Ấn Độ chịu thuế nhập khẩu cao nhất châu Á khi Mỹ chính thức áp mức thuế 50% lên hàng hóa nước này, vượt cả Trung Quốc, quốc gia từng là tâm điểm chiến tranh thương mại.
Ấn Độ chịu thuế nhập khẩu cao nhất châu Á khi Mỹ chính thức áp mức thuế 50% lên hàng hóa nước này, vượt cả Trung Quốc, quốc gia từng là tâm điểm chiến tranh thương mại.
Ngay từ đầu năm 2025, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã chủ động thúc đẩy tiến trình đàm phán với Washington, hướng tới một thỏa thuận thương mại giới hạn và mở rộng kim ngạch song phương lên 500 tỷ USD vào năm 2030. Tuy nhiên, sau 5 vòng thương lượng kéo dài từ tháng 2 đến tháng 7, hai bên vẫn không thể thống nhất về các vấn đề cốt lõi, đặc biệt là thuế nhập khẩu nông sản và quy định sở hữu trí tuệ.
Tháng 8, Mỹ chính thức áp mức thuế 50% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Ấn Độ, trong đó bao gồm 25% thuế bổ sung do nước này tiếp tục mua dầu từ Nga. Động thái này khiến Ấn Độ chịu thuế nhập khẩu cao nhất châu Á trong quan hệ thương mại với Mỹ.
Các nhà phân tích cho rằng mối quan hệ Mỹ–Ấn đã dịch chuyển rõ rệt trong hai năm qua. Từ thời Bill Clinton đến đầu nhiệm kỳ Donald Trump, Washington từng xem New Delhi là “đối trọng dân chủ” trước Bắc Kinh. Tuy nhiên, hiện nay, chính sách của Mỹ đã nghiêng về “chủ nghĩa giao dịch” (transactionalism) – tức chỉ đặt lợi ích kinh tế lên hàng đầu.
Sự kiện Mỹ cắt giảm thuế với hàng hóa Trung Quốc (liên quan đến fentanyl) từ 20% xuống 10% ngay sau khi hai nhà lãnh đạo gặp nhau tại Hàn Quốc, trong khi vẫn giữ nguyên mức thuế cao với Ấn Độ, là minh chứng rõ nhất cho sự thay đổi trong cách tiếp cận.
Các phát ngôn của Tổng thống Trump về vai trò “trung gian hòa giải” giữa Ấn Độ và Pakistan đã khiến New Delhi khó xử, nhất là khi Mỹ có dấu hiệu “ấm lại” với Islamabad. Điều này khiến niềm tin giữa hai nước xói mòn.Atman Trivedi, chuyên gia thuộc DGA-Albright Stonebridge Group, nhận định: “Niềm tin chiến lược đã mất sẽ cần nhiều năm để tái thiết lập”.
Theo Oxford Economics, việc chịu thuế cao từ Mỹ có thể khiến Ấn Độ mất khoảng 0,3% GDP xuất khẩu trong ngắn hạn. Dù New Delhi vẫn được kỳ vọng hưởng lợi từ nhu cầu nhập khẩu của Mỹ, song việc tái định vị chuỗi cung ứng khỏi Trung Quốc là bài toán “tốn kém và khó khả thi” trong giai đoạn hiện nay.
Trong khi đó, Ấn Độ vẫn duy trì quan hệ thương mại chặt chẽ với Nga và đang tăng tốc tìm kiếm đối tác tại các nước Phương Nam Toàn cầu nhằm giảm phụ thuộc vào cả Mỹ lẫn Trung Quốc.
Dù căng thẳng thương mại gia tăng, hai bên vẫn ký kết Khuôn khổ Đối tác Quốc phòng Lớn Mỹ–Ấn kéo dài 10 năm, tập trung vào chia sẻ thông tin, hợp tác công nghệ và đảm bảo an ninh khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.Tuy vậy, các chuyên gia cảnh báo nếu Washington tiếp tục áp dụng cách tiếp cận “cứng rắn”, điều đó có thể đẩy New Delhi xích lại gần hơn với Moscow và Bắc Kinh.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa đang định hình lại, Ấn Độ đứng trước ngã rẽ giữa việc duy trì vị thế “đối tác chiến lược” của Mỹ hay chuyển hướng sang chính sách độc lập hơn về kinh tế – năng lượng. Nhiều chuyên gia cho rằng giải pháp nằm ở một thỏa thuận thực dụng, ưu tiên lợi ích song phương thay vì những cam kết chính trị dài hạn.
Nếu không có sự điều chỉnh, mức thuế 50% hiện nay không chỉ gây tổn hại cho xuất khẩu Ấn Độ, mà còn làm suy yếu cấu trúc cân bằng quyền lực kinh tế tại châu Á – nơi New Delhi từng được xem là nhân tố đối trọng với Bắc Kinh.
