Lỗ hổng quản trị vốn trái phiếu tại 5 ngân hàng lớn vừa được Thanh tra Chính phủ chỉ ra, cho thấy hàng loạt sai phạm trong phát hành và sử dụng vốn trái phiếu.
Lỗ hổng quản trị vốn trái phiếu tại 5 ngân hàng lớn vừa được Thanh tra Chính phủ chỉ ra, cho thấy hàng loạt sai phạm trong phát hành và sử dụng vốn trái phiếu.
Kết luận thanh tra mới nhất của Thanh tra Chính phủ đã phơi bày hàng loạt vi phạm mang tính hệ thống trong hoạt động phát hành và sử dụng vốn từ trái phiếu doanh nghiệp tại 5 ngân hàng thương mại cổ phần, bao gồm ACB, OCB, VIB, VPBank và MB. Các sai phạm không chỉ dừng lại ở lỗi thủ tục, mà còn đi sâu vào vấn đề cốt lõi: sử dụng vốn sai mục đích và buông lỏng công tác quản lý dòng tiền sau huy động.
Kết quả này cho thấy lỗ hổng quản trị vốn trái phiếu tại 5 ngân hàng lớn đang trở thành một điểm nóng, phản ánh sự thiếu minh bạch và kiểm soát yếu trong hệ thống tài chính - ngân hàng.
Điểm vi phạm nghiêm trọng và phổ biến nhất tại cả 5 ngân hàng là việc không thể tách bạch và giám sát nguồn vốn huy động được từ các đợt phát hành trái phiếu. Theo kết luận, toàn bộ số tiền hàng trăm nghìn tỷ đồng đã bị hòa chung vào nguồn vốn kinh doanh, khiến việc theo dõi dòng tiền giải ngân cho từng khoản vay hay khách hàng cụ thể trở nên bất khả thi.
Chính lỗ hổng quản trị vốn trái phiếu tại 5 ngân hàng lớn này đã dẫn đến hệ quả tất yếu: nguồn vốn bị sử dụng sai lệch so với phương án đã công bố với nhà đầu tư.
Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra những trường hợp cụ thể:
Tại ACB: Nguồn tiền từ hai lô trái phiếu phát hành với mục đích “cấp tín dụng trung dài hạn” đã được sử dụng phần lớn để cho vay ngắn hạn. Trong số hơn 2.664 tỷ đồng giải ngân từ một mã trái phiếu, có tới gần 2.400 tỷ đồng chảy vào các khoản vay ngắn hạn.
Tại VPBank: Ngân hàng này dùng gần 1.260 tỷ đồng huy động cho mục đích cho vay trung dài hạn để cấp các khoản vay ngắn hạn. Ngoài ra, hơn 540 tỷ đồng từ một lô trái phiếu khác cũng được sử dụng sai mục đích.
Tại MB: Vi phạm thể hiện ở việc dùng 1.920 tỷ đồng từ 11 mã trái phiếu để cho vay, trong khi mục đích công bố là “đầu tư” và bổ sung vốn cấp 2.
Bên cạnh việc sử dụng vốn sai mục đích, cuộc thanh tra cũng vạch ra một loạt các sai sót trong quy trình thủ tục, cho thấy sự thiếu tuân thủ quy định một cách có hệ thống.
Bốn trong số năm ngân hàng (OCB, VIB, VPBank, MB) bị xác định đã công bố thông tin trước phát hành không đúng quy định, đặc biệt trường hợp của OCB là nghiêm trọng nhất khi không xây dựng kế hoạch sử dụng vốn trong suốt giai đoạn 2016–2019, thậm chí có đợt phát hành không đúng với phương án được Hội đồng quản trị phê duyệt.
Hầu hết các ngân hàng đều vi phạm thời hạn công bố thông tin, nộp báo cáo định kỳ chậm trễ hoặc nội dung không đầy đủ. Những thiếu sót này không chỉ là lỗi hành chính, mà còn làm giảm tính minh bạch của thị trường, ảnh hưởng đến công tác giám sát và quyền lợi của nhà đầu tư.
Những kết quả thanh tra này cho thấy một thực trạng đáng báo động về kỷ luật phát hành và quản trị dòng vốn, đòi hỏi Ngân hàng Nhà nước phải sớm chấn chỉnh, khắc phục triệt để và xác định rõ trách nhiệm của từng cá nhân, tập thể liên quan.
