Từ 30 chiếc điều hòa Funiki, Hòa Phát xây dựng đế chế điện lạnh như thế nào?

Hơn 20 năm trước, khi thị trường điều hòa Việt Nam vẫn phụ thuộc phần lớn vào hàng nhập khẩu, Chủ tịch Hòa Phát Trần Đình Long quyết định đầu tư sản xuất điện lạnh trong nước. Từ 30 chiếc điều hòa Funiki đầu tiên, Điện lạnh Hòa Phát đã phát triển thành một doanh nghiệp có hơn 10.500 điểm bán và từng bước đưa sản phẩm ra thị trường quốc tế.

Nhìn thấy cơ hội từ những dàn nóng điều hòa

Đầu những năm 2000, trong một chuyến công tác nước ngoài, ông Trần Đình Long quan sát những khu chung cư dày đặc dàn nóng điều hòa và nhận thấy đây sẽ trở thành hình ảnh phổ biến tại các đô thị Việt Nam.

Khi đó, điều hòa trong nước chủ yếu xuất hiện tại các tòa nhà văn phòng, trong khi nhu cầu sử dụng của hộ gia đình còn thấp. Thị trường điện lạnh gần như phụ thuộc vào hàng nhập khẩu, các thương hiệu nước ngoài chiếm ưu thế về công nghệ, thương hiệu và hệ thống phân phối.

Từ nhận định Việt Nam sẽ có nhu cầu ngày càng lớn đối với các sản phẩm điện lạnh, ông Long quyết định đầu tư sản xuất điều hòa ngay trong nước, hướng đến thị trường nội địa.

Đây được xem là một lựa chọn không dễ dàng khi công nghiệp phụ trợ trong nước lúc bấy giờ còn hạn chế.

Từ xưởng nhựa đến 30 chiếc điều hòa đầu tiên

Ngày 4/7/2001, Công ty TNHH Nhựa Hòa Phát được thành lập tại Khu công nghiệp Như Quỳnh, Hưng Yên, ban đầu sản xuất các chi tiết, linh kiện nhựa phục vụ lĩnh vực nội thất.

Đến tháng 10/2002, doanh nghiệp đầu tư nhà máy mới rộng 8,5 ha tại Khu công nghiệp Phố Nối A và chuyển sang hoạt động với tên gọi Công ty TNHH Nhựa và Điện lạnh Hòa Phát.

Thay vì chỉ nhập linh kiện và lắp ráp, Hòa Phát lựa chọn hướng sản xuất trong nước và tăng tỷ lệ nội địa hóa. Các sản phẩm xuất xưởng khi đó được in hình lá cờ Việt Nam cùng dòng chữ “Hàng Việt Nam dành cho người Việt Nam”.

Năm 2003, ông Trần Đình Long thành lập tổ dự án nghiên cứu và sản xuất điều hòa. Đội ngũ kỹ thuật của Hòa Phát khi đó đã tới Trung Quốc, Đài Loan và Nhật Bản để tìm hiểu công nghệ, quy mô nhà máy, dây chuyền và quy trình sản xuất.

Sau khi trở về, đội ngũ này bắt tay vào lắp đặt, chạy thử và liên tục điều chỉnh sản phẩm. Nhiều thành viên phải ở lại nhà máy đến đêm để đo độ ồn, theo dõi khả năng vận hành và xử lý từng vấn đề kỹ thuật.

Cũng trong năm 2003, thương hiệu Funiki được ra mắt. Ngày 15/9/2003, 30 chiếc điều hòa Funiki đầu tiên thuộc dòng SC09 và SC12 xuất xưởng, sau đó được lắp đặt tại làng sinh viên Hacinco.

Khởi đầu của Funiki không hoàn toàn thuận lợi. Sản phẩm mới, thương hiệu mới và tỷ lệ lỗi ban đầu còn cao khiến các nhà phân phối khá dè dặt.

Theo ông Đinh Thành Hưng, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Huy Hùng, Điện lạnh Hòa Phát khi đó đã phản ứng nhanh trước các vấn đề phát sinh, chủ động hỗ trợ nhà phân phối và liên tục cải tiến sản phẩm.

Hơn 20 năm sau, Huy Hùng vẫn là một trong những nhà phân phối của Điện lạnh Hòa Phát.

Từ 1.700 lên hơn 10.500 điểm bán

Năm 2019, doanh số mảng điện lạnh của Hòa Phát lần đầu đạt 1.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, trong một thời gian dài, điện lạnh vẫn là một mảng tương đối khiêm tốn trong hệ sinh thái Hòa Phát.

Bước ngoặt đến vào tháng 10/2021, khi Tổng Công ty Điện máy Gia dụng Hòa Phát được thành lập và hoạt động kinh doanh bước vào giai đoạn tái cấu trúc.

Hai trọng tâm được doanh nghiệp đặt ra là mở rộng hệ thống khách hàng và đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động bán hàng.

Sau quá trình tăng tốc, sản lượng điều hòa treo tường đã tăng gần 5 lần so với năm 2020. Mạng lưới khách hàng từ khoảng 1.700 điểm bán được mở rộng lên hơn 10.500 điểm bán.

Tính đến tháng 5/2026, doanh nghiệp có hơn 19.000 kỹ thuật viên trên toàn quốc.

Năm 2022, nhà máy Tủ đông Phú Mỹ được hoàn thành với vốn đầu tư hơn 800 tỷ đồng, công suất 375.000 sản phẩm mỗi năm. Nhà máy tập trung vào các dòng tủ đông, tủ mát dung tích lớn, đồng thời tạo nền tảng cho kế hoạch mở rộng xuất khẩu.

Đưa sản phẩm điện lạnh Việt sang Mỹ

Năm 2024 đánh dấu một bước tiến mới khi dòng tủ lạnh Double Inverter dung tích 286 lít do Điện lạnh Hòa Phát sản xuất đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế CSA và UL, sau đó được xuất khẩu sang thị trường Mỹ.

Đây là lần đầu sản phẩm điện lạnh của doanh nghiệp Việt Nam được xuất khẩu thành công sang thị trường này. Điện lạnh Hòa Phát cũng trở thành doanh nghiệp Việt Nam đầu tiên sản xuất tủ lạnh theo đơn đặt hàng cho một đối tác nước ngoài.

Đến năm 2025, quy mô của Điện lạnh Hòa Phát đã thay đổi đáng kể so với thời điểm những chiếc Funiki đầu tiên rời nhà máy.

Doanh thu năm 2025 tăng hơn 42% so với năm 2024 và gần gấp 5 lần năm 2021. Funiki dẫn đầu thị phần ở phân khúc tủ lạnh dung tích dưới 200 lít, trong khi tủ đông Hòa Phát vươn lên vị trí thứ hai tại Việt Nam.

Sản phẩm của doanh nghiệp hiện được xuất khẩu sang 6 thị trường gồm Mỹ, Canada, Thái Lan, Myanmar, Lào và Campuchia.

Hệ thống trong nước hiện có 168 sản phẩm, hơn 10.500 điểm bán, hơn 19.000 kỹ thuật viên cùng hơn 100 trạm bảo hành trên toàn quốc.

Tiếp tục đầu tư nhà máy mới

Năm 2026, Điện lạnh Hòa Phát tiếp tục mở rộng năng lực sản xuất khi đầu tư nhà máy tủ lạnh mới tại Phú Mỹ với tổng vốn 50 triệu USD.

Nhà máy có công suất thiết kế 1,2 triệu sản phẩm mỗi năm, tập trung sản xuất các dòng tủ lạnh 2 cánh cửa mở và các mẫu dung tích lớn từ 450-650 lít.

Đây cũng là bước mở rộng đáng chú ý khi trong nhiều năm trước đó, Điện lạnh Hòa Phát chủ yếu sản xuất các dòng tủ có dung tích dưới 280 lít.

Từ một quyết định đầu tư vào ngành điện lạnh khi thị trường trong nước còn phụ thuộc vào hàng nhập khẩu, Hòa Phát đã từng bước xây dựng hệ thống sản xuất, phân phối và bảo hành quy mô lớn, đồng thời mở rộng sản phẩm từ thị trường nội địa sang các thị trường nước ngoài.