chính ông Modi cũng sử dụng định dạng video ngắn trên nền tảng này để tiếp cận nhóm người dùng trẻ.

Sức ảnh hưởng lớn đồng nghĩa với việc Meta ngày càng nằm trong tầm giám sát chặt chẽ của chính phủ về kiểm duyệt nội dung, quyền riêng tư và trách nhiệm của các nền tảng số.

Meta tìm cách xoa dịu giới chức

Trước sức ép từ phía Ấn Độ, Meta đã nhanh chóng tìm cách giải quyết căng thẳng.

Tập đoàn cho biết Joel Kaplan, Giám đốc Đối ngoại Toàn cầu của Meta, đã gặp Bộ trưởng Công nghệ Thông tin Ấn Độ Ashwini Vaishnaw và gửi lời xin lỗi liên quan đến sự cố hạn chế bài đăng.

Tuy nhiên, thông tin từ truyền thông Ấn Độ lại cho rằng Zuckerberg đã trực tiếp đưa ra lời xin lỗi về một số vấn đề khác, bao gồm nội dung lạm dụng trẻ em, tài liệu deepfake và những lỗi vận hành trên nền tảng.

Meta không xác nhận tính chính xác của các thông tin này khi được yêu cầu bình luận.

Trong khi đó, Nishikant Dubey, Chủ tịch Ủy ban Nghị viện về Truyền thông và Công nghệ Thông tin, tiếp tục yêu cầu Zuckerberg phải trực tiếp lên tiếng về sự cố liên quan đến video của ông Modi.

Ông cho rằng Meta đang sử dụng quá mức đặc quyền Safe Harbor và cảnh báo rằng quyền miễn trừ này có thể bị xem xét nếu nền tảng không đáp ứng các yêu cầu của cơ quan chức năng.

Ấn Độ là thị trường không thể dễ dàng bỏ qua

Sức ép lần này đặc biệt đáng chú ý bởi Ấn Độ là một trong những thị trường quan trọng nhất của Meta.

Nước này sở hữu lượng người dùng Facebook, Instagram và WhatsApp thuộc nhóm lớn nhất thế giới. Vì vậy, bất kỳ thay đổi pháp lý nào ảnh hưởng đến quyền hoạt động của Meta tại đây đều có thể tạo ra tác động đáng kể đối với chiến lược toàn cầu của tập đoàn.

Theo kế hoạch, đội ngũ Meta sẽ tiếp tục tổ chức thêm nhiều cuộc làm việc với Bộ Công nghệ Thông tin Ấn Độ để đánh giá mức độ tuân thủ quy định của công ty.

Giới chuyên gia nhận định nếu Ấn Độ thực sự thay đổi cách áp dụng Safe Harbor đối với các nền tảng công nghệ lớn, đây sẽ không chỉ là vấn đề riêng của Meta.

Một quyết định như vậy có thể tạo tiền lệ quan trọng cho cách các chính phủ yêu cầu những công ty công nghệ xuyên biên giới chịu trách nhiệm đối với nội dung trên nền tảng của họ.

Hiện Chính phủ Ấn Độ chưa đưa ra quyết định pháp lý chính thức nhằm tước bỏ Safe Harbor của Meta. Tuy nhiên, với thời hạn 72 giờ dành cho Zuckerberg và hàng loạt vấn đề đang được đặt lên bàn, cuộc đối đầu giữa Meta và giới chức Ấn Độ đang trở thành phép thử lớn đối với trách nhiệm pháp lý của các mạng xã hội tại một trong những thị trường internet lớn nhất thế giới.