Bất an tài chính đang xuất hiện ngày càng rõ ngay cả ở những người có công việc ổn định, thu nhập đều đặn mỗi tháng.
Bất an tài chính đang xuất hiện ngày càng rõ ngay cả ở những người có công việc ổn định, thu nhập đều đặn mỗi tháng.
Ở góc độ kinh tế – tài chính, công việc ổn định thường được xem là nền tảng cho an toàn tài chính. Tuy nhiên, khi thu nhập chủ yếu được dùng để trang trải chi phí sinh hoạt cố định, mức độ an tâm về tiền bạc không còn tương xứng với sự ổn định của công việc.
Trong nhiều trường hợp, người lao động có hợp đồng dài hạn, thu nhập đều, nhưng vẫn rơi vào trạng thái bất an tài chính. Nguyên nhân nằm ở việc dòng tiền thiếu dư địa, trong khi các rủi ro tiềm ẩn của đời sống như ốm đau, biến động chi phí hay thay đổi công việc luôn hiện hữu.
Để làm rõ mối liên hệ giữa bất an tài chính và công việc ổn định, có thể xem xét một case giả định phổ biến tại đô thị.
Thu nhập hàng tháng
Bảng chi tiêu hằng tháng
Phần thu nhập còn lại khoảng 800.000 đồng, tương đương gần 6% tổng thu nhập. Trên phương diện tài chính, khoản dư này khó hình thành quỹ dự phòng có ý nghĩa, đặc biệt trong bối cảnh chi phí sinh hoạt có xu hướng biến động.
Nếu thể hiện bằng biểu đồ tròn, các khoản chi thiết yếu chiếm phần lớn diện tích, cho thấy sự ổn định của công việc không đồng nghĩa với sự an tâm về tài chính.
Từ góc nhìn tâm lý tiền, bất an tài chính xuất hiện khi cá nhân cảm thấy thiếu khả năng kiểm soát trước tương lai, dù hiện tại vẫn đảm bảo chi trả đầy đủ. Khi thu nhập gần như được sử dụng hết mỗi tháng, cảm giác “đủ tiền” không chuyển hóa thành “an tâm”.
Công việc ổn định mang lại sự đều đặn về thu nhập, nhưng nếu không đi kèm với khả năng tích lũy, tâm lý tiền vẫn ở trạng thái căng. Điều này lý giải vì sao nhiều người có việc làm lâu dài vẫn thường xuyên lo lắng trước các kịch bản gián đoạn thu nhập hoặc chi phí phát sinh.
Ở góc độ khách quan, bất an tài chính dù có công việc ổn định đang trở thành trạng thái phổ biến trong đời sống hiện nay. Khi mức thu nhập trung bình chưa tạo được khoảng đệm an toàn, sự ổn định nghề nghiệp chỉ đảm bảo hiện tại, chứ chưa đủ để giải tỏa áp lực tâm lý về tiền bạc.
Thực tế này phản ánh sự dịch chuyển trong cách con người cảm nhận về an toàn tài chính, từ việc “có việc làm” sang “có khả năng dự phòng”.
Bất an tài chính dù có công việc ổn định cho thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa dòng tiền và tâm lý tiền trong đời sống hiện đại. Qua các case chi tiêu cụ thể, có thể thấy sự ổn định của thu nhập không đồng nghĩa với sự an tâm tài chính nếu thiếu dư địa tích lũy.
Từ góc nhìn kinh tế – tài chính, việc nhận diện đúng trạng thái bất an tài chính giúp lý giải vì sao nhiều người vẫn lo lắng về tiền bạc, ngay cả khi công việc và thu nhập nhìn chung không biến động.
